7 phút đọc
Ung thư hiện đang là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, vì vậy việc điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống hàng ngày đóng vai trò đặc biệt quan trọng để bảo vệ sức khỏe. Theo chuyên gia dinh dưỡng Liu Ya Hui (Đài Loan, Trung Quốc), cuộc sống thường nhật ẩn chứa rất nhiều nguy cơ ung thư mà chúng ta vô tình tiếp xúc hàng ngày mà không hề hay biết.
Dưới đây là tổng hợp thông tin về 5 thói quen phổ biến có thể âm thầm gây ung thư nếu bị lạm dụng hoặc thực hiện sai cách, được phân tích dựa trên khuyến cáo từ chuyên gia và các phân loại khoa học hiện hành. Xin lưu ý rằng các thông tin này chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho việc chẩn đoán y khoa chuyên nghiệp.
1. Sử dụng hạt ngũ cốc ẩm mốc: Nguy cơ nhiễm độc tố Aflatoxin cực mạnh
Nhiều người thường có xu hướng nghĩ rằng các tác nhân gây nguy hiểm cho sức khỏe chỉ xuất hiện từ bên ngoài, nhưng thực tế chúng có thể ẩn náu ngay trong chính gian bếp của gia đình. Độc tố Aflatoxin thường sinh ra từ các loại đậu phộng, hạt dinh dưỡng hay các loại ngũ cốc bảo quản không đúng cách.
Để đảm bảo an toàn, chuyên gia khuyến cáo tốt nhất nên sử dụng hết các loại thực phẩm này trong vòng một tuần sau khi mở bao bì. Khi phát hiện thực phẩm có dấu hiệu ẩm mốc, tuyệt đối không được gọt bỏ phần mốc rồi tiếp tục ăn phần còn lại. Độc tố Aflatoxin có thể đã lan ra toàn bộ sản phẩm mà mắt thường không nhìn thấy được; cách xử lý an toàn duy nhất là vứt bỏ hoàn toàn sản phẩm.
2. Thường xuyên ăn thịt chế biến sẵn và lạm dụng đồ uống có cồn
Chế độ ăn uống hiện đại thường tích hợp nhiều loại thực phẩm tiện lợi, nhưng việc lạm dụng chúng có thể mang lại những hệ lụy nghiêm trọng.
Nguy cơ từ các loại thịt chế biến sẵn
Các loại thực phẩm quen thuộc như xúc xích, thịt xông khói, hot dog hay giăm bông đều đã được xác định thuộc nhóm chất gây ung thư nhóm 1. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ trung bình 50 g thịt chế biến sẵn mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng lên tới 18%. Do đó, chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng không nên ăn các loại thực phẩm này thường xuyên mỗi ngày.
Tác hại trực tiếp từ rượu bia và đồ uống có cồn
Cồn cũng là chất gây ung thư nhóm 1 đã được xác định rõ ràng. Việc lạm dụng chất này có liên quan trực tiếp đến 7 loại ung thư nguy hiểm bao gồm: ung thư khoang miệng, ung thư vòm họng, ung thư thực quản, ung thư gan, ung thư đại tràng, ung thư trực tràng và ung thư vú.
Mức độ nguy cơ tỷ lệ thuận với hàm lượng cồn nạp vào cơ thể: uống càng nhiều, nguy cơ mắc các bệnh ung thư liên quan càng tăng cao. Đặc biệt, những người dễ đỏ mặt khi uống rượu do cơ thể thiếu hụt enzyme chuyển hóa acetaldehyde sẽ có nguy cơ mắc ung thư cao hơn hẳn so với người bình thường.
3. Thói quen uống đồ quá nóng và hít khói thuốc lá
Bên cạnh thực phẩm, các thói quen vật lý và yếu tố môi trường xung quanh cũng đóng vai trò là tác nhân gây tổn thương tế bào.
Thói quen tiêu thụ đồ quá nóng (trên 65 độ C)
Những người có sở thích dùng đồ uống quá nóng cần đặc biệt lưu ý. Các loại đồ uống có nhiệt độ trên 65 độ C sẽ liên tục gây kích ứng và làm tổn thương lớp niêm mạc thực quản nhạy cảm. Sự tổn thương kéo dài này chính là yếu tố làm gia tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư thực quản.
Ảnh hưởng nghiêm trọng từ khói thuốc lá chủ động và thụ động
Hút thuốc lá trực tiếp, hít phải khói thuốc thụ động từ người khác, hoặc tiếp xúc với khói thuốc bám đọng lâu ngày trong môi trường sống đều là các tác nhân gây ung thư nhóm 1 đã được xác định. Khói thuốc lá chứa tới hơn 7.000 hợp chất hóa học, trong đó có đến 93 chất được xác định là tác nhân trực tiếp gây ung thư.
Vì thế, không chỉ người trực tiếp hút thuốc cần lưu ý, mà cả những người xung quanh hít phải khói thuốc hay các chất tồn dư từ khói thuốc trong không gian sống cũng phải chịu những ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng.
Phân biệt bằng chứng khoa học và lời khuyên phổ thông
Để tiếp cận thông tin sức khỏe một cách đúng đắn, người đọc nên phân biệt rõ:
- Bằng chứng khoa học: Việc xếp loại cồn, khói thuốc lá, thịt chế biến sẵn hay độc tố Aflatoxin vào nhóm chất gây ung thư nhóm 1 là kết quả của các nghiên cứu khoa học chặt chẽ. Số liệu tiêu thụ 50g thịt chế biến sẵn làm tăng 18% nguy cơ ung thư đại trực tràng, hay mối liên hệ giữa cồn với 7 loại ung thư cụ thể là các bằng chứng y khoa đã được xác lập.
- Lời khuyên phổ thông: Khuyến cáo hạn chế ăn thịt chế biến sẵn hàng ngày, vứt bỏ toàn bộ hạt mốc thay vì gọt bỏ phần mốc, hoặc hạn chế uống nước quá nóng là những chỉ dẫn hành vi dựa trên nguyên lý phòng ngừa rủi ro y tế trong đời sống hàng ngày.
Chuyên gia dinh dưỡng Liu Ya Hui nhấn mạnh rằng, điều đáng lo ngại không phải là việc tiếp xúc một lần sẽ lập tức mắc ung thư ngay, mà chính là sự tích lũy qua thời gian từ những thói quen lặp đi lặp lại hàng ngày.
Khuyến cáo bảo vệ sức khỏe và các điểm khoa học chưa thể kết luận
Mặc dù các mối liên hệ nguy cơ đã được làm rõ, giới y khoa vẫn chưa thể đưa ra một kết luận tuyệt đối về giới hạn tiếp xúc an toàn cho từng cá nhân, bởi cơ địa mỗi người là khác nhau (ví dụ như mức độ thiếu hụt enzyme chuyển hóa acetaldehyde ở mỗi người dễ đỏ mặt là khác biệt). Do đó, việc chủ động phòng ngừa bằng cách duy trì thói quen lành mạnh là biện pháp bảo vệ bản thân tối ưu nhất.
*Khuyến cáo từ Ban biên tập: Thông tin cung cấp trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và nâng cao nhận thức cộng đồng. Bài viết không có chức năng thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị hay bất kỳ tư vấn y khoa chuyên nghiệp nào. Người đọc tuyệt đối không tự chẩn đoán bệnh tình dựa trên các thói quen sinh hoạt được nêu. Nếu nghi ngờ bản thân có các dấu hiệu bất thường hoặc muốn tầm soát sức khỏe, quý độc giả nên đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn kịp thời.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
