7 phút đọc
Trong thời đại công nghệ số, những hành động tưởng chừng như vô hại trên không gian mạng như một nút “thả tim” hay vài dòng tin nhắn riêng tư đang âm thầm xóa nhòa đi ranh giới của sự chung thủy. Những tương tác ảo này không chỉ dừng lại ở màn hình điện thoại mà đã và đang trực tiếp gây ra những rạn nứt sâu sắc cho nhiều cặp đôi trong đời thực.
Đời sống song song và ranh giới mong manh của ‘ngoại tình vi mô’
Nhiều người trẻ hiện nay đang phải đối mặt với những băn khoăn khó tỏ bày khi người bạn đời của mình hoạt động quá tích cực trên mạng xã hội. Điển hình như câu chuyện của Tiziano, một thanh niên 30 tuổi đang sinh sống tại Paris. Suốt vài tháng qua, anh luôn trăn trở về việc có nên thẳng thắn góp ý với bạn gái về cách cô sử dụng Instagram hay không. Trên trang cá nhân, cô thường xuyên đăng tải những bức ảnh khoác tay, cử chỉ thân mật với những người đàn ông khác như một cặp tình nhân thực thụ, trong khi hình bóng của Tiziano lại hoàn toàn vắng bóng. Tiziano chia sẻ rằng bản thân cảm thấy như bị gạt ra ngoài lề mối quan hệ, nhưng anh lại e sợ nếu lên tiếng sẽ bị xem là kẻ ghen tuông vô lối chỉ vì những tương tác trên thế giới ảo.
Theo phân tích của bác sĩ tâm lý người Pháp Patrick Lemoine, tác giả của nhiều công trình nghiên cứu về sự chung thủy, việc xác định ranh giới của sự phản bội trong kỷ nguyên số ngày nay trở nên vô cùng phức tạp. Trước đây, ngoại tình thường được định nghĩa một cách rõ ràng thông qua các tiếp xúc về mặt thể xác. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, khái niệm này đã mở rộng sang cả các tương tác tinh thần trên không gian mạng, hay còn được gọi bằng thuật ngữ “ngoại tình vi mô” (micro-cheating).
“Khái niệm chung thủy hiện nay có độ co giãn lớn, phụ thuộc vào thỏa thuận niềm tin ngầm giữa hai người”, bác sĩ Patrick Lemoine nhận định.
Thực tế cho thấy, dù chỉ diễn ra sau màn hình, những tương tác vượt giới hạn này vẫn mang lại những hậu quả rất đời thực. Agnès, một nghệ nhân làm gốm 20 tuổi, đã phải nếm trải sự đổ vỡ trong tình yêu chỉ vì những tin nhắn tán tỉnh qua mạng. Dù cô không đổ lỗi cho mạng xã hội và thừa nhận hành vi của mình, Agnès vẫn cho rằng bản thân chưa hề đi quá giới hạn. Cô chia sẻ rằng việc duy trì khoảng cách qua màn hình điện thoại mang lại cho cô cảm giác mới mẻ trong một “vùng xám” mà cô cho là an toàn, bởi theo quan niệm của cô, chỉ khi có sự gặp gỡ trực tiếp về thể xác mới bị coi là ngoại tình. Thế nhưng, bạn trai cô đã lập tức quyết định chấm dứt mối quan hệ ngay khi phát hiện ra những đoạn hội thoại này.
Một trường hợp khác là Héléna, một nhân viên kinh doanh 38 tuổi. Cô đang duy trì một “cuộc đời song song” khi một mặt vẫn giữ gìn một gia đình êm ấm, mặt khác lại âm thầm nuôi dưỡng một mối quan hệ lãng mạn bí mật với một người lạ mặt qua điện thoại. Héléna tự lý giải rằng những cuộc trò chuyện ảo này là công cụ giúp cô giải tỏa các khao khát cá nhân mà không làm ảnh hưởng hay xáo trộn đến cuộc sống hôn nhân trong thực tại.
Trạng thái ‘cảnh giác kỹ thuật số’ và sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo
Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các mối quan hệ mập mờ trên không gian ảo đã đẩy không ít người vào trạng thái luôn luôn cảnh giác và nghi ngờ bạn đời của mình. Solveig, 41 tuổi, là một ví dụ điển hình. Do từng nhiều lần trải qua cảm giác bị lừa dối trong quá khứ, cô dần trở thành một người giám sát nghiêm ngặt khi liên tục kiểm tra các bài đăng cũng như lịch sử duyệt web của người yêu. Solveig thừa nhận cô sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu bạn trai hoàn toàn ngừng sử dụng mạng xã hội. Tuy nhiên, nỗi lo của cô vẫn chưa dừng lại ở đó khi cô lo ngại rằng anh có thể sẽ chuyển sang trò chuyện và tìm kiếm sự chia sẻ từ các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI).
Sự lo lắng của Solveig không phải là vô căn cứ mà phản ánh một xu hướng có thật trong xã hội hiện đại. Theo một cuộc khảo sát được thực hiện vào tháng 1 bởi Viện thăm dò dư luận Pháp (IFOP) đối với nhóm người dùng các ứng dụng trò chuyện AI, có đến 46% số người được hỏi cho biết họ cảm thấy hứng thú với việc tương tác về mặt tình cảm và tình dục với máy móc hơn là phải đối mặt với những mối quan hệ phức tạp và đầy rắc rối trong đời sống thực tế.
Sự khác biệt về nhận thức giới tính và giải pháp cứu vãn mối quan hệ
Nhìn nhận dưới góc độ xã hội học, bà Charlotte Le Van, chuyên gia tại Đại học Caen, cho rằng bản thân công nghệ không phải là tác nhân tự động làm gia tăng tỷ lệ ngoại tình. Thay vào đó, những mâu thuẫn và rạn nứt chủ yếu xuất phát từ sự khác biệt sâu sắc trong nhận thức về giới tính giữa nam và nữ:
- Xu hướng của nam giới: Đàn ông thường có xu hướng bóc tách rõ ràng giữa yếu tố tình dục và tình cảm. Do đó, họ đôi khi xem việc tìm kiếm hoặc tiêu thụ các nội dung nhạy cảm trên mạng xã hội là hành vi vô hại và hoàn toàn không ảnh hưởng đến tình cảm dành cho bạn đời. Ngược lại, phụ nữ thường có xu hướng đánh giá hành vi này chính là sự phản bội.
- Phản ứng của nam giới trước tương tác của bạn gái: Ở chiều ngược lại, nam giới rất dễ nảy sinh tâm lý ghen tuông và bất an khi chứng kiến bạn gái đăng tải những hình ảnh gợi cảm nhằm thu hút sự chú ý của đám đông trên mạng, ngay cả khi người phụ nữ đó hoàn toàn không có ý định rời bỏ mối quan hệ hiện tại.
Khi các nền tảng mạng xã hội giúp cho việc kết nối ẩn danh trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết và làm giảm bớt cảm giác tội lỗi của người trong cuộc, việc bảo vệ hạnh phúc gia đình đòi hỏi các cặp đôi phải chủ động thay đổi hành vi. Bà Commo đưa ra khuyến cáo rằng giải pháp duy nhất để giữ gìn mối quan hệ bền vững là cả hai bên cần phải thẳng thắn đối thoại với nhau. Các cặp đôi cần cùng nhau thảo luận và vạch ra những ranh giới thực sự rõ ràng về những hành vi được phép và không được phép thực hiện trên không gian mạng.
Hiện nay, ranh giới giữa sự sẻ chia lành mạnh và sự phản bội tinh thần trên không gian số vẫn là một khái niệm mang tính cá nhân cao và chưa có một quy chuẩn chung thống nhất. Liệu các cặp đôi có thể tìm được tiếng nói chung hoàn hảo để bảo vệ tình yêu trước làn sóng công nghệ không ngừng thay đổi hay không, đó vẫn là câu hỏi lớn chưa có lời giải đáp trọn vẹn cho mỗi người trong cuộc.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
