6 phút đọc
Khuyến cáo y khoa quan trọng: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo dựa trên báo cáo lâm sàng thực tế, hoàn toàn không nhằm mục đích tự chẩn đoán hay tự ý điều trị. Khi xuất hiện các triệu chứng hô hấp bất thường kéo dài, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xử trí đúng cách.
Các bác sĩ tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) vừa tiếp nhận và tìm ra nguyên nhân gây bệnh hiếm gặp cho một nam bệnh nhân 60 tuổi bị tích tụ protein trong phổi nhưng không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Qua xét nghiệm chuyên sâu mẫu dịch rửa phế quản phế nang, các bác sĩ đã phát hiện sự hiện diện của Mycobacterium interjectum – một loại vi khuẩn thuộc nhóm không lao (NTM) cực kỳ hiếm gặp. Đây là trường hợp đầu tiên liên quan đến loại vi khuẩn này được ghi nhận tại bệnh viện.
Căn bệnh tích protein phế nang và triệu chứng dai dẳng của bệnh nhân
Bệnh nhân nam, 60 tuổi, nhập viện trong tình trạng bị ho kéo dài liên tục, đi kèm với đó là tình trạng khó thở tăng dần mỗi khi gắng sức. Sau khi thăm khám, ông được chẩn đoán mắc bệnh tích protein phế nang (Pulmonary Alveolar Proteinosis – PAP). Đây là một bệnh lý về phổi có tỷ lệ mắc vô cùng thấp trong cộng đồng, chỉ khoảng 0,6 đến 7 ca trên một triệu người.
Về mặt sinh lý bệnh, bệnh tích protein phế nang xảy ra khi các chất giàu protein và lipid bị tích tụ bất thường bên trong các phế nang. Sự tích tụ này tạo ra một màng ngăn cơ học cản trở nghiêm trọng quá trình trao đổi khí tự nhiên của phổi, từ đó dẫn đến hàng loạt nguy cơ sức khỏe nguy hiểm:
- Gây suy hô hấp nghiêm trọng do thiếu hụt oxy.
- Làm tăng nguy cơ nhiễm trùng phổi thứ phát do môi trường phế nang bị ứ đọng chất dịch.
- Có thể tiến triển thành xơ hóa phổi nếu không được can thiệp điều trị đúng cách và kịp thời.
Trước khi đến Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh nhân đã được điều trị bằng phương pháp rửa phổi toàn bộ hai lần, mỗi lần thực hiện ở một bên phổi. Đây là phương pháp điều trị chủ yếu và thường dùng nhất đối với những ca bệnh tích protein phế nang có triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Tuy nhiên, sau quá trình can thiệp rửa phổi, tình trạng ho và khó thở của bệnh nhân vẫn tiếp tục kéo dài dai dẳng. Thêm vào đó, hình ảnh tổn thương trên phim chụp phổi gần như không có bất kỳ cải thiện nào.
Phát hiện vi khuẩn Mycobacterium interjectum từ dịch rửa phế quản
Ngày 30/9, BS.CK2 Đặng Vũ Thông, Trưởng khoa Nội Hô hấp, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết diễn biến bệnh của nam bệnh nhân này là không điển hình. Thông thường, phương pháp rửa phổi sẽ giúp loại bỏ lượng protein tích tụ và cải thiện nhanh triệu chứng, nhưng ở trường hợp này, các triệu chứng liên tục tái phát và không đáp ứng với phác đồ chuẩn.
Khi thăm khám lâm sàng cho bệnh nhân, các bác sĩ ghi nhận ông có triệu chứng ngón tay dùi trống, đồng thời hai bên phổi xuất hiện các tiếng ran nổ rải rác. Đây là những dấu hiệu rõ nét cho thấy có khả năng bệnh nhân đang phải đối mặt với một tình trạng bệnh lý phổi mạn tính kéo dài.
“Diễn biến bệnh của bệnh nhân không điển hình khi các triệu chứng tiếp tục tái phát dù đã được điều trị theo phương pháp thường dùng.” – BS.CK2 Đặng Vũ Thông cho biết.
Để tìm ra nguyên nhân gốc rễ, các bác sĩ đã tiến hành can thiệp sâu hơn và lấy mẫu dịch rửa phế quản phế nang để thực hiện các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu. Kết quả xét nghiệm mẫu dịch đã chỉ ra sự tồn tại của vi khuẩn Mycobacterium interjectum. Đây là một loại vi khuẩn thuộc nhóm Mycobacterium không lao (NTM) rất hiếm khi được ghi nhận gây bệnh trên lâm sàng.
Tầm quan trọng của việc xác định nguyên nhân nền trong kiểm soát bệnh
Theo giải thích từ các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh tích protein phế nang được chia thành nhiều thể khác nhau dựa trên nguyên nhân khởi phát:
- Thể tự miễn: Chiếm phần lớn các trường hợp mắc bệnh tích protein phế nang trong y văn.
- Thể thứ phát: Xuất hiện ở những người mắc một số bệnh lý về huyết học, người bị suy giảm miễn dịch, người có tiền sử phơi nhiễm nghề nghiệp hoặc do nhiễm trùng gây ra.
Đối với việc điều trị, mặc dù rửa phổi toàn bộ vẫn là giải pháp cốt lõi đối với bệnh tích protein phế nang có triệu chứng, tuy nhiên với thể thứ phát, việc chỉ rửa phổi đơn thuần là chưa đủ. Các bác sĩ nhấn mạnh rằng việc tìm kiếm chính xác và điều trị triệt để nguyên nhân nền đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát bệnh lâu dài, ngăn ngừa tối đa nguy cơ tái phát triệu chứng cho người bệnh.
Trường hợp nam bệnh nhân 60 tuổi này là ca bệnh tích protein phế nang thứ 5 được tiếp nhận và điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Tuy nhiên, đây là ca đầu tiên được ghi nhận có liên quan trực tiếp đến sự xâm nhập của vi khuẩn Mycobacterium không lao hiếm gặp Mycobacterium interjectum.
Những điều y học cần tiếp tục làm rõ
Mặc dù việc tìm ra vi khuẩn Mycobacterium interjectum đã giúp định hướng rõ ràng hơn cho quá trình điều trị, vẫn còn một số câu hỏi chuyên môn cần được tiếp tục theo dõi và nghiên cứu thêm trong tương lai:
- Phác đồ kháng sinh đặc hiệu và thời gian điều trị tối ưu để loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn Mycobacterium interjectum trên nền bệnh nhân tích protein phế nang vẫn cần được theo dõi lâm sàng sát sao.
- Mức độ phục hồi hoàn toàn của các tổn thương nhu mô phổi sau khi điều trị dứt điểm vi khuẩn này cần được đánh giá định kỳ qua các chẩn đoán hình ảnh tiếp theo.
- Nguồn lây nhiễm hoặc các yếu tố nguy cơ cụ thể khiến bệnh nhân phơi nhiễm với loại vi khuẩn hiếm gặp này hiện chưa được xác định rõ ràng.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
