6 phút đọc
Trong nhịp sống hiện đại hối hả, chúng ta thường nghe đến lời khuyên về việc tìm kiếm “cân bằng giữa công việc và cuộc sống”. Nhiều người coi đây là đích đến hoàn hảo, giống như một công thức món ăn chuẩn vị cần phải cân đong đo đếm chính xác từng nguyên liệu. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các chuyên gia tâm lý, việc cố gắng đưa mọi thứ về thế thăng bằng tuyệt đối là một mục tiêu không thực tế. Thay vì mải miết phân chia thời gian, việc học cách quản lý và phục hồi năng lượng mới chính là chìa khóa thực sự giúp nuôi dưỡng cuộc sống của bạn.
Chuyên mục Món ngon & Ẩm thực của NsN hôm nay sẽ cùng bạn khám phá triết lý “nạp năng lượng” cho bản thân dựa trên những chia sẻ từ chuyên gia. Lưu ý: Nguồn tài liệu gốc của bài viết này tập trung hoàn toàn vào khía cạnh tâm lý học và quản lý năng lượng cá nhân, không cung cấp các công thức chế biến món ăn hay nguyên liệu ẩm thực cụ thể nào.
Tại sao “cân bằng công việc và cuộc sống” chỉ là một ảo tưởng?
Theo Tiến sĩ Dayna Lee-Baggley, nhà tâm lý học lâm sàng tại Đại học Saint Mary (Mỹ), cách gọi “cân bằng giữa công việc và cuộc sống” vô tình tạo ra cảm giác đây là hai mặt hoàn toàn đối lập nhau. Trong thực tế đời sống hiện đại, ranh giới giữa hai yếu tố này ngày càng trở nên mờ nhạt và rất khó để tách biệt hoàn toàn.
Bà Lee-Baggley chỉ ra những tình huống vô cùng phổ biến mà bất kỳ ai cũng có thể gặp phải:
- Phải nhận cuộc gọi từ trường học của con ngay trong giờ làm việc tại cơ quan.
- Phải tranh thủ giải quyết email công việc phát sinh lúc đang dành thời gian ăn tối hoặc quây quần bên gia đình.
Khái niệm “cân bằng” dễ khiến chúng ta hình dung công việc và cuộc sống cá nhân giống như hai đầu của một chiếc cân, và mục tiêu của chúng ta là phải làm sao để đưa mọi thứ về thế thăng bằng hoàn hảo. Tuy nhiên, cuộc sống không phải là một công thức cố định với các định lượng bất biến. Tùy thuộc vào từng giai đoạn khác nhau, công việc hoặc gia đình sẽ đòi hỏi sự ưu tiên nhiều hơn, buộc chúng ta phải liên tục điều chỉnh.
“Sự hài hòa không phải là chia đều thời gian, mà là tìm cách để các yêu cầu khác nhau vận hành cùng lúc.”
Do đó, Tiến sĩ Lee-Baggley cho rằng khái niệm “hài hòa” sẽ phù hợp hơn là “cân bằng”. Thay vì cố gắng chia đều quỹ thời gian một cách máy móc, chúng ta nên học cách phối hợp để các khía cạnh khác nhau của cuộc sống có thể vận hành cùng một lúc một cách êm thấm.
Ba kỹ năng quản lý năng lượng để nuôi dưỡng thân – tâm
Thay vì loay hoay tìm cách cân bằng quỹ thời gian, chuyên gia tâm lý gợi ý mỗi người tự đặt câu hỏi cho bản thân: “Làm thế nào để phân bổ năng lượng cho những việc đang cạnh tranh nhau?”. Để giải quyết câu hỏi này, bà đề xuất ba kỹ năng quản lý năng lượng cốt lõi sau đây:
1. Nhận biết rõ các yếu tố làm hao hụt năng lượng
Mỗi cá nhân đều có những yếu tố tác động khác nhau khiến nguồn năng lượng bên trong tăng lên hoặc giảm đi. Việc bạn cần làm là chú ý quan sát hoàn cảnh, những hoạt động nào giúp bản thân phục hồi và điều gì đang âm thầm gây ra sự mệt mỏi cho bạn trong cuộc sống hằng ngày.
2. Chủ động “sạc” lại năng lượng cho bản thân
Chúng ta thường có thói quen đi tìm bộ sạc ngay lập tức khi điện thoại báo hết pin, nhưng lại rất ít khi chủ động làm điều tương tự đối với cơ thể và tinh thần của chính mình. Tiến sĩ Lee-Baggley lưu ý rằng, một số hoạt động tưởng chừng như đang giúp chúng ta thư giãn nhưng thực tế lại có thể gây mệt mỏi hơn, ví dụ như thói quen sử dụng mạng xã hội liên tục.
Việc phục hồi năng lượng không nhất thiết phải tuân theo những thói quen chuẩn mực hay khuôn mẫu có sẵn. Đôi khi, đó chỉ đơn giản là những việc rất nhỏ bé khiến bạn cảm thấy vui vẻ và có thể mỉm cười. Cách đơn giản nhất để nhận biết một hoạt động có thực sự giúp bạn “sạc pin” hay không là tự hỏi bản thân: Sau khi làm việc này, mình có cảm thấy có nhiều năng lượng hơn so với lúc bắt đầu hay không?
3. Lựa chọn cách thức sử dụng năng lượng một cách thông minh
Khi nguồn năng lượng tự thân không đủ để đáp ứng tất cả mọi nhu cầu cùng một lúc, bạn cần phải học cách chọn lọc. Hãy xác định rõ ràng việc nào bắt buộc bản thân phải tự tay thực hiện, và việc nào có thể tin tưởng giao phó hoặc chia sẻ cho người khác cùng làm.
Kết luận và những điều chúng ta còn chưa biết
Tiến sĩ Dayna Lee-Baggley nhấn mạnh rằng việc “cố gắng hơn nữa” không phải là một chiến lược có cơ sở khoa học để chúng ta xây dựng các thói quen tốt. Thay vì mải miết chạy theo một sự thăng bằng ảo mộng do bản thân tự vẽ ra, mỗi người nên học cách quan sát kỹ lưỡng nguồn năng lượng của chính mình, chủ động thực hiện các biện pháp phục hồi và sử dụng nguồn năng lượng đó cho những điều thực sự quan trọng trong cuộc sống.
Mặc dù chuyên gia đã chỉ ra tầm quan trọng của việc chủ động “sạc” năng lượng bằng những hoạt động mang lại niềm vui, nhưng chúng ta vẫn chưa biết rõ cụ thể những hoạt động cá nhân nào – chẳng hạn như một món ăn tinh thần cụ thể hay một thói quen tự chăm sóc bản thân nào – sẽ mang lại hiệu quả phục hồi tối ưu nhất cho từng nhóm đối tượng khác nhau. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào sở thích, cơ địa và trải nghiệm riêng biệt của mỗi người trong hành trình tìm kiếm sự hài hòa cho chính mình.
Nội dung bài viết được tổng hợp và biên tập dựa trên chia sẻ của Tiến sĩ Dayna Lee-Baggley trên Psychology Today bởi tác giả Nhật Minh.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
