6 phút đọc
Trí nhớ kém, khó tập trung hay mệt mỏi tinh thần không chỉ do tuổi tác mà đôi khi xuất phát từ chính những thói quen sinh hoạt tưởng chừng bình thường hằng ngày. Theo các thông tin tổng hợp từ Times of India và Health, các hành vi như cố làm việc khi đang ốm, lướt mạng quá nhiều hay dung nạp lượng đường vượt mức đều có thể tạo áp lực âm thầm lên hệ thần kinh.
Lưu ý từ biên tập viên: Các thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo, giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tác động của lối sống đối với sức khỏe não bộ. Bài viết không có mục đích chẩn đoán hay thay thế tư vấn và điều trị y khoa chuyên nghiệp.
Tác động từ chế độ ăn uống: Đồ ngọt và thói quen bỏ bữa
Tiêu thụ nhiều đường bổ sung trong thời gian dài
Thỉnh thoảng thưởng thức một món đồ ngọt không ngay lập tức gây hại cho não bộ. Tuy nhiên, việc dung nạp một lượng lớn đường bổ sung liên tục có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho sức khỏe tổng thể. Lượng đường cao làm tăng nguy cơ tăng cân, gây rối loạn đường huyết và tiến triển thành bệnh tiểu đường type 2. Về lâu dài, những tình trạng này ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe mạch máu, từ đó làm suy giảm chức năng nhận thức của não.
Để bảo vệ hệ thần kinh và mạch máu, lời khuyên dinh dưỡng phổ thông là nên hạn chế các loại nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo ngọt; đồng thời ưu tiên các thực phẩm tự nhiên như trái cây nguyên quả, hạt không tẩm đường và duy trì một khẩu phần ăn cân bằng.
Nhịn ăn kéo dài và bỏ bữa thất thường
Não bộ cần glucose để duy trì hoạt động. Do bận rộn, nhiều người thường bỏ bữa sáng hoặc dời bữa trưa đến khi cơ thể quá đói. Trên thực tế, cơ thể con người có cơ chế tự điều hòa để duy trì mức đường huyết ngay cả khi chưa được bổ sung thức ăn trong một khoảng thời gian ngắn, do đó việc bỏ một bữa ăn đơn lẻ không khiến não rơi vào tình trạng thiếu năng lượng nghiêm trọng ngay lập tức.
Mặc dù vậy, việc nhịn ăn kéo dài hoặc duy trì thói quen ăn uống thất thường vẫn gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Nhiều người có thể gặp phải triệu chứng mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt và khó duy trì sự tập trung, đặc biệt khi đi kèm với tình trạng thiếu ngủ hoặc chế độ ăn không đủ chất dinh dưỡng.
Lối sống thiếu lành mạnh và áp lực lên hệ thần kinh
Cố gắng làm việc trong lúc đang bị bệnh
Theo Times of India, khi gặp các triệu chứng mệt mỏi do cảm sốt, không ít người vẫn cố gắng hoàn thành công việc vì lo ngại gián đoạn tiến độ. Dù vậy, những biểu hiện như sốt, đau đầu, mất nước và thiếu ngủ đi kèm sẽ làm suy giảm tạm thời khả năng ghi nhớ cũng như độ tập trung. Khi cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn, việc giảm bớt khối lượng công việc, uống đủ nước, ngủ đủ giấc và tuân thủ hướng dẫn điều trị là lời khuyên cần thiết để bảo vệ sức khỏe.
Dành quá nhiều thời gian cho thiết bị điện tử và thiếu ánh sáng tự nhiên
Thói quen lướt mạng xã hội, xem video liên tục hoặc ngồi trước màn hình tivi hàng giờ liền khiến thời gian dành cho vận động thể chất, đọc sách và giao tiếp trực tiếp bị thu hẹp. Khi liên tục bị gián đoạn bởi thông báo hoặc thói quen chuyển đổi nội dung nhanh, tâm trí sẽ khó duy trì sự chú ý vào các công việc đòi hỏi sự tập trung sâu. Sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối còn làm giảm chất lượng giấc ngủ, dẫn đến sự uể oải vào ngày hôm sau.
Bên cạnh đó, việc ở trong phòng kín cả ngày khiến cơ thể ít tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Theo Health, ánh sáng tự nhiên đóng vai trò điều chỉnh nhịp sinh học, giúp cơ thể nhận biết chu kỳ thức – ngủ, từ đó hỗ trợ duy trì sự tỉnh táo và điều hòa tâm trạng. Mỗi người được khuyến nghị nên đi bộ ngoài trời hoặc ngồi gần cửa sổ để đón ánh sáng ban ngày.
Thiếu rèn luyện tư duy và duy trì cảm xúc tiêu cực
Khi cuộc sống lặp đi lặp lại theo những thói quen quen thuộc mà không có sự học hỏi thêm,脑 bộ sẽ ít có cơ hội hình thành các kết nối thần kinh mới. Thực tế cho thấy, não bộ có khả năng thích nghi linh hoạt thông qua quá trình tiếp thu kiến thức. Các hoạt động như đọc sách, học ngôn ngữ mới, chơi nhạc cụ hoặc giải câu đố là những phương pháp hiệu quả giúp rèn luyện trí nhớ và nâng cao khả năng giải quyết vấn đề.
Ngoài ra, thói quen giữ sự bực tức, liên tục tua lại những trận tranh cãi hay trải nghiệm buồn trong quá khứ cũng khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Dữ liệu cho thấy căng thẳng mãn tính có liên quan đến những thay đổi trong hoạt động của脑, gây ảnh hưởng xấu đến khả năng điều hòa cảm xúc và ghi nhớ thông tin.
Nhìn lại thói quen hằng ngày và những điều cần lưu ý
Các thói quen sinh hoạt và ăn uống không hợp lý có thể làm suy giảm chức năng nhận thức tạm thời hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ về dài hạn. Việc chủ động điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, cân bằng thời gian nghỉ ngơi và tập luyện trí óc là cách đơn giản để bảo vệ hệ thần kinh.
Tuy nhiên, các nguồn tin hiện chưa đưa ra ngưỡng định lượng cụ thể (như hàm lượng đường tối đa chính xác cho từng cá nhân, hay số giờ sử dụng màn hình dẫn đến tổn thương vĩnh viễn) cũng như mức độ tác động khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và độ tuổi. Do đó, người đọc không nên tự chẩn đoán các bệnh lý thần kinh chỉ dựa trên các dấu hiệu mệt mỏi hay giảm tập trung thoáng qua. Nếu gặp phải các triệu chứng suy giảm trí nhớ kéo dài hoặc nghiêm trọng, bạn nên đến cơ sở y tế để được các bác sĩ chuyên khoa khám và tư vấn chính xác.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
