8 phút đọc
Ung thư từ lâu đã trở thành một trong những thách thức y tế lớn nhất của nhân loại. Không chỉ đối mặt với những cơn đau thể xác, người bệnh và gia đình còn phải chịu áp lực kinh tế đè nặng trong suốt quá trình điều trị kéo dài. Nhằm kết nối các nguồn lực xã hội để chung tay giảm bớt khó khăn này, ngày 16/9, Quỹ Hy vọng (HOPE Foundation) cùng Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu và các đơn vị dược phẩm đã chính thức phát động chương trình ‘San sẻ gánh nặng vì bệnh nhân ung thư’.
Khuyến cáo từ Chuyên mục Sức khỏe & Dinh dưỡng: Các thông tin về tỷ lệ sống sót, số liệu nghiên cứu tài chính và các chương trình hỗ trợ trong bài viết mang tính chất tham khảo y tế công cộng. Bạn đọc tuyệt đối không tự ý áp dụng các thông tin này để tự chẩn đoán, tự điều trị hoặc tự đánh giá giai đoạn bệnh mà không có sự chỉ định và theo dõi sát sao từ các bác sĩ chuyên khoa ung bướu tại cơ sở y tế uy tín.
Gánh nặng tài chính nghiêm trọng của người bệnh ung thư tại Việt Nam
Theo các nghiên cứu y tế được công bố gần đây, ung thư không chỉ là cuộc chiến sinh tồn về mặt sinh học mà còn là một cuộc thử thách khắc nghiệt về mặt kinh tế. Bên cạnh các khoản viện phí trực tiếp, người bệnh còn phải đối mặt với một loạt chi phí phát sinh khác như tiền đi lại, ăn ở, thuê người chăm sóc. Đồng thời, việc điều trị dài ngày khiến họ mất đi ngày công lao động và sụt giảm thu nhập nghiêm trọng.
Dữ liệu nghiên cứu công bố năm 2024 trên 634 bệnh nhân tại hai bệnh viện chuyên khoa ung bướu lớn ở Việt Nam đã phác họa rõ nét bức tranh này. Kết quả ghi nhận có tới 91,8% số bệnh nhân tham gia khảo sát phải chịu gánh nặng tài chính do căn bệnh ung thư gây ra, trong đó tỷ lệ bệnh nhân gặp gánh nặng ở mức độ nặng chiếm đến 51,7%. Để có tiền chi trả cho quá trình điều trị, gần một nửa số người bệnh buộc phải vay mượn từ người thân, bạn bè và 34,1% phải rút toàn bộ tiền tiết kiệm tích lũy.

Một nghiên cứu chuyên biệt khác thực hiện trên nhóm 309 bệnh nhân ung thư vú tại hai bệnh viện tuyến cuối cũng cho thấy có 41% bệnh nhân rơi vào tình trạng quá tải tài chính. Theo thống kê, số tiền vượt quá khả năng chi trả trung bình của các bệnh nhân trong nghiên cứu này rơi vào khoảng 153 triệu đồng, thậm chí có những trường hợp cá biệt con số này lên tới 1,36 tỷ đồng. Những số liệu này chứng minh rằng việc điều trị ung thư tại Việt Nam đang tạo ra một rào cản kinh tế khổng lồ, khiến nhiều gia đình lâm vào cảnh khánh kiệt.
Tiến bộ y học và hy vọng sống khi phát hiện sớm
Dưới góc độ chuyên môn y khoa, các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng ung thư không đồng nghĩa với ‘án tử’. Nhờ những tiến bộ vượt bậc của y học hiện đại, cơ hội chữa khỏi hoặc kéo dài thời gian sống của bệnh nhân đã được cải thiện rõ rệt, phụ thuộc lớn vào loại ung thư cụ thể và giai đoạn phát hiện bệnh.
Bằng chứng lâm sàng cho thấy, đối với một số loại ung thư phổ biến như ung thư tuyến giáp, ung thư vú, ung thư tiền liệt tuyến và ung thư đại tràng, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm và can thiệp điều trị kịp thời, tỷ lệ bệnh nhân sống khỏe mạnh trên 5 năm có thể vượt mốc 90%. Thực tế lâm sàng cũng ghi nhận nhiều trường hợp người bệnh sau khi điều trị đúng phác đồ đã duy trì tình trạng sức khỏe ổn định suốt 10 năm, 20 năm, thậm chí là 30 năm.
Mặc dù tỷ lệ sống sót cao mang lại niềm tin lớn, nhưng rào cản tài chính thường là lý do khiến nhiều bệnh nhân nghèo phải trì hoãn hoặc bỏ dở phác đồ điều trị giữa chừng. Điều này làm giảm đáng kể cơ hội phục hồi, biến một căn bệnh có thể kiểm soát tốt trở thành mối đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Giải pháp kết nối nguồn lực xã hội thông qua chương trình ‘San sẻ gánh nặng’
Để giải quyết bài toán chi phí đầy thách thức này, chương trình ‘San sẻ gánh nặng vì bệnh nhân ung thư’ hoạt động dựa trên cơ chế kết nối chặt chẽ giữa các bên. Trong đó, Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu đóng vai trò cầu nối liên kết các hãng dược phẩm lớn, các đối tác chiến lược để xây dựng nền tảng đồng hành và huy động nguồn lực ủng hộ.
Quỹ Hy vọng (được thành lập bởi VnExpress và Tập đoàn FPT) sẽ là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, thông tin của những bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn và cần hỗ trợ khẩn cấp. Quỹ sẽ phối hợp chặt chẽ với các bệnh viện chuyên khoa để xác minh thực tế tình trạng của bệnh nhân, từ đó tiến hành giải ngân hỗ trợ chi phí điều trị theo các tiêu chí minh bạch đã đề ra.
Bày tỏ tâm huyết với dự án, bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó Tổng Giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, khẳng định mong muốn đơn vị sẽ phát huy tối đa vai trò kết nối, đưa nguồn lực từ các đối tác và toàn cộng đồng đến trực tiếp với những bệnh nhân đang gặp khó khăn. Bà Quyên nhấn mạnh rằng mỗi sự sẻ chia đúng lúc, dù ở bất kỳ quy mô nào, đều đem lại giá trị vô cùng thiết thực giúp xoa dịu áp lực trong những giai đoạn ngặt nghèo nhất, giúp người bệnh cảm nhận họ không hề đơn độc trên hành trình này.

Chiến dịch lần này là sự kế thừa từ chuỗi hoạt động thiện nguyện bền bỉ mà Long Châu và Quỹ Hy vọng đã thực hiện từ năm 2021 đến nay. Trong suốt những năm qua, chương trình ‘Long Châu sẻ chia’ đã mang tới hàng nghìn đợt khám bệnh, hàng trăm nghìn mũi vaccine ngừa bệnh và hàng triệu ngày thuốc miễn phí cho người dân khó khăn trên toàn quốc.
Riêng trong năm 2024, dự án ‘Long Châu sẻ chia – Đồng hành cùng chiến binh nhí’ đã vận động thành công hơn 1 tỷ đồng từ các đối tác và khách hàng để trực tiếp tài trợ chi phí điều trị cho 48 em nhỏ mắc bệnh ung thư và tim bẩm sinh có gia cảnh ngặt nghèo. Hoạt động này nằm trong khuôn khổ chương trình lớn ‘Mặt trời Hy vọng’ do Quỹ Hy vọng triển khai từ năm 2021. Tính đến nay, dự án này đã đồng hành và hỗ trợ điều trị thành công cho hơn 3.300 bệnh nhi yếu thế trên khắp cả nước, mang lại những sân chơi tinh thần bổ ích giúp các em có thêm nghị lực vượt qua nghịch cảnh.
Những câu hỏi lớn cần tiếp tục giải quyết trong tương lai
Dù chương trình ‘San sẻ gánh nặng vì bệnh nhân ung thư’ đã mở ra một hướng đi nhân văn và thiết thực, thực tế điều trị ung thư tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức cần giải quyết dài hạn. Đầu tiên, làm thế nào để mở rộng quy mô hỗ trợ để tiếp cận được nhiều hơn nữa trong số hàng nghìn bệnh nhân nghèo trên cả nước ngoài danh sách hiện tại vẫn là một câu hỏi mở.
Thứ hai, việc duy trì nguồn tài chính đóng góp ổn định từ các hãng dược và cộng đồng trong nhiều năm liên tục là điều rất khó khăn khi phác đồ điều trị ung thư thường kéo dài vô hạn. Cuối cùng, giải pháp căn cơ nhất vẫn nằm ở việc nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm soát ung thư sớm để giảm thiểu chi phí điều trị ngay từ đầu, thay vì chỉ tập trung giải quyết phần ngọn khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng và chi phí đã vượt ngưỡng chi trả.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc