6 phút đọc
Một nghiên cứu mới đây vừa công bố ngôi làng Bolotana trên đảo Sardinia (Italy) chính thức trở thành “vùng xanh” mới của thế giới nhờ tỷ lệ phụ nữ sống thọ đạt mức kỷ lục. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Sassari (Sardinia, Italy) và Đại học Alabama tại Birmingham (Mỹ) thực hiện, được đăng tải trên tạp chí khoa học Frontiers in Aging. Bài viết dưới đây sẽ tóm tắt các phát hiện từ nghiên cứu này, phân biệt rõ giữa bằng chứng khoa học thực nghiệm và những ghi nhận thực tế về lối sống của người dân địa phương. Xin lưu ý, thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không dùng làm chỉ dẫn y khoa hay tự chẩn đoán sức khỏe.
Phát hiện khoa học về tỷ lệ bách niên vượt trội tại Bolotana
Nghiên cứu bắt đầu từ năm 2024 đã tiến hành phân tích sâu hồ sơ của những cư dân sinh từ năm 1900 đến năm 1925 tại làng Bolotana. Kết quả ghi nhận có tới 38 trường hợp sống thọ vượt mốc 100 tuổi. Con số này đưa tỷ lệ sống thọ tại Bolotana cao hơn tới 57% so với mức trung bình toàn quốc của Italy.
Xét về quy mô dân số, tính đến năm ngoái, ngôi làng này có 12 cụ già thọ trên 100 tuổi trên tổng số hơn 2.000 dân – cao gấp khoảng 12 lần so với tỷ lệ trung bình của toàn đảo Sardinia. Dù sau đó có 6 cụ đã qua đời, 6 cụ còn lại hiện đều là nữ giới, với hai cụ cao tuổi nhất chạm mốc 102 tuổi. Dự báo từ nay đến cuối năm và trong suốt năm 2027, Bolotana sẽ tiếp tục đón thêm nhiều cư dân cán mốc bách niên.
Đặc biệt, so với 4 “vùng xanh” nổi tiếng khác trên toàn cầu bao gồm Okinawa (Nhật Bản), bán đảo Nicoya (Costa Rica), Ikaria (Hy Lạp) và Loma Linda (California, Mỹ), vùng xanh Sardinia là khu vực duy nhất hiện có xu hướng mở rộng phạm vi địa lý.
Về khía cạnh sinh học, phụ nữ vốn có lợi thế sống thọ hơn nam giới nhờ các yếu tố sinh học sẵn có. Tuy nhiên, ông Pes – nhà nghiên cứu tham gia dự án – nhấn mạnh: “Điều kỳ diệu là tỷ lệ sống thọ của phụ nữ ở Bolotana cao gấp ba lần so với phần lớn phụ nữ phương Tây”. Bản thân ông Pes cũng sinh ra trong một gia đình có gene sống thọ tại Sardinia, với người cụ thọ 110 tuổi và mẹ hiện đã 101 tuổi.
Sự khác biệt giữa bằng chứng ghi nhận và lối sống thực tế của cư dân
Để độc giả có cái nhìn khách quan, cần phân biệt rõ giữa các ghi nhận khoa học chính thức và những lý giải mang tính cá nhân về lối sống tại địa phương:
1. Ghi nhận từ nhà nghiên cứu (Bằng chứng thực nghiệm)
Nhà nghiên cứu Pes từ chối đưa ra các giả thuyết mang tính suy đoán về bí quyết sống thọ của làng, khẳng định nghiên cứu hiện tại chỉ dừng lại ở việc ghi nhận và xác thực hiện tượng thực tế. Tuy nhiên, qua quá trình tiếp xúc trực tiếp, ông đặc biệt ấn tượng với các mối quan hệ xã hội gắn kết, chân thành mà các cụ bà duy trì suốt đời.
Ví dụ điển hình là cụ Giovanna Marras (101 tuổi) hiện đang sống cùng em gái. Hai cụ tự sinh hoạt, nấu ăn và trò chuyện vui vẻ mỗi ngày mà không có bất kỳ dấu hiệu suy giảm nhận thức nào. Điều này cho thấy mối liên kết gia đình và xã hội chặt chẽ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự minh mẫn.
2. Lý giải từ người đứng đầu địa phương (Quan điểm thực tế)
Ông Francesco Manconi, người đứng đầu làng Bolotana, chia sẻ góc nhìn cá nhân dù tự nhận mình không phải là nhà khoa học. Theo ông, sự trường thọ này có thể là kết quả tổng hòa của nhiều yếu tố tự nhiên và thói quen thường ngày:
- Chế độ dinh dưỡng tươi sạch nhưng không hà khắc: Cư dân ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sạch. Tuy nhiên, không ai ở đây quá khắt khe đến mức phải từ bỏ món bánh nhân phô mai seada truyền thống hay bánh quy thảo mộc mustazzolus quen thuộc trong bữa sáng của mình.
- Môi trường và thói quen vận động tự nhiên: Làng được bao quanh bởi thiên nhiên thuần khiết. Tại đây hoàn toàn không có phòng tập gym nào, nhưng người cao tuổi – đặc biệt là các cụ bà – duy trì thói quen đi bộ rất nhiều từ xưa đến nay, có những ngày đi bộ lên tới 20 km.
Bức tranh toàn cảnh về xu hướng già hóa tại Italy
Hiện tượng sống thọ tại Bolotana cũng phản ánh phần nào xu hướng chung tại quốc gia này. Tính đến tháng 11/2025, Italy ghi nhận có tới 23.548 cư dân từ 100 tuổi trở lên, tăng thêm 2.000 người so với năm trước đó. Trong nhóm bách niên này, phụ nữ chiếm tỷ lệ áp đảo lên tới 82,6%. Họ cũng chiếm số đông trong nhóm 724 người trên 105 tuổi và nhóm 19 đại bách niên thọ từ 110 tuổi trở lên tại Italy.
Những ẩn số chưa có lời giải và khuyến cáo sức khỏe
Mặc dù hiện tượng sống thọ kỷ lục của các cụ bà tại Bolotana đã được khoa học xác nhận, các nhà nghiên cứu vẫn chưa đưa ra kết luận chắc chắn về nguyên nhân cốt lõi đứng sau hiện tượng này. Liệu đây thuần túy là do gene di truyền đặc hữu, chế độ dinh dưỡng, thói quen vận động hay do môi trường sống lý tưởng tại hòn đảo Sardinia vẫn là những câu hỏi cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu trong tương lai.
Khuyến cáo: Lối sống năng động, duy trì kết nối xã hội lành mạnh và ăn thực phẩm tươi sạch của người dân Bolotana là những thói quen tích cực đáng để tham khảo. Tuy nhiên, bạn đọc không nên tự ý áp dụng các chế độ ăn uống hay vận động cường độ cao (như việc đi bộ đường dài hàng chục km mỗi ngày) mà không cân nhắc tới thể trạng cá nhân. Hãy luôn tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế hoặc bác sĩ dinh dưỡng trước khi thay đổi thói quen sinh hoạt để có chế độ chăm sóc sức khỏe an toàn và phù hợp nhất với bản thân.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
