6 phút đọc
Khuyến cáo từ Ban biên tập Sức khỏe & Dinh dưỡng NsN: Các thông tin trong bài viết được tổng hợp từ dữ liệu giám sát dịch tễ và báo cáo của các đơn vị y tế chuyên khoa, chỉ mang tính chất tham khảo. Người dân tuyệt đối không tự chẩn đoán, tự ý mua thuốc điều trị tại nhà khi xuất hiện triệu chứng sốt cao đột ngột, nhằm tránh các biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa đến tính mạng.
Với hơn 56.000 ca sốt xuất huyết được ghi nhận trong 7 tháng đầu năm cùng các chỉ số véc-tơ truyền bệnh vượt ngưỡng an toàn, hệ thống y tế khu vực phía Nam đang khẩn trương chuẩn bị nguồn lực để đối phó với đỉnh điểm nhập viện, dự kiến sẽ rơi vào giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 11 năm nay.
Gia tăng số ca mắc và áp lực điều trị tại các bệnh viện tuyến cuối
Theo số liệu báo cáo từ Viện Pasteur TP.HCM, số ca mắc sốt xuất huyết tại khu vực phía Nam trong 7 tháng đầu năm đã tăng 34% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ghi nhận 10 trường hợp tử vong. Đáng chú ý, các chỉ số giám sát véc-tơ – công cụ phản ánh mật độ và mức độ hiện diện của muỗi truyền bệnh – đều đã vượt mức trung bình được ghi nhận trong 5 năm gần đây.
Tình trạng này đã tạo áp lực không nhỏ lên các cơ sở điều trị tuyến cuối. Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, số lượng bệnh nhân sốt xuất huyết điều trị nội trú đang có xu hướng tăng nhanh rõ rệt. BS.CK2 Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc bệnh viện, cho biết số ca điều trị gần đây tại cơ sở này thường xuyên vượt mức 120 ca mỗi ngày, thậm chí có những ngày cao điểm lên tới 150 ca. Bác sĩ Dũng nhận định, sốt xuất huyết năm nay được xem là một trong những năm đạt đỉnh về số lượng bệnh nhân tại bệnh viện.
Số liệu thống kê trong hơn 4 năm qua (từ tháng 1/2022 đến tháng 6/2026) tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM cho thấy quy mô tiếp nhận điều trị rất lớn với khoảng 105.000 lượt điều trị nội trú và 1,9 triệu lượt khám ngoại trú. Riêng đối với bệnh sốt xuất huyết, trong tổng số 31.098 lượt điều trị, có đến khoảng hai phần ba bệnh nhân nhập viện xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo lâm sàng và khoảng 17-20% thuộc nhóm bệnh nặng. Bệnh viện cũng ghi nhận 8 trường hợp tử vong do sốt xuất huyết (tương đương tỷ lệ 0,03%) và 35 trường hợp bệnh nặng khác xin về gia đình.
Chu kỳ dịch rút ngắn và thách thức từ hiện tượng “thiếu nợ miễn dịch”
Các chuyên gia y tế cho biết, bệnh sốt xuất huyết thường diễn biến có tính chu kỳ với các đợt bùng phát lớn xuất hiện sau mỗi vài năm. Tuy nhiên, theo nhận định từ Bộ Y tế, chu kỳ này đang có xu hướng rút ngắn lại, hiện chỉ còn khoảng 3-4 năm. Diễn biến dịch tễ ghi nhận trong năm nay có xu hướng tăng tương đồng với diễn biến của các năm 2022 và 2025.
“Tình trạng thiếu nợ miễn dịch sau những giai đoạn ít lưu hành bệnh có thể tạo điều kiện để một số bệnh quay trở lại khi miễn dịch cộng đồng suy giảm.”
Bên cạnh đó, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM cũng chia sẻ góc nhìn thực tế rằng ngành y tế hiện không còn ở giai đoạn tĩnh lặng “giữa các đại dịch”. Các bệnh truyền nhiễm liên tục xuất hiện trở lại hoặc nổi lên theo từng giai đoạn khác nhau. Bên cạnh sốt xuất huyết, các bệnh lý khác như tay chân miệng, HIV/AIDS, viêm màng não do não mô cầu và một số bệnh truyền nhiễm khác vẫn liên tục tạo ra áp lực điều trị đè nặng lên các bệnh viện tuyến cuối.
Ngành y tế chủ động chuẩn bị các phương án ứng phó toàn diện
Trước nguy cơ xảy ra tình trạng dịch chồng dịch, ngành y tế đã đưa ra các khuyến nghị khẩn cấp yêu cầu các cơ sở điều trị chủ động chuẩn bị sớm nguồn lực cho mùa cao điểm của cả sốt xuất huyết và tay chân miệng. Công tác chuẩn bị cần tập trung trọng tâm vào các khâu:
- Thực hiện sàng lọc, phân độ bệnh nhân chính xác ngay từ khâu tiếp nhận ban đầu.
- Tiến hành hội chẩn sớm đối với các ca bệnh có diễn biến phức tạp hoặc có dấu hiệu cảnh báo nặng.
- Bảo đảm đầy đủ cơ số thuốc điều trị, sinh phẩm xét nghiệm phục vụ chẩn đoán nhanh và chính xác.
- Dự phòng sẵn sàng năng lực hồi sức tích cực bao gồm trang bị máy thở, hệ thống lọc máu, thiết bị tim phổi nhân tạo (ECMO) và bố trí các giường cách ly để đáp ứng kịp thời khi số lượng ca bệnh nặng tăng cao.
Những vấn đề y học cần tiếp tục nghiên cứu thêm
Mặc dù các số liệu dịch tễ học và lâm sàng đã chỉ ra xu hướng tăng mạnh của dịch bệnh theo chu kỳ rút ngắn, song giới y học vẫn cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tác động chính xác của hiện tượng “thiếu nợ miễn dịch” đối với mức độ nghiêm trọng của các đợt bùng phát. Đồng thời, việc đánh giá tác động của các yếu tố môi trường, biến đổi khí hậu đối với sự thay đổi hành vi và mật độ của véc-tơ truyền bệnh muỗi vằn vẫn là những câu hỏi cần thêm nhiều dữ liệu khoa học để giải đáp một cách toàn diện trong tương lai.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
