7 phút đọc
Đồng hành cùng vợ trong khoảnh khắc vượt cạn vốn được xem là hành động thiêng liêng thể hiện tình yêu thương và sự gắn kết. Tuy nhiên, phía sau phòng sinh, không ít người chồng phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng tâm lý kéo dài, dẫn đến tình trạng né tránh gần gũi bạn đời suốt nhiều tháng liền. Đây là một thực tế y khoa cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc, khoa học dưới góc nhìn của các chuyên gia điều trị.
Nỗi ám ảnh vô hình từ ký ức phòng sinh
Câu chuyện của gia đình chị Yến (30 tuổi, ngụ tại Hà Nội) là một ví dụ điển hình cho tình trạng này. Suốt hơn nửa năm qua, vợ chồng chị rơi vào cảnh nguội lạnh, phải ngủ riêng giường. Mỗi lần chị chủ động thể hiện tình cảm, người chồng lại né tránh, kéo chăn quay đi và lấy lý do kiệt sức vì áp lực công việc. Sự im lặng kéo dài làm nảy sinh những nghi ngờ về sự chung thủy, dẫn đến nhiều cuộc tranh cãi căng thẳng trong gia đình.
Chỉ đến khi không thể tiếp tục lẩn tránh, người chồng mới thừa nhận bản thân đang trải qua cảm giác ớn lạnh và mất hoàn toàn hứng thú tình dục. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc những hình ảnh đau đớn, máu me trong quá trình sinh nở của vợ liên tục tái hiện trong tâm trí anh mỗi khi hai vợ chồng có ý định gần gũi.
Dưới góc nhìn y khoa, hiện tượng này đã có những lý giải rõ ràng. Theo Bác sĩ Nguyễn Văn Đức, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, việc nam giới bị giảm ham muốn sau khi chứng kiến vợ vượt cạn thực chất là một dạng ức chế tâm lý sau sang chấn. Vấn đề này hoàn toàn không xuất phát từ các bệnh lý thực thể hay tổn thương ở hệ sinh dục của người đàn ông.
“Việc chứng kiến hình ảnh rạch tầng sinh môn, chảy máu hoặc can thiệp y tế sâu vào cơ thể người vợ tạo ra phản xạ liên tưởng tiêu cực. Não bộ của nam giới vô thức gắn kết hành vi tình dục với cảm giác đau đớn và sợ hãi”, Bác sĩ Đức phân tích.
Bằng chứng khoa học và những phản ứng nguy hiểm tại phòng sinh
Tình trạng khủng hoảng tâm lý ở các ông bố sau sinh không phải là hiện tượng cá biệt mà đã được ghi nhận qua nhiều nghiên cứu và khảo sát y tế trên thế giới:
- Nghiên cứu tại Anh: Số liệu từ Hiệp hội Chấn thương Sinh sản (Birth Trauma Association) tại Anh chỉ ra có khoảng 1% đến 5% người chồng gặp phải chứng rối loạn lo âu sau khi cùng vợ vào phòng sinh. Tỷ lệ này thậm chí có xu hướng tăng cao lên mức 7% đến 9% trong những tuần đầu tiên sau khi em bé chào đời.
- Khảo sát tại Nhật Bản: Một cuộc khảo sát y tế tại quốc gia này ghi nhận có tới 50% nam giới phải trải qua các mức độ căng thẳng tâm lý khác nhau sau khi chứng kiến toàn bộ quá trình sinh nở của vợ.
- Nghiên cứu về vị trí đứng: Báo cáo đăng tải trên tạp chí khoa học Journal of Reproductive and Infant Psychology nhấn mạnh rằng, những người chồng trực tiếp quan sát các thủ thuật đỡ đẻ có nguy cơ gặp ảo giác và ký ức hồi tưởng (flashbacks) cao hơn rõ rệt so với những người chỉ đứng ở vị trí đầu giường để nắm tay và hỗ trợ tinh thần cho vợ.
Không chỉ để lại những di chứng tâm lý dai dẳng, việc không chuẩn bị kỹ tâm lý khi vào phòng sinh còn có thể gây ra những sự cố y khoa ngay tại chỗ. Bác sĩ Nguyễn Biên Thùy, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chia sẻ về một ca mổ đẻ ở tuần thai thứ 38. Ngay khi nghe thấy tiếng khóc chào đời của con, người chồng đang đứng cạnh đột ngột ngất lịm đi. Tình huống bất ngờ này buộc kíp mổ phải vừa hoàn thành các thao tác cho sản phụ, vừa phải lập tức tiến hành cấp cứu hồi sức cho người bố dưới sàn phòng mổ.
Bác sĩ Thùy cho biết, nhiều nam giới có ngưỡng chịu đựng tâm lý yếu, chỉ cần nhìn thấy vết mổ y khoa hoặc máu dây rốn là có thể rơi vào trạng thái hoảng loạn, tụt huyết áp và ngất xỉu. Mặc dù các cơ sở y tế luôn khuyến khích người thân đồng hành để làm điểm tựa tinh thần cho sản phụ, nhưng không phải người đàn ông nào cũng có đủ bản lĩnh và sự vững vàng về tâm lý để đối diện với các thủ thuật chuyên khoa.
Nhận diện rào cản và giải pháp bảo vệ hạnh phúc gia đình
Tiến sĩ Cao Trần Thành Trung, chuyên gia tâm lý, nhận định định kiến xã hội buộc “đàn ông phải luôn cứng rắn” vô hình trung khiến nhiều người chồng không dám từ chối lời đề nghị vào phòng sinh của vợ. Họ chọn cách giấu kín nỗi sợ hãi sau khi bước ra khỏi phòng sinh. Khi không được chia sẻ và giải tỏa kịp thời, phản ứng sang chấn này sẽ chuyển hóa thành các hành vi tiêu cực như tự thu mình, dễ cáu gắt hoặc tìm đến chất kích thích như rượu bia để trốn tránh thực tại.
Để hạn chế tối đa các di chứng tâm lý không đáng có, các chuyên gia đưa ra những khuyến cáo quan trọng dành cho các cặp vợ chồng:
- Không coi việc vào phòng sinh là trào lưu: Các cặp đôi cần chuẩn bị kỹ lưỡng về cả kiến thức lẫn tâm lý thay vì xem đây là thước đo để chứng minh tình yêu thương hay sự hy sinh.
- Lựa chọn phương án hỗ trợ phù hợp: Nếu người chồng là người sợ máu hoặc có tâm lý không vững vàng, hãy chọn cách hỗ trợ vợ từ xa. Gia đình có thể nhờ những người thân khác như mẹ đẻ hoặc mẹ chồng vào phòng sinh thay thế.
- Tuân thủ nguyên tắc vị trí đứng: Trong trường hợp vào phòng sinh cùng vợ, người chồng cần tuân thủ tuyệt đối vị trí đứng an toàn là ở phía đầu giường của sản phụ. Tại đây, người chồng chỉ nên tập trung nắm tay, hỗ trợ nhịp thở và động viên tinh thần cho vợ; tuyệt đối không di chuyển xuống khu vực thao tác chuyên môn của bác sĩ để nhìn trực tiếp các can thiệp y khoa.
Quay trở lại câu chuyện của gia đình chị Yến, sau khi nhận được sự tư vấn và giải thích cặn kẽ về mặt chuyên môn từ bác sĩ, chị đã chủ động đồng hành cùng chồng tìm đến chuyên gia trị liệu tâm lý để tháo gỡ nút thắt. Chị chia sẻ rằng bản thân từng nghĩ việc để chồng chứng kiến cảnh vượt cạn sẽ giúp anh thấu hiểu và thương vợ nhiều hơn. Tuy nhiên, việc ép một người sợ máu vào phòng phẫu thuật không phải là cách san sẻ đúng đắn, mà là một sự mạo hiểm đối với hạnh phúc gia đình.
*Khuyến cáo y khoa: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không có tác dụng thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Mỗi cá nhân có ngưỡng chịu đựng tâm lý khác nhau. Nếu tình trạng né tránh gần gũi kéo dài trên một tháng đi kèm với các dấu hiệu mất ngủ triền miên hoặc rối loạn lo âu, nam giới cần chủ động đến gặp các chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và can thiệp kịp thời, tránh nguy cơ rạn nứt hôn nhân.*
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
