6 phút đọc
Đối với người Việt, gian bếp và mâm cơm gia đình luôn là biểu tượng của sự gắn kết và hạnh phúc. Thế nhưng, để giữ cho “ngọn lửa” bếp luôn ấm áp, các cặp đôi không chỉ cần những công thức món ăn ngon mà còn cần sự thấu hiểu, sẻ chia trong việc phân chia việc nhà và giải quyết bất đồng. Trước những lo ngại về rạn nứt hôn nhân, nhiều bạn trẻ hiện nay đã lựa chọn tham gia các khóa học kỹ năng tiền hôn nhân để học cách “cãi nhau” văn minh và gìn giữ hòa khí trước khi chính thức về chung một nhà.
Từ câu chuyện phân chia việc nhà đến việc giữ lửa cho gian bếp nhỏ
Trong bối cảnh văn hóa gia đình hiện đại, những câu hỏi tưởng chừng đơn giản như “ai đi chợ”, “ai nấu cơm”, “chia sẻ việc nhà ra sao” hay “sống chung hay riêng với bố mẹ” lại có thể trở thành nguồn cơn của những xung đột âm ỉ nếu không được thống nhất từ đầu. Việc nấu nướng, dọn dẹp không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là bối cảnh văn hóa phản ánh sự gắn kết của một tổ ấm.
Câu chuyện của cặp đôi Thanh Thủy (30 tuổi, Hà Nội) và Trần Tùng là một ví dụ điển hình. Vào năm 2020, họ là cặp đôi duy nhất chưa kết hôn tham gia một khóa học tiền hôn nhân kéo dài 12 buổi. Tại đây, Thủy lần đầu tiên được tiếp cận các kiến thức về cơ chế não bộ, tâm sinh lý nam nữ cũng như phương pháp giữ gìn hòa khí. Để chuẩn bị một nền tảng vững chắc cho tương lai, họ còn cùng nhau học thêm về quản lý tài chính cá nhân.
Đến năm 2022, khi chính thức kết hôn, dù thực tế cuộc sống có nhiều khác biệt so với hình dung, nhưng nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính và tâm lý, họ đã tránh được các cuộc xung đột gay gắt. Thủy chia sẻ cô đã học được cách tranh luận sao cho không làm tổn thương bản thân và bạn đời. Trong khi đó, nhờ lớp học này, người chồng cũng nhận diện tốt hơn những thay đổi tâm lý của vợ ở giai đoạn trước và sau khi sinh con để kiên nhẫn, thấu hiểu hơn.
Ngược lại, cặp đôi Lương Tiểu Quyên (26 tuổi, ở Đà Lạt) và Tuấn Anh dù đã thống nhất trước về kế hoạch nuôi con trên lý thuyết, vẫn gặp không ít mâu thuẫn thực tế khi em bé chào đời vào năm 2023. Áp lực từ tình trạng thiếu ngủ khiến những lời nhờ vả hay nhắc nhở hằng ngày dễ bị hiểu lầm thành sự trách móc, phê bình. Quyên thừa nhận rằng nếu thiếu kỹ năng lắng nghe và bộc lộ nhu cầu, những chi tiết nhỏ nhặt nhất trong sinh hoạt thường nhật cũng có thể thổi bùng lên mâu thuẫn lớn.
Học cách đối thoại để giải quyết mâu thuẫn trước khi cùng chung một mâm cơm
Sự chuẩn bị cho hôn nhân không chỉ dừng lại ở việc chuẩn bị một đám cưới lộng lẫy, mà quan trọng hơn là việc xây dựng kỹ năng đối thoại. Nhà trị liệu tâm lý Arnaud Guibert (TP.HCM) nhận định rằng nhiều cặp đôi tan vỡ không phải vì thiếu tình yêu, mà vì họ thiếu những cuộc trò chuyện thẳng thắn về kỳ vọng trước khi cam kết gắn bó lâu dài. Theo ông, các chương trình tiền hôn nhân nên tập trung vào 5 nhóm vấn đề chính:
- Quan hệ với gia đình hai bên.
- Giao tiếp và quản lý xung đột.
- Tài chính và phân chia trách nhiệm (bao gồm việc nhà, bếp núc).
- Sự thân mật và con cái.
- Tầm nhìn dài hạn.
Nhu cầu được trang bị những kỹ năng này trong giới trẻ hiện nay là rất lớn. Số liệu khảo sát từ trang thông tin điện tử về Gia đình và Phòng chống bạo lực gia đình (thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho thấy có tới 50% thanh niên ủng hộ việc có chứng chỉ giáo dục tiền hôn nhân trước khi cưới, và 80% mong muốn được hỗ trợ kiến thức về xây dựng gia đình cũng như phòng, chống bạo lực gia đình.
Đứng trước thực tế tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt đang có xu hướng tăng từ 25,2 tuổi (năm 2019) lên 27,3 tuổi (năm 2024), vào cuối tháng 7 vừa qua, Bộ Y tế đã đưa ra đề xuất mở các khóa học cung cấp kiến thức về hôn nhân, sức khỏe sinh sản, quản lý tài chính và nuôi dạy con cho người chuẩn bị kết hôn.
Những góc nhìn thực tế về các khóa học tiền hôn nhân tại Việt Nam
Mặc dù nhu cầu của người trẻ rất cao, Việt Nam hiện vẫn chưa có một chương trình giáo dục tiền hôn nhân mang tính thống nhất trên cả nước. Các nội dung này chủ yếu mới được triển khai dưới dạng tư vấn, truyền thông hoặc một số mô hình thí điểm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Trước đây, Nhà văn hóa Phụ nữ TP.HCM từng mở khóa học tiền hôn nhân cho các cặp đôi nhưng phải tạm dừng sau một năm do thiếu người đăng ký.
Các chuyên gia tâm lý cũng lưu ý rằng các khóa học này không nên được thần tượng hóa như một loại “vaccine chống ly hôn” hay công cụ thúc đẩy kết hôn. Đôi khi, kết quả tích cực của khóa học lại là việc giúp một người nhận ra mình chưa thực sự sẵn sàng, hoặc phát hiện ra những bất đồng không thể dung hòa để dừng lại đúng lúc.
Như trường hợp của chị Thu Cúc (37 tuổi, Hà Nội), người đã bước ra khỏi cuộc hôn nhân khi hai vợ chồng vẫn còn tình cảm chỉ vì không biết cách hóa giải các xung đột phát sinh. Chị chia sẻ rằng nếu ngày đó cả hai được học cách ứng xử và trang bị kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, cuộc hôn nhân của họ có lẽ đã không để lại nhiều tổn thương đến thế.
Để có được một gia đình êm ấm và những bữa cơm chung trọn vẹn vị yêu thương, việc học cách đối thoại và giải quyết mâu thuẫn là bước đệm không thể thiếu. Dù vậy, làm thế nào để xây dựng được những chương trình đào tạo tiền hôn nhân bài bản, dễ tiếp cận và thực sự thu hút được đông đảo bạn trẻ tham gia tại Việt Nam vẫn là một bài toán cần thêm thời gian và sự phối hợp từ nhiều ban ngành.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
