5 phút đọc
Đứng thăng bằng trên một chân trong vòng 10 giây tưởng chừng là một bài thể dục đơn giản, nhưng lại được các chuyên gia y tế sử dụng như một thước đo phản ánh mức độ lão hóa, sức mạnh cơ bắp và nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý đây chỉ là thông tin tham khảo, không có giá trị tự chẩn đoán hay thay thế việc thăm khám y khoa chuyên sâu.
Bài kiểm tra 10 giây đánh giá điều gì ở cơ thể?
Lão hóa là tiến trình tự nhiên nhưng tốc độ diễn ra ở mỗi người không giống nhau. Bác sĩ Tate Hinkle, chuyên khoa y học gia đình, cho biết tuổi tác tăng dần thường đi kèm với tình trạng suy giảm khối lượng cơ, phản xạ chậm hơn, các khớp xương bị cứng, thị lực và thính lực giảm sút, đồng thời thời gian phục hồi sau vận động cũng kéo dài hơn.
Mặc dù vậy, quá trình này diễn ra từ từ và tuổi già không đồng nghĩa với việc mất đi sự độc lập. Bác sĩ Uma Darji, chuyên gia y học gia đình tại Bắc Carolina (Mỹ), nhận định mục tiêu của việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không phải là cố gắng né tránh tuổi già, mà là duy trì chức năng vận động để tiếp tục thực hiện những công việc có ý nghĩa.
Để đánh giá nhanh khả năng vận động, các bác sĩ thường áp dụng bài test đứng một chân trong 10 giây. Theo bác sĩ nội khoa Yoshua Quinones tại Medical Offices of Manhattan, động tác này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng và đồng bộ giữa cơ bắp, khớp, dây thần kinh, mắt, tai trong và não bộ.
Các mốc đánh giá và số liệu thực tế theo độ tuổi
Để đánh giá cụ thể mức độ thăng bằng, bác sĩ David Cutler, chuyên khoa y học gia đình tại Trung tâm Sức khỏe Providence Saint John, đưa ra các mốc như sau:
- Trên 30 giây: Mức độ thăng bằng của cơ thể ở trạng thái rất tốt.
- Dưới 10 giây: Khả năng thăng bằng hạn chế rõ rệt, đặc biệt ở đối tượng người lớn tuổi.
- Không thể thực hiện: Cảnh báo nguy cơ té ngã cao và suy giảm chức năng vận động, cần được chuyên gia y tế đánh giá chuyên sâu.
Theo bác sĩ Darji, phần lớn người khỏe mạnh dưới 70 tuổi đều có thể vượt qua mốc 10 giây. Dữ liệu khảo sát trên nhóm người từ 51 đến 75 tuổi chỉ ra rằng hầu hết những người ở đầu độ tuổi 50 đều hoàn thành bài kiểm tra. Tuy nhiên, có tới 54% người ở độ tuổi từ 71 đến 75 không thể đứng vững trong 10 giây.
Khuyến cáo an toàn và các yếu tố ảnh hưởng kết quả
Bác sĩ Hinkle nhấn mạnh đây không phải là công cụ để người dân tự chẩn đoán bệnh lý. Để tránh rủi ro chấn thương do ngã, những người từng bị ngã, có dáng đi không vững, đang sử dụng thiết bị hỗ trợ hoặc thường xuyên bị chóng mặt tuyệt đối không nên tự thực hiện bài kiểm tra này một mình tại nhà.
Việc không thể đứng vững trong 10 giây có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể suy yếu và khó hồi phục trước các biến cố sức khỏe. Tuy nhiên, người thực hiện không nên quá lo lắng vì kết quả thăng bằng kém còn có thể chịu tác động từ các yếu tố khác như tác dụng phụ của thuốc đang dùng, thị lực kém hoặc các bệnh lý liên quan đến tai trong.
Phương pháp cải thiện khả năng thăng bằng
Khả năng giữ thăng bằng hoàn toàn có thể được cải thiện thông qua việc rèn luyện thể chất hằng ngày:
- Tăng cường sức mạnh cơ chân và hông: Thực hiện các bài tập đơn giản tại nhà như đứng lên – ngồi xuống từ ghế, nhón gót chân có điểm tựa vững chắc hoặc các động tác kháng lực nhẹ.
- Tích cực vận động: Duy trì thói quen đi bộ, khiêu vũ hoặc các bài tập cardio nhẹ nhàng để kích hoạt hệ cơ bắp.
- Tập đứng một chân: Những người có thể trạng an toàn có thể tận dụng thời gian rảnh như lúc đánh răng để tập đứng thăng bằng luân phiên mỗi bên chân.
Bác sĩ Darji lưu ý thêm, nếu nguyên nhân suy giảm thăng bằng bắt nguồn từ việc ít vận động hoặc yếu cơ, các bài tập phục hồi chức năng và vật lý trị liệu phù hợp sẽ giúp người cao tuổi cải thiện thể lực và duy trì sự vững vàng khi di chuyển.
Những điều chưa thể kết luận
Nguồn tin hiện chưa cung cấp thông tin về việc bài test 10 giây này có thể thay thế hoàn toàn các xét nghiệm y khoa chuyên sâu khác hay không, cũng như chưa nêu rõ lộ trình tập luyện chi tiết cho từng loại bệnh lý nền cụ thể. Bài test chỉ mang tính chất tham khảo tầm soát ban đầu. Khi nhận thấy khả năng giữ thăng bằng suy giảm bất thường, người dân cần đến các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
