5 phút đọc
Dịch hạch thể phổi được đánh giá là dạng lâm sàng nguy hiểm nhất của bệnh dịch hạch với khả năng lây lan trực tiếp qua đường hô hấp và diễn tiến tử vong nhanh chóng. Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về mức độ nguy hại cũng như các biện pháp ứng phó y tế đối với căn bệnh này, chuyên mục Sức khỏe & Dinh dưỡng của NsN tổng hợp các thông tin khoa học và khuyến cáo từ các chuyên gia y tế.
Cảnh báo: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không nhằm mục đích tự chẩn đoán hay tự điều trị. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và hướng dẫn kịp thời.
Cơ chế tấn công và khả năng lây truyền trực tiếp từ người sang người
Theo dữ liệu từ BBC, dịch hạch là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra. Bệnh được chia thành ba thể chính bao gồm: thể hạch (ảnh hưởng đến hệ hạch bạch huyết), thể nhiễm trùng huyết (ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn) và thể phổi.
Trong các thể bệnh trên, dịch hạch thể phổi là dạng nguy hiểm nhất, tấn công trực tiếp vào phổi và gây ra các triệu chứng lâm sàng như khó thở, đau ngực, ho ra máu. Điểm đặc biệt nguy hại của dịch hạch thể phổi là khả năng lây truyền trực tiếp từ người sang người thông qua các giọt bắn chứa vi khuẩn khi người bệnh ho. Ngoài ra, một người cũng có thể mắc thể phổi nếu các thể dịch hạch khác trong cơ thể tiến triển nặng và di chuyển đến phổi.
Dịch hạch thể phổi là thể duy nhất có khả năng lây truyền trực tiếp qua giọt bắn đường hô hấp. Ảnh: Kirill Zykov/Moskva News Agency
Ổ chứa tự nhiên của vi khuẩn và nguy cơ bùng phát dịch rải rác
Mặc dù y học hiện đại đã phát triển, mầm bệnh dịch hạch vẫn chưa hoàn toàn bị tiêu diệt trong tự nhiên. Giáo sư Piero Olliaro, chuyên gia về Bệnh Truyền nhiễm tại Đại học Oxford, nhấn mạnh rằng vi khuẩn Yersinia pestis vẫn tồn tại trong các ổ chứa tự nhiên ở động vật hoang dã trên khắp châu Mỹ, châu Á, châu Âu và châu Phi.
Ước tính có khoảng 200 loài gặm nhấm khác nhau mang loại vi khuẩn này trong cơ thể. Đây chính là lý do khiến các ca bệnh dịch hạch rải rác ở người vẫn liên tục xuất hiện hàng năm tại nhiều khu vực trên thế giới.
Thời gian ủ bệnh siêu ngắn và giải pháp can thiệp y tế bằng kháng sinh
Dịch hạch thể phổi có đặc tính diễn tiến vô cùng nhanh chóng với thời gian ủ bệnh rất ngắn, đôi khi chỉ diễn ra trong vòng 24 giờ. Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng nếu không được chẩn đoán và can thiệp điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong ở người bệnh là cực kỳ cao.
Tiến sĩ Malick Gibani, giáo sư lâm sàng về Vaccine Vi khuẩn tại Đại học Hoàng gia London, cũng khẳng định bệnh có thể gây tử vong nhanh chóng nếu không được can thiệp y tế kịp thời. Tuy nhiên, điểm tích cực là vi khuẩn Yersinia pestis đáp ứng rất tốt với các loại thuốc kháng sinh khi được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm. Đối với những trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm cao, bác sĩ có thể chỉ định dùng kháng sinh dự phòng hoặc áp dụng các biện pháp cách ly nghiêm ngặt để kiểm soát nguồn lây.
Vai trò sống còn của nghiên cứu phòng thí nghiệm
Để xây dựng hàng rào bảo vệ cộng đồng trước dịch bệnh, công tác nghiên cứu chuyên sâu đóng vai trò không thể thay thế. Tiến sĩ Zania Stamataki, giáo sư chuyên ngành Miễn dịch học Virus tại Đại học Birmingham, nhận định việc nghiên cứu về dịch hạch trong phòng thí nghiệm là vô cùng thiết yếu.
Bà giải thích rằng các phòng thí nghiệm cần phải lưu giữ và nghiên cứu chủng vi khuẩn sống nhằm phục vụ cho các mục tiêu chiến lược bao gồm: tối ưu hóa công tác chẩn đoán, phát triển vaccine phòng ngừa và giám sát chặt chẽ tình trạng kháng thuốc kháng sinh của vi khuẩn. Đây là công việc có ý nghĩa sống còn để nhân loại chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với các đợt bùng phát dịch có thể xảy ra.
Những vấn đề y học cần tiếp tục làm rõ trong tương lai
Mặc dù các phác đồ điều trị bằng kháng sinh hiện tại mang lại hiệu quả cao khi can thiệp sớm, y học thế giới vẫn đối mặt với những ẩn số cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn. Việc phát triển các loại vaccine thế hệ mới tối ưu hơn và việc kiểm soát, theo dõi sát sao mức độ kháng thuốc của vi khuẩn Yersinia pestis trong môi trường tự nhiên vẫn là những bài toán lớn mà các nhà khoa học đang nỗ lực giải quyết trong các phòng thí nghiệm chuyên biệt.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
