6 phút đọc
Bếp ăn học đường tại các vùng sâu, vùng xa không chỉ là nơi đỏ lửa chuẩn bị những bữa cơm mỗi ngày, mà còn là yếu tố then chốt quyết định đến vệ sinh an toàn thực phẩm và sự phát triển thể chất của học sinh bán trú. Đối với con em đồng bào dân tộc thiểu số tại các địa bàn khó khăn thuộc Lai Châu và Lâm Đồng, hành trình tiếp cận những bữa ăn sạch sẽ, an toàn đang có những bước chuyển biến tích cực nhờ dự án cải thiện hạ tầng từ Quỹ Hy vọng và Volvo Car Việt Nam.
Thách thức vệ sinh an toàn thực phẩm từ những gian bếp tạm ở Lai Châu
Tại điểm trường Tô Y Phìn, thuộc Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lản Nhì Thàng (huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu), công tác chuẩn bị bữa ăn cho học sinh bán trú luôn là nỗi trăn trở lớn của tập thể giáo viên. Điểm trường hiện có gần 90 học sinh, 100% là người Mông, học tập trong những dãy phòng được xây dựng từ năm 2007. Trải qua gần 20 năm sử dụng, cơ sở vật chất tại đây đã xuống cấp nghiêm trọng với tường và trần nhà bong tróc, ẩm mốc, nền nứt vỡ và hệ thống điện hư hỏng nặng.
Đặc biệt, điểm trường chưa hề có bếp ăn riêng biệt. Để duy trì bữa ăn mỗi ngày cho học sinh, các giáo viên phải nấu ăn ngay trong không gian lớp học hoặc phòng nghỉ chật hẹp. Việc sơ chế thực phẩm hằng ngày hoàn toàn phải diễn ra ngoài trời trong điều kiện thiếu nước sạch và không có hệ thống thoát nước tiêu chuẩn. Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho các em học sinh bán trú tại trường.
“Môi trường học tập an toàn, kiên cố sẽ giúp việc dạy và học thuận lợi hơn, xua tan nỗi lo của thầy trò mỗi khi mưa xuống hay gió lạnh tràn về vào mùa đông”, thầy Đặng Văn Sáu, hiệu trưởng nhà trường chia sẻ.
Để cải thiện điều kiện sinh hoạt và nâng cao tiêu chuẩn an toàn cho bữa ăn học đường, Quỹ Hy vọng đã triển khai dự án sửa chữa phòng học, nâng cấp khu vệ sinh và xây mới bếp ăn với tổng kinh phí gần 700 triệu đồng, có sự đồng hành của Volvo Car Việt Nam cùng các đối tác.
Ước mơ về bếp ăn mầm non đạt chuẩn tại Lâm Đồng
Cách Lai Châu hơn 1.300 km, tại tiểu khu 179 thuộc xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng, điều kiện học tập và ăn uống của trẻ em mầm non cũng gặp nhiều khó khăn tương tự. Do chưa có trường lớp, hàng chục trẻ em từ 3 đến 5 tuổi – chủ yếu là con em đồng bào dân tộc Mông – chưa thể đến trường. Hằng ngày, các em phải theo bố mẹ lên nương rẫy hoặc đứng chờ anh chị bên ngoài các lớp học tiểu học.
Cô Đào Thị Hoa, hiệu trưởng nhà trường bày tỏ: “Việc các em không thể đến trường chỉ vì không có lớp học là một thiệt thòi rất lớn”. Việc thiếu thốn trường lớp đồng nghĩa với việc các em mất đi cơ hội được tiếp cận với chế độ chăm sóc và dinh dưỡng học đường phù hợp với lứa tuổi mầm non.
Nhằm giúp trẻ em nơi đây có cơ hội đến lớp và được chăm sóc dinh dưỡng đầy đủ, Quỹ Hy vọng đã thiết lập dự án xây mới điểm trường mầm non ngay tại tiểu khu 179. Công trình sẽ có quy mô hai phòng học trang bị khu vệ sinh khép kín, sân bê tông, các hạng mục phụ trợ và đặc biệt là một bếp ăn mầm non độc lập để phục vụ công tác chế biến thực phẩm tại chỗ. Tổng kinh phí thực hiện dự án là hơn 1,3 tỷ đồng, với sự đồng hành của Volvo Car Việt Nam và các đối tác.
Xây dựng nền tảng cho sự phát triển thể chất bền vững
Hai dự án cải tạo và xây dựng tại Lai Châu, Lâm Đồng dự kiến sẽ hoàn thành và bàn giao trước thềm năm học 2026-2027. Sự xuất hiện của các bếp ăn đạt chuẩn không chỉ giúp giải quyết triệt để bài toán vệ sinh an toàn thực phẩm, mà còn giảm bớt gánh nặng cho giáo viên trong việc tổ chức bữa ăn bán trú, tạo điều kiện để thầy và trò yên tâm gắn bó với trường lớp.
Đây là các hoạt động nằm trong chương trình “Ánh sáng học đường” do Quỹ Hy vọng thực hiện từ năm 2018 nhằm cải thiện điều kiện học tập, sinh hoạt thông qua việc xây mới, sửa chữa trường lớp, bổ sung trang thiết bị và nâng cấp hệ thống nước sạch, vệ sinh học đường trên cả nước. Từ năm 2024, Volvo Car Việt Nam đã đồng hành cùng quỹ để cải thiện cơ sở vật chất tại nhiều địa phương như Lào Cai, Đắk Nông, Lai Châu và Lâm Đồng.
“Có những chuyến đi không đo bằng quãng đường, mà đo bằng những điều tốt đẹp gieo được trên hành trình ấy. Với triết lý lấy con người làm trung tâm, chúng tôi tiếp tục đồng hành cùng Quỹ Hy vọng, báo VnExpress, nối dài hành trình sẻ chia và đưa các hoạt động vì cộng đồng đến những nơi cần nhất”, đại diện Volvo Car Việt Nam khẳng định.
Những khía cạnh cần tiếp tục hoàn thiện trong tương lai
Mặc dù hạ tầng bếp ăn được nâng cấp là một bước tiến quan trọng, song để vận hành hiệu quả chuỗi dinh dưỡng học đường tại các vùng khó khăn vẫn còn nhiều câu hỏi cần lời giải. Hiện tại, các thông tin cụ thể về thực đơn dinh dưỡng hằng ngày dành riêng cho học sinh dân tộc Mông tại hai điểm trường này vẫn chưa được xác định chi tiết. Ngoài ra, việc duy trì nguồn cung ứng thực phẩm tươi sạch lâu dài cũng như phương án quản lý nguồn nước sạch phục vụ nấu ăn tại các khu vực này vẫn là những yếu tố cần được tiếp tục theo dõi sát sao khi các công trình chính thức đi vào hoạt động.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
