6 phút đọc
Trở về quê nhà sau nhiều năm học tập tại các đô thị lớn, không ít nữ thạc sĩ phải chật vật thích nghi với bối cảnh văn hóa ứng xử địa phương, đặc biệt là qua các buổi ăn uống, gặp mặt xem mắt. Sự xuất hiện của những nét tư duy truyền thống trên bàn tiệc cùng các định kiến về bằng cấp và tuổi tác đang tạo ra rào cản không nhỏ cho những người phụ nữ muốn tìm kiếm sự bình đẳng.
Ứng xử trên bàn tiệc xem mắt và những góc nhìn gia trưởng
Tại các địa phương nhỏ ở Trung Quốc, những buổi ăn uống xã giao hay bàn tiệc xem mắt thường là không gian diễn ra các cuộc trao đổi, tìm hiểu giữa hai gia đình hoặc các cặp đôi. Tuy nhiên, đây cũng là nơi bộc lộ rõ sự khác biệt về tư duy giữa phụ nữ có học vấn cao và nam giới địa phương.
Sau khi trải qua hơn 20 buổi gặp mặt, cô Lin Wendi (32 tuổi), một người rời thành phố lớn về quê làm việc trong biên chế nhà nước, nhận thấy nhiều nam giới vẫn duy trì tư tưởng gia trưởng. Trên bàn tiệc, việc nam giới chủ động trả tiền bữa ăn hay uống rượu đỡ cho phụ nữ thường được mặc định là hành vi thể hiện sự che chở. Tuy nhiên, theo góc nhìn của cô, những hành động này đôi khi lại gắn liền với quan niệm rằng người đàn ông có quyền kiểm soát đối phương.
Không chỉ dừng lại ở quy chuẩn ứng xử khi ăn uống, tiêu chuẩn chọn vợ của nhiều nhà trai cũng phản ánh tư duy cũ. Cô Xu Yan (29 tuổi), thạc sĩ tốt nghiệp tại Bắc Kinh, đã trải qua 6 lần xem mắt không thành công. Trong các cuộc gặp, một người đàn ông có kinh tế khá giả yêu cầu vợ tương lai phải dịu dàng, không nóng nảy và không than vãn. Một đối tượng khác tuyên bố chỉ cần tìm cô gái bình thường, nhưng ngay trong buổi gặp mặt trực tiếp lại chê cô quá gầy. Bên cạnh đó, khi mở rộng tìm kiếm qua mạng xã hội, cô nhận được hàng trăm tin nhắn làm quen, nhưng khoảng 60% đối tượng lập tức dừng trò chuyện sau khi biết cô đang sống ở một huyện nhỏ.
Quan niệm mặc định “vợ phải trẻ hơn chồng” khiến các bà mối gạt đi yêu cầu tìm người chênh lệch không quá 3 tuổi của Xu Yan, do tuổi kết hôn trung bình tại địa phương là 28 và phụ nữ tiệm cận ngưỡng 30 tuổi cùng tấm bằng thạc sĩ thường bị e ngại khó bảo hoặc giảm khả năng sinh nở.
Sự đối lập vị thế trên thị trường mai mối địa phương
Trái ngược với hoàn cảnh của nữ giới, nam thanh niên có trình độ thạc sĩ khi trở về quê lại trở thành đối tượng được săn đón mạnh mẽ. Trường hợp của Zhou Mingyuan, thạc sĩ tốt nghiệp tại Bắc Kinh về tỉnh An Huy thi đỗ viên chức, cho thấy sự ưu ái rõ rệt này. Ngay từ buổi khám sức khỏe tuyển dụng, anh đã được các y tá hỏi thăm để làm mối. Khi vào cơ quan làm việc, các đồng nghiệp và lãnh đạo liên tục giới thiệu đối tượng ghép đôi, bao gồm cả con gái của lãnh đạo huyện.
Theo anh Zhou Mingyuan, nam giới có vị trí trong khu vực công rất được coi trọng và họ thường ưu tiên chọn đối tượng làm giáo viên hoặc y tá để có nhiều thời gian chăm sóc gia đình. Giải thích về hiện tượng này, Giáo sư xã hội học Yang Hua tại Đại học Vũ Hán cho biết ở vùng quê, phụ nữ có xuất phát điểm và học vấn càng cao thì phạm vi tìm bạn đời càng thu hẹp, trong khi nam giới diễn ra theo chiều ngược lại. Tại một huyện miền đông Trung Quốc, người mai mối thậm chí túc trực trước cổng cơ quan nhân sự để tiếp cận các nam thanh niên vừa trúng tuyển biên chế.
Bên cạnh đó, Giáo sư Ouyang Jing thuộc Đại học Tài chính Kinh tế Giang Tây phân tích rằng phụ nữ độc thân có học vấn ở cấp huyện chủ yếu làm việc trong khu vực công và mong muốn tìm bạn đời có trình độ tương đương hoặc cao hơn. Tuy nhiên, nhóm nam giới đáp ứng tiêu chuẩn này tại địa phương lại rất hiếm. Như trường hợp của Song Jianing (28 tuổi, thạc sĩ trở về một huyện ở tỉnh Hà Bắc), dù bị mẹ giục lấy chồng trước tuổi 30, cô nhận thấy phần lớn nam giới có chí tiến thủ và năng lực đều chọn ở lại các thành phố lớn.
Sự lựa chọn giữa khuôn mẫu truyền thống và tư duy độc lập
Những phụ nữ học cao trở về quê hương đang rơi vào vị thế mắc kẹt giữa sức ép kết hôn sớm từ gia đình và tư duy độc lập được hình thành từ nền giáo dục đại học. Họ mong muốn xây dựng một mối quan hệ bình đẳng thay vì áp đặt khuôn mẫu truyền thống “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”.
Để giải quyết tình trạng này, một số người chọn cách kiên nhẫn sàng lọc và xem mỗi buổi hẹn hò như một cuộc phỏng vấn tìm người đồng điệu. Sau 4 năm về quê, Lin Wendi đã kết hôn với một người đàn ông ôn hòa, biết tôn trọng vợ. Đối với cô, cuộc sống mong muốn sau các buổi gặp gỡ chỉ là những ngày tháng bình dị, có thể cùng nhau đọc sách và trồng hoa. Trong khi đó, Xu Yan lựa chọn tiếp tục sống độc thân thay vì hạ thấp tiêu chuẩn để lấy chồng cho kịp tuổi. Cô khẳng định đối phương có thể không dư dả về vật chất nhưng phải tôn trọng cô như một cá nhân độc lập về mặt tinh thần.
Những khía cạnh chưa được đề cập trong nguồn tin
Nguồn tin thu thập hiện chưa cung cấp chi tiết về các món ăn cụ thể, thực đơn tiệc xem mắt hay nét ẩm thực đặc trưng được phục vụ trong các buổi gặp mặt tại địa phương. Các yếu tố như chi phí trung bình cho một bữa ăn xã giao hay quy trình tổ chức tiệc mai mối truyền thống tại từng vùng cũng chưa được ghi nhận trong văn bản gốc.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
