6 phút đọc
Áp lực từ thị trường việc làm và những biến cố cá nhân đang đẩy một bộ phận người trẻ tại Trung Quốc vào lối sống “làm một ngày, nghỉ ba ngày”. Đối mặt với tình trạng thất nghiệp và cạn kiệt tài chính, họ buộc phải thắt chặt chi tiêu đến mức tối đa, chấp nhận những bữa ăn tạm bợ và chỗ ngủ công cộng để duy trì sự sống qua ngày.
Sự dịch chuyển từ “Các vị thần Tam Hòa” đến trào lưu “thanh niên treo tường”
Lối sống “làm một ngày, nằm thẳng ba ngày” không phải là hiện tượng hoàn toàn mới. Vào năm 2018, cộng đồng mạng Trung Quốc từng xôn xao với khái niệm “Các vị thần Tam Hòa” (Sanhe Gods) để chỉ nhóm lao động nhập cư trẻ tuổi quanh khu vực chợ việc làm Tam Hòa ở Thâm Quyến. Những người này chủ yếu bám víu vào các công việc công nhật ngắn hạn, kiếm đủ tiền để duy trì nhu cầu cơ bản nhất rồi lập tức nghỉ ngơi.
Hiện nay, hiện tượng này đã có sự biến chuyển và lan rộng dưới tên gọi mới: “guabi” (treo tường). Ban đầu, thuật ngữ này dùng để ám chỉ những đồ vật vô dụng treo trên tường, nhưng giờ đây nó trở thành danh xưng cho tầng lớp thanh niên sống thoi thóp bằng mức thu nhập tối thiểu. Đáng chú ý, chân dung của nhóm “thanh niên treo tường” không còn giới hạn ở lao động chân tay mà đã lan sang cả tầng lớp trí thức và những sinh viên vừa tốt nghiệp đại học nhưng sớm mất đi hệ thống hỗ trợ sinh tồn.
Cuộc chiến sinh tồn và nỗ lực duy trì nhu cầu ăn uống, lưu trú cơ bản
Với châm ngôn “làm một ngày, nằm ba ngày”, nhóm thanh niên này chỉ nhận các công việc trả lương theo ngày như giao hàng, phát trực tiếp hoặc lao động chân tay. Ngay khi kiếm đủ tiền ăn và thuê chỗ ngủ trong vài hôm, họ sẽ dừng làm việc cho đến khi số tiền tích lũy hoàn toàn cạn kiệt. Do nguồn tài liệu không cung cấp thông tin chi tiết về thực đơn, nguyên liệu hay các công thức nấu ăn cụ thể của nhóm người này, chúng ta chỉ có thể thấy được mức chi tiêu cực kỳ hạn chế của họ qua các số liệu tài chính.
Một ví dụ điển hình là Guo Zihao, 29 tuổi, cựu sinh viên ngành kinh tế đến từ Hồ Nam. Sau hàng loạt biến cố gia đình và thất bại đầu tư, có những thời điểm tài sản của Guo chỉ còn khoảng 20 tệ (tương đương hơn 70.000 đồng). Với số tiền ít ỏi này, việc duy trì các bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng là điều bất khả thi. Những người có cùng hoàn cảnh như anh thường chọn ngủ tại các quán bi-a mở cửa 24 giờ hoặc những quán Internet giá rẻ. Tại tỉnh Quý Châu, một quán Internet với giá thuê máy tính khoảng 7 tệ một giờ đã trở thành nơi trú ngụ phổ biến, nơi người trẻ biến chiếc ghế trước màn hình thành cả không gian giải trí lẫn chỗ ngủ tạm bợ.
Một trường hợp khác là người đàn ông 28 tuổi có biệt danh “Râu Nhỏ”. Sau khi hôn nhân đổ vỡ do người vợ thua bạc hơn 200.000 NDT, anh bị gia đình đuổi khỏi nhà và chọn cách sống hẳn trong quán Internet, cắt đứt liên lạc với người quen. Nhiều người khác trong nhóm này chọn cách lang thang ở công viên, nhà ga và kiếm tiền lẻ từ việc giao hàng để trang trải chi phí ăn uống qua ngày.
Những hệ lụy sức khỏe và rào cản tái hòa nhập xã hội
Lối sống bấp bênh cùng chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt không đảm bảo đã gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người trẻ. Đối mặt với khủng hoảng, Guo Zihao đã rơi vào trạng thái trầm cảm, sụt tới 20 kg, thường xuyên bị khó thở và từng nhiều lần có ý định tự tử. Áp lực tâm lý từ cảm giác bị giày vò từng phút từng giây và sự tội lỗi với gia đình là rào cản rất lớn khiến họ khó thoát ra khỏi vũng lầy.
Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, tỷ lệ thất nghiệp thành thị của nhóm từ 16-24 tuổi (không bao gồm sinh viên) trong tháng 8 đã tăng từ 17,9% lên 18,9%, trong khi nhóm từ 25-29 tuổi cũng tăng lên mức 7,5%. Sự gia tăng này cho thấy áp lực kinh tế đè nặng lên vai giới trẻ là rất lớn, đẩy nhiều người vào lối sống “treo tường” một cách vô thức hoặc cưỡng ép.
Kết luận và những khía cạnh chưa được làm rõ
Mặc dù lối sống “làm một, nghỉ ba” đang được phản ánh nhiều trên truyền thông, vẫn còn những khía cạnh thực tế chưa được làm rõ. Chúng ta chưa biết cụ thể nhóm thanh niên này lựa chọn những loại thực phẩm hay món ăn nào để tối ưu hóa chi phí với số tiền ít ỏi chỉ vài chục tệ, liệu họ có tự nấu nướng với các nguyên liệu giá rẻ hay phụ thuộc hoàn toàn vào các suất ăn công nghiệp đóng sẵn. Ngoài ra, việc có hay không các chương trình hỗ trợ bữa ăn từ thiện hoặc mạng lưới cứu trợ xã hội nhằm đảm bảo dinh dưỡng cơ bản cho nhóm người này vẫn là một câu hỏi mở.
Đối với Guo Zihao, bước ngoặt tái hòa nhập chỉ đến khi anh nhận được sự hỗ trợ tài chính từ hai người bạn cũ để tìm công việc mới vào tháng 8. Câu chuyện của anh là minh chứng cho thấy nhóm người trẻ này rất cần sự thấu hiểu và các biện pháp hỗ trợ thiết thực từ xã hội thay vì những định kiến hay nhãn mác lười biếng.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
