8 phút đọc
Ung thư không chỉ là cuộc chiến cam go giành giật sự sống mà còn là thử thách khốc liệt về mặt kinh tế đối với mọi gia đình. Thực tế cho thấy, nhiều gia đình dù có điều kiện kinh tế khá giả vẫn rơi vào cảnh khánh kiệt, thậm chí phải bỏ dở phác đồ điều trị giữa chừng vì cạn kiệt nguồn tiền tích lũy.
Những gia đình khá giả rơi vào cảnh kiệt quệ vì ung thư
Trong quá trình điều trị các căn bệnh hiểm nghèo, chi phí y tế khổng lồ có thể nhanh chóng vắt kiệt những nguồn tài chính vững vàng nhất. Điển hình là trường hợp một người đàn ông 38 tuổi, kinh doanh tại khu vực chợ Tân Bình, TP HCM. Với thu nhập ổn định từ 50-70 triệu đồng mỗi tháng, anh từng rất tự tin về điều kiện kinh tế của mình. Tuy nhiên, sau khi phát hiện bướu niệu mạc vào năm 2023, phải phẫu thuật cắt một quả thận, niệu quản và một phần bàng quan, biến cố lại tiếp tục ập đến. Một năm sau, bệnh tái phát và di căn phổi, xương. Với hy vọng tìm kiếm cơ hội điều trị tốt hơn, anh sang Singapore để tiếp cận các liệu pháp tiên tiến như miễn dịch, thuốc nhắm trúng đích kết hợp hóa trị và chụp PET/CT định kỳ sau mỗi ba chu kỳ. Thế nhưng, bệnh vẫn tiến triển và sau khi chi trả khoảng 4 tỷ đồng, nguồn tích lũy của gia đình hoàn toàn cạn kiệt, buộc anh phải trở về Việt Nam để tiếp tục điều trị tại bệnh viện trong nước.
Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân 45 tuổi, chủ một xưởng sản xuất nhỏ, mắc ung thư thận. Chị được chỉ định phác đồ điều trị gồm liệu pháp miễn dịch kết hợp thuốc nhắm trúng đích với dự kiến kéo dài 35 chu kỳ, chi phí mỗi chu kỳ lên tới khoảng 100 triệu đồng. Dù phác đồ giúp sức khỏe chị tiến triển tốt, có thể đi lại khỏe mạnh, nhưng để duy trì, gia đình đã phải vay ngân hàng và bán một mảnh đất mà vẫn không đủ tiền. Trong đợt điều trị gần nhất, họ đã phải đến bệnh viện trễ 10 ngày chỉ vì chưa xoay sở đủ tiền mua thuốc. Sự áp lực kinh tế quá lớn khiến người chồng vốn điềm đạm cũng trở nên căng thẳng và dễ cáu gắt mỗi lần đưa vợ qua cửa nhận bệnh.
Gánh nặng tài chính qua những con số thực tế
Gánh nặng kinh tế do điều trị ung thư không phải là những câu chuyện cá biệt. Theo các nghiên cứu y tế được công bố, tỷ lệ bệnh nhân gặp khó khăn nghiêm trọng về tài chính là rất lớn:
- Một nghiên cứu công bố năm 2024 trên 634 bệnh nhân tại hai bệnh viện ung bướu ở Việt Nam ghi nhận có đến 91,8% người bệnh gặp gánh nặng tài chính do ung thư, trong đó 51,7% ở mức độ nặng. Gần một nửa số bệnh nhân phải vay mượn từ người thân, bạn bè và 34,1% phải rút tiền tiết kiệm để trang trải.
- Một khảo sát khác trên 309 bệnh nhân ung thư vú tại hai bệnh viện tuyến cuối cho thấy 41% gặp gánh nặng tài chính. Số tiền vượt quá khả năng chi trả trung bình rơi vào khoảng 153 triệu đồng, thậm chí có trường hợp cá biệt lên tới 1,36 tỷ đồng.
Theo TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP HCM, chi phí điều trị phụ thuộc lớn vào loại bệnh, giai đoạn phát hiện, đặc điểm sinh học của khối u, phương pháp và thời gian điều trị. Khi bệnh tái phát, di căn hoặc phải phối hợp nhiều phương pháp, chi phí sẽ tăng vọt. Các phương pháp tiên tiến như thuốc nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch giúp cá thể hóa điều trị rất tốt nhưng đòi hỏi chi phí đắt đỏ và phải sử dụng lâu dài. Ví dụ, một liệu trình sử dụng thuốc trastuzumab kéo dài một năm có thể tốn khoảng 800-900 triệu đồng; hay thuốc pembrolizumab có giá hơn 60 triệu đồng mỗi lọ và tùy phác đồ có thể cần dùng nhiều lọ cho mỗi chu kỳ. Bên cạnh đó, người bệnh còn phải gánh thêm các chi phí gián tiếp như tiền đi lại, ăn ở, người chăm sóc, cùng việc sụt giảm thu nhập do mất ngày công lao động.
Giải pháp bền vững: Lựa chọn phác đồ có thể đi đến tận cùng
Theo bác sĩ Lâm Trung Hiếu, Chủ nhiệm Khoa Chăm sóc giảm nhẹ, Viện Ung bướu và Y học hạt nhân, Bệnh viện Quân y 175, tâm lý chung của nhiều gia đình là muốn lựa chọn phương pháp đắt tiền nhất với hy vọng đạt kết quả tốt nhất. Tuy nhiên, điều trị ung thư là một chặng đường dài hơi, không phải ai cũng đủ sức theo đuổi các phương pháp tốn kém đến cùng. Ông từng gặp những trường hợp bệnh nhân cố gắng điều trị miễn dịch được 8 đợt rồi phải thông báo hết tiền và buộc phải dừng giữa chừng.
Bác sĩ Hiếu nhấn mạnh rằng khi xây dựng phác đồ điều trị, ngoài các yếu tố chuyên môn, bác sĩ cần phải biết rõ khả năng tài chính của gia đình để tư vấn những lựa chọn phù hợp, nằm trong khả năng chi trả và có thể duy trì lâu dài. Việc tư vấn cần thực tế, tránh đưa ra một “mâm buffet” đầy đủ các phương pháp đắt đỏ rồi để người bệnh cố gắng với tới để rồi đứt gánh giữa đường.
Để giảm bớt áp lực kinh tế, TS.BS Diệp Bảo Tuấn gợi ý một số giải pháp thiết thực cho người bệnh:
- Bảo hiểm y tế (BHYT): Đây là trụ đỡ vô cùng quan trọng giúp giảm bớt chi phí trực tiếp. Người bệnh cần được tư vấn rõ ràng về quyền lợi và phần chi phí mình phải tự chi trả trước khi bắt đầu điều trị.
- Sử dụng thuốc generic hoặc tương đương sinh học: Khi phù hợp về mặt chuyên môn, bác sĩ có thể cân nhắc thay thế các biệt dược gốc bằng các loại thuốc có chi phí thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị.
- Chương trình hỗ trợ bệnh nhân: Tận dụng các chương trình hỗ trợ từ các tổ chức hoặc hãng dược phẩm để giảm bớt chi phí thuốc men.
Đặc biệt, các bác sĩ khuyến cáo người bệnh tuyệt đối không được tự ý giảm liều lượng, tự ý kéo dài khoảng cách giữa các đợt điều trị hoặc tự ý ngừng thuốc. Khi gặp khó khăn về mặt tài chính, bệnh nhân và gia đình cần chủ động trao đổi thẳng thắn với bác sĩ điều trị để cùng tìm phương án điều chỉnh phù hợp nhất, tránh việc phải dừng điều trị vì cạn kiệt tài chính.
Khuyến cáo chuyên mục và những điều còn bỏ ngỏ
Khuyến cáo từ chuyên mục Sức khỏe & Dinh dưỡng: Các thông tin y khoa và số liệu nghiên cứu trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, giúp người đọc hiểu thêm về thực tế điều trị ung thư. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý chẩn đoán, tự ý áp dụng hoặc tự ý thay đổi bất kỳ phác đồ điều trị nào khi chưa có sự tư vấn và chỉ định trực tiếp từ các bác sĩ chuyên khoa phụ trách.
Mặc dù các giải pháp như sử dụng thuốc tương đương sinh học hay tham gia các chương trình hỗ trợ đã phần nào giảm bớt gánh nặng cho người bệnh, tuy nhiên, làm thế nào để tối ưu hóa việc tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ này một cách rộng rãi, hoặc làm sao để danh mục bảo hiểm y tế bao phủ tốt hơn các liệu pháp thế hệ mới cho mọi đối tượng bệnh nhân vẫn là những câu hỏi lớn chưa có câu trả lời toàn vẹn trong tương lai gần.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
