6 phút đọc
Một nam thiếu niên 17 tuổi vừa được chẩn đoán mắc bệnh Hirayama tại Bệnh viện 108 sau khi xuất hiện tình trạng yếu và teo cơ tiến triển ở bàn tay trái. Đây là một bệnh lý thần kinh cột sống cổ hiếm gặp, chủ yếu xuất hiện ở nam giới trẻ tuổi từ 15 đến 25. Chuyên mục Sức khỏe & Dinh dưỡng của NsN tổng hợp thông tin về ca bệnh lâm sàng này nhằm cung cấp kiến thức tham khảo khoa học hữu ích cho độc giả.
Triệu chứng âm thầm và dấu hiệu kín đáo phát hiện tại bệnh viện
Trong khoảng thời gian một năm, sức cầm nắm ở bàn tay trái của bệnh nhân nam 17 tuổi giảm sút dần. Những hoạt động sinh hoạt thường ngày vốn rất đơn giản như cài cúc áo cũng trở nên vô cùng khó khăn đối với em. Theo lời kể, bệnh nhân không hề có tiền sử chấn thương trước đó, đồng thời hoàn toàn không có triệu chứng đau vùng cột sống cổ hay cảm giác tê bì ở tay.
Khi đến thăm khám tại Bệnh viện 108, các bác sĩ đã ghi nhận tình trạng teo cơ rõ rệt ở vùng cơ gian cốt và cơ mô út của bàn tay bên trái, đi kèm với tình trạng teo cẳng tay, chủ yếu lệch về phía trụ. Đây đều là những biểu hiện lâm sàng rất đặc trưng của căn bệnh Hirayama.
Đáng chú ý, bản thân người bệnh hoàn toàn không nhận thấy bất kỳ sự bất thường nào ở phía bàn tay phải của mình. Tuy nhiên, qua thăm khám lâm sàng chuyên sâu, các bác sĩ vẫn phát hiện ra dấu hiệu teo nhẹ ở vùng cơ gian cốt mu tay bên phải. Đây là một chi tiết hết sức kín đáo nhưng vô cùng quan trọng, cho thấy tổn thương thần kinh có khả năng không chỉ khu trú ở một bên tay có triệu chứng rõ rệt mà đã có sự ảnh hưởng ở cả hai bên.
Bằng chứng y khoa từ điện cơ và kỹ thuật chụp MRI đặc thù
Để đưa ra kết luận chẩn đoán chính xác nhất, các bác sĩ đã chỉ định thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu nhằm tìm kiếm các bằng chứng cụ thể:
- Kết quả điện thần kinh cơ: Ghi nhận tình trạng tổn thương dạng trước hạch, tập trung chủ yếu tại các đoạn tủy cổ từ C8 đến T1 ở cả hai bên tay của bệnh nhân, trong đó tổn thương bên tay trái ghi nhận mức độ nặng hơn tay phải. Phương pháp điện cơ (EMG) cũng đóng vai trò phát hiện ra những bất thường ở tay phải – bên chi mà người bệnh chưa từng cảm thấy bị yếu hay teo cơ trên lâm sàng. Ngược lại, các đáp ứng về mặt cảm giác của bệnh nhân vẫn được bảo tồn bình thường, phù hợp với đặc tính của bệnh lý Hirayama.
- Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI): Khi chụp cộng hưởng từ cột sống cổ ở tư thế thẳng thông thường, các bác sĩ không phát hiện ra bất thường nào ở vùng tủy cổ. Tuy nhiên, khi chuyển sang chụp MRI ở tư thế gập cổ, hình ảnh phim chụp đã phát hiện ra màng cứng phía sau di chuyển ra phía trước, đồng thời khoang ngoài màng cứng có hiện tượng giãn rộng và gây chèn ép lên vùng tủy cổ đoạn thấp. Đây chính là bằng chứng hình ảnh học đặc thù quyết định giúp khẳng định chẩn đoán bệnh Hirayama cho nam thiếu niên.
Bệnh Hirayama và các phương án điều trị hiện nay
Bệnh Hirayama còn được giới y khoa gọi bằng tên khác là bệnh teo cơ tủy sống thiếu niên. Bệnh được mô tả lần đầu tiên vào năm 1959 bởi học giả người Nhật Bản Keizo Hirayama cùng các cộng sự. Đây được xác định là một bệnh lý tủy cổ hiếm gặp, biểu hiện bằng chứng teo cơ tự giới hạn, không đối xứng và tiến triển một cách từ từ ở vùng cẳng tay và bàn tay, phần lớn xảy ra ở đối tượng nam giới trẻ tuổi (từ 15 đến 25 tuổi).
Về phương án điều trị, bệnh lý Hirayama hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Tùy thuộc vào mức độ tiến triển và thời điểm phát hiện bệnh, các bác sĩ sẽ áp dụng các biện pháp can thiệp thích hợp:
- Điều trị bảo tồn: Áp dụng cho các trường hợp được phát hiện ở giai đoạn sớm. Người bệnh sẽ được hướng dẫn hạn chế tối đa các tư thế gập cổ quá mức. Trong giai đoạn bệnh đang tiến triển, bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân đeo nẹp cổ, phối hợp chặt chẽ với các bài tập phục hồi chức năng nhằm mục đích duy trì sức mạnh của cơ và cải thiện chức năng vận động cho bàn tay.
- Can thiệp phẫu thuật: Phương án này sẽ được các bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng trong trường hợp bệnh có xu hướng tiến triển quá nhanh, tình trạng yếu cơ ngày một nặng hơn hoặc khi các biện pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả. Phẫu thuật hướng tới việc giải ép tủy cổ và cố gắng hạn chế tối đa sự di lệch của màng cứng phía sau.
Cảnh báo từ chuyên mục Sức khỏe & Dinh dưỡng (NsN): Thông tin về ca bệnh lâm sàng trên đây chỉ mang tính chất tham khảo và chia sẻ kiến thức y học đại chúng. Độc giả tuyệt đối không được tự ý dựa vào các triệu chứng được mô tả để tự chẩn đoán bệnh hoặc tự ý áp dụng các biện pháp trị liệu cho bản thân hoặc người nhà. Khi thấy cơ thể có các dấu hiệu teo cơ hoặc yếu vận động tay chân, hãy đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được khám và chẩn đoán kịp thời.
Những khía cạnh y học còn bỏ ngỏ về bệnh lý
Dù y học đã nhận diện được các dấu hiệu lâm sàng và hình ảnh học đặc trưng của bệnh Hirayama, thế giới vẫn còn những điều chưa biết rõ về căn bệnh này. Hiện tại, nguyên nhân chính xác tại sao màng cứng phía sau lại di chuyển ra trước gây chèn ép tủy cổ khi gập cổ ở nhóm nam giới trẻ tuổi vẫn là một chủ đề cần thêm nhiều nghiên cứu để làm sáng tỏ. Đồng thời, việc chưa tìm ra một loại thuốc điều trị đặc hiệu vẫn là một thách thức lớn trong việc ngăn ngừa triệt để tiến trình teo cơ tủy sống thiếu niên này.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
