6 phút đọc
Trong nhịp sống hiện đại hối hả, nhiều người trong chúng ta thường rơi vào trạng thái mệt mỏi khi cố gắng phân chia rạch ròi giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý cho rằng khái niệm “cân bằng công việc và cuộc sống” thực chất là một điều không thực tế. Thay vì cố gắng đạt được một trạng thái thăng bằng hoàn hảo ảo mộng, giải pháp bền vững hơn là học cách quản lý và tái tạo nguồn năng lượng của chính mình.
Ảo tưởng về chiếc cân thăng bằng giữa công việc và đời sống
Theo Tiến sĩ Dayna Lee-Baggley, nhà tâm lý học lâm sàng tại Đại học Saint Mary (Mỹ), cách gọi “cân bằng giữa công việc và cuộc sống” vô tình tạo ra một định kiến rằng đây là hai mặt đối lập hoàn toàn. Trên thực tế, ranh giới giữa hai yếu tố này đang ngày càng mờ nhạt và rất khó để tách biệt hoàn toàn trong đời sống thường nhật.
Chúng ta rất dễ bắt gặp những tình huống quen thuộc như: phải nhận một cuộc gọi từ trường học của con khi đang ở văn phòng làm việc, hoặc ngược lại, phải tranh thủ giải quyết các email phát sinh của công ty trong lúc đang dùng bữa tối hoặc dành thời gian cho gia đình. Khái niệm “cân bằng” khiến nhiều người lầm tưởng công việc và đời sống cá nhân nằm ở hai đầu của một chiếc bập bênh, và mục tiêu tối thượng là phải giữ cho chiếc cân đó luôn ở thế thăng bằng ổn định.
“Sự hài hòa không phải là chia đều thời gian, mà là tìm cách để các yêu cầu khác nhau vận hành cùng lúc.” – Tiến sĩ Dayna Lee-Baggley chia sẻ.
Bà Lee-Baggley nhận định rằng cuộc sống không có một đích đến cố định. Tùy thuộc vào từng giai đoạn cụ thể, công việc hoặc gia đình sẽ đòi hỏi sự ưu tiên nhiều hơn, buộc chúng ta phải liên tục điều chỉnh thích nghi. Do đó, thuật ngữ “hài hòa” sẽ phản ánh chính xác thực tế hơn là “cân bằng”.
Ba kỹ năng quản lý năng lượng từ chuyên gia
Thay vì loay hoay tìm cách phân chia quỹ thời gian một cách máy móc, chuyên gia tâm lý gợi ý mỗi người nên tự đặt câu hỏi cho bản thân: “Làm thế nào để phân bổ năng lượng cho những việc đang cạnh tranh nhau?”. Để làm được điều này, bà đề xuất ba kỹ năng cốt lõi trong việc quản lý năng lượng cá nhân:
1. Nhận biết các yếu tố gây hao tổn năng lượng
Mỗi cá nhân đều có những yếu tố tác động khác nhau khiến năng lượng tăng hoặc giảm. Bước đầu tiên là chúng ta cần phải chú ý, quan sát kỹ hoàn cảnh và hoạt động nào thực sự giúp bản thân phục hồi tinh thần, và ngược lại, điều gì đang âm thầm vắt kiệt sức lực của bạn.
2. Chủ động sạc lại năng lượng cho bản thân
Chúng ta thường có thói quen tìm ngay bộ sạc khi điện thoại báo pin yếu, nhưng lại rất ít khi chủ động làm điều tương tự cho cơ thể và tinh thần của chính mình. Tiến sĩ Lee-Baggley chỉ ra rằng, một số hoạt động tưởng chừng như đang thư giãn thực chất lại khiến chúng ta mệt mỏi hơn, tiêu biểu là việc sa đà vào sử dụng mạng xã hội.
Việc phục hồi năng lượng không nhất thiết phải tuân theo những thói quen chuẩn mực hay khuôn mẫu cứng nhắc. Đôi khi, đó chỉ đơn giản là những hoạt động mang lại niềm vui và tiếng cười cho bạn. Cách đơn giản nhất để kiểm chứng là tự hỏi bản thân: Sau khi thực hiện việc này, bạn có cảm thấy dồi dào năng lượng hơn lúc bắt đầu hay không?
*Lưu ý từ ban biên tập chuyên mục Món ngon & Ẩm thực: Mặc dù tài liệu nghiên cứu gốc của Tiến sĩ Lee-Baggley không đưa ra bất kỳ công thức món ăn, thực đơn dinh dưỡng hay nguyên liệu chế biến cụ thể nào, nhưng dưới góc độ lối sống ẩm thực, việc tự tay chuẩn bị một bữa ăn yêu thích hoặc thưởng thức một món ngon cùng người thân hoàn toàn có thể là một cách giúp bạn tìm thấy niềm vui, mỉm cười và “sạc lại” năng lượng tích cực sau những giờ làm việc căng thẳng.
3. Lựa chọn cách thức sử dụng nguồn năng lượng
Khi nguồn năng lượng tự thân không đủ để đáp ứng tất cả mọi nhu cầu cùng một lúc, bạn cần học cách chọn lọc. Hãy xác định rõ việc nào bắt buộc bản thân phải tự tay thực hiện, và việc nào có thể tin tưởng giao bớt hoặc san sẻ cho người khác.
Lời kết
Chuyên gia Lee-Baggley khẳng định rằng việc “cố gắng hơn nữa” không phải là một chiến lược có cơ sở khoa học để chúng ta xây dựng các thói quen tốt. Thay vì mải miết chạy theo một trạng thái thăng bằng ảo mộng, mỗi người nên học cách quan sát nguồn năng lượng của chính mình, chủ động có kế hoạch phục hồi và phân bổ nó vào những giá trị thực sự quan trọng trong cuộc sống.
Mặc dù nghiên cứu đã chỉ ra tầm quan trọng và phương pháp tư duy về việc quản lý năng lượng thay vì thời gian, nhưng hiện tại vẫn chưa có các nghiên cứu sâu hơn về danh sách chi tiết các hoạt động thể chất cụ thể hoặc các liệu pháp hành vi cá nhân hóa tối ưu cho từng nhóm ngành nghề khác nhau để đạt hiệu quả phục hồi năng lượng cao nhất.
Nội dung bài viết dựa trên chia sẻ của Tiến sĩ Dayna Lee-Baggley đăng tải trên Psychology Today và được tổng hợp bởi Nhật Minh.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
