5 phút đọc
Uống cà phê với liều lượng điều độ có thể mang lại nhiều tác động tích cực đối với hệ vi sinh đường ruột, tâm trạng cũng như hỗ trợ giảm nguy cơ mắc một số bệnh lý mạn tính. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý đây chỉ là thông tin tham khảo từ các nghiên cứu quan sát, không có giá trị thay thế chẩn đoán hay điều trị y khoa.
Tác động tích cực đến hệ vi sinh đường ruột và tiêu hóa
Bên cạnh tác dụng giúp tinh thần tỉnh táo, cà phê chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học quan trọng như caffeine và polyphenol. Các chất này khi đi vào cơ thể sẽ ảnh hưởng đến nhiều quá trình sinh học, từ chuyển hóa năng lượng, chức năng tiêu hóa cho đến sức khỏe tim mạch và gan.
Đáng chú ý, thành phần polyphenol và các hợp chất thực vật trong cà phê có khả năng làm thay đổi thành phần vi khuẩn sinh sống tại đường ruột. Dẫn nguồn từ Verywell Health, việc tiêu thụ cà phê có liên quan tới sự gia tăng của lawsonibacter — một loại vi khuẩn đường ruột có khả năng chuyển hóa axit quinic thành các hợp chất có lợi cho cơ thể. Đồng thời, polyphenol cũng thúc đẩy sự phát triển của một số chủng vi khuẩn có lợi khác, góp phần tăng cường hoạt động của hệ tiêu hóa.
Ngoài ra, thức uống này còn có khả năng kích thích nhu động ruột, khiến một số người có cảm giác muốn đi tiêu sau khi sử dụng. Dù vậy, mức độ phản ứng này không giống nhau mà phụ thuộc vào cơ địa riêng của từng cá nhân.
Tăng sự tỉnh táo, hỗ trợ chuyển hóa năng lượng
Về mặt thần kinh, caffeine đóng vai trò kích thích hệ thần kinh trung ương thông qua việc tác động lên các thụ thể adenosine trong não. Tác động này giúp làm giảm tín hiệu gây buồn ngủ và duy trì sự tập trung. Tuy nhiên, nếu tiêu thụ quá mức, caffeine lại có thể dẫn đến các tác dụng phụ như bồn chồn, lo âu, tim đập nhanh và gây rối loạn giấc ngủ, làm ảnh hưởng tiêu cực trở lại đến tâm trạng.
Về khía cạnh chuyển hóa, theo Healthline, caffeine có khả năng kích thích quá trình sinh nhiệt, tăng hao phí năng lượng trong thời gian ngắn và thúc đẩy phân giải chất béo. Mặc dù vậy, hiệu quả dinh dưỡng còn phụ thuộc lớn vào cách pha chế. Cà phê nguyên chất không đường hoặc ít sữa chứa rất ít calo, trong khi việc thêm nhiều đường, kem hoặc siro sẽ làm tăng đáng kể lượng calo nạp vào.
Mối liên hệ với nguy cơ bệnh mạn tính và lời khuyên sử dụng
Các hợp chất chống oxy hóa như polyphenol và acid chlorogenic trong cà phê được ghi nhận có khả năng tác động đến phản ứng viêm, chuyển hóa glucose cũng như độ nhạy insulin. Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy những người uống cà phê thường xuyên (bao gồm cả loại có caffeine và loại đã khử caffeine) có tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn, đồng thời giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2 và một số bệnh về gan.
Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại chủ yếu dừng lại ở nghiên cứu quan sát. Chẳng hạn, mối liên hệ giữa việc uống cà phê và nguy cơ bệnh thận mạn vẫn cần thêm dữ liệu để đánh giá thận trọng và chưa thể khẳng định cà phê có tác dụng phòng bệnh trực tiếp. Thức uống này hoàn toàn không thể thay thế các liệu pháp điều trị y tế hoặc biện pháp phòng bệnh chuyên khoa.
Khuyến cáo tiêu thụ: Lượng caffeine tối đa được cho là an toàn và mang lại lợi ích cho người trưởng thành khỏe mạnh là khoảng 400 mg mỗi ngày (tương đương khoảng 4 tách cà phê). Người nhạy cảm với caffeine, người bị trào ngược dạ dày thực quản, hay bị hồi hộp hoặc mất ngủ nên chủ động giảm lượng dùng và tránh uống vào thời điểm cuối ngày.
Nhìn chung, nguy cơ mắc bệnh mạn tính còn phụ thuộc vào tổng hòa nhiều yếu tố như chế độ ăn uống, thói quen vận động, thể trạng cân nặng và yếu tố di truyền. Người tiêu dùng nên lựa chọn các hình thức pha chế ít đường và điều chỉnh lượng uống phù hợp với ngưỡng dung nạp của bản thân.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
