6 phút đọc
Mô hình dưỡng lão công lập bán trú tại Hà Nội dù mới trong giai đoạn thí điểm vài tháng đã nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải, khiến nhiều người cao tuổi phải xếp hàng chờ đợi. Bên cạnh các hoạt động chăm sóc y tế, rèn luyện thể chất và giao lưu tinh thần, nếp sinh hoạt thường nhật cùng việc tổ chức các bữa ăn bán trú tại các cơ sở này đang trở thành chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm từ các gia đình và cộng đồng.
Sự khác biệt trong nếp sinh hoạt và ăn uống giữa nội thành và ngoại thành
Tùy thuộc vào đặc thù địa lý và lối sống của từng khu vực, các cơ sở dưỡng lão bán trú tại Hà Nội được thiết kế để bám sát nhịp sống của người cao tuổi tại địa phương. Điều này thể hiện rõ nét qua sự khác biệt giữa mô hình ở khu vực nông thôn và nội thành.
Tại huyện ngoại thành Quốc Oai, cơ sở chăm sóc đặt tại xã Thạch Thán mang đặc thù bám sát nhịp sống thuần nông. Người cao tuổi tại đây thường có thói quen tự chuẩn bị và ăn uống tại nhà. Do đó, cơ sở này chỉ tổ chức hoạt động sinh hoạt, rèn luyện vào buổi sáng, sau đó các cụ trở về nhà dùng bữa thay vì ở lại ăn bán trú. Mô hình này hiện đón tiếp khoảng 40 người mỗi ngày, giúp họ vừa có không gian giao lưu, vừa giữ nguyên nếp sinh hoạt gia đình quen thuộc.
Ngược lại, tại các quận nội thành như Tây Hồ, Long Biên hay Đống Đa, nhu cầu gửi người cao tuổi sinh hoạt cả ngày là rất lớn. Tại đây, các cụ sẽ tham gia vào một lịch trình khép kín từ sáng đến chiều, bao gồm cả việc ăn uống và nghỉ ngơi tại chỗ. Chẳng hạn, tại cơ sở phường Bồ Đề (quận Long Biên), với quy mô 5 phòng nghỉ gồm 20 giường lớn cùng đội ngũ 7 nhân sự, các cụ được chăm sóc toàn diện từ giấc ngủ trưa đến các hoạt động rèn luyện.
Bài toán chi phí từ những bữa ăn bán trú cho tuổi già
Để duy trì một ngày sinh hoạt trọn vẹn cho người cao tuổi, các cơ sở dưỡng lão bán trú đang phải gánh vác rất nhiều danh mục chi phí vận hành. Ngoài tiền thuốc men, thảo dược ngâm chân, công tác quản lý và thuê chuyên gia hướng dẫn vật lý trị liệu, bấm huyệt, thì chi phí dành cho các bữa ăn chính và bữa ăn phụ chiếm một phần không nhỏ trong ngân sách hoạt động.
Hiện nay, mức chi phí tại các điểm thí điểm có sự chênh lệch đáng kể và đang trong giai đoạn dò tìm một con số đồng thuận:
- Cơ sở tại phường Long Biên đang áp dụng mức chi phí 5,5 triệu đồng/tháng.
- Cơ sở tại phường Bồ Đề dự kiến sẽ thu mức phí 2,5 triệu đồng/tháng.
- Tại phường Tây Hồ, người nhà người cao tuổi hiện đang đóng mức 100.000 đồng/ngày.
- Riêng cơ sở xã Quốc Oai do không tổ chức ăn bán trú nên không thu phí sinh hoạt, nhưng lại đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt các vật tư tiêu hao phục vụ hoạt động.
Nhiều cán bộ hưu trí chia sẻ rằng nếu các cơ sở áp dụng mức thu phí chính thức, họ sẽ phải tính toán và cân đối lại nguồn lương hưu hoặc chi tiêu cá nhân. Nguyện vọng chung của nhiều gia đình là mong muốn mức chi phí này được duy trì ở mức tương đương với học phí trường mầm non công lập, nhằm giảm bớt gánh nặng kinh tế cho con cái và bản thân người cao tuổi.
Cải thiện sức khỏe và tinh thần từ nếp sống khoa học
Dù gặp khó khăn về mặt vận hành và quá tải công suất, hiệu quả mà mô hình dưỡng lão bán trú mang lại cho thể chất lẫn tinh thần của người cao tuổi là không thể phủ nhận. Việc ăn uống đúng giờ, kết hợp cùng các bài tập vận động nhẹ nhàng giúp cải thiện rõ rệt sức khỏe của người tham gia.
Nhiều cụ già trước đây chỉ quanh quẩn trong nhà bên chiếc tivi, ít giao tiếp dẫn đến tâm lý khép kín, cáu gắt hoặc có dấu hiệu trầm cảm nhẹ, nay đã thay đổi hoàn toàn nếp sống. Việc được tập luyện các bài tập thăng bằng, đạp xe, xoa bóp bấm huyệt đông y và đặc biệt là giao lưu văn nghệ đã mang lại nguồn năng lượng tích cực.
“Hai ngày cuối tuần phải nghỉ ở nhà, không được giao lưu, gặp gỡ, tôi cảm thấy người mụ mị hơn”, cụ Lương Văn Chanh, 84 tuổi, một thành viên tích cực tại cơ sở Quốc Oai chia sẻ về sự thay đổi của bản thân sau thời gian tham gia lớp học tuổi già.
Sự hào hứng của các cụ khi đến lớp không chỉ mang lại niềm vui tuổi xế chiều mà còn giúp các gia đình trút bỏ được nỗi lo lắng về việc chăm sóc bố mẹ trong thời gian đi làm hành chính.
Kết luận
Mô hình dưỡng lão công lập bán trú tại Hà Nội đã chứng minh được tính đúng đắn và thiết thực đối với đời sống của người cao tuổi Thủ đô. Tuy nhiên, do mới ở giai đoạn thí điểm, thực đơn chi tiết của các bữa ăn chính, bữa ăn phụ cũng như các tiêu chuẩn dinh dưỡng cụ thể áp dụng tại từng cơ sở vẫn chưa được công bố rộng rãi. Bên cạnh đó, việc tìm ra một công thức tính toán chi phí vận hành hợp lý, cân bằng giữa nguồn lực xã hội hóa và đóng góp của người dân vẫn là bài toán cần thời gian để các cơ quan chức năng khảo sát và đưa ra lời giải chính thức trước khi nhân rộng mô hình vào năm 2030.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
