6 phút đọc
Cụm từ “bánh mì kẹp” không chỉ quen thuộc trong đời sống ẩm thực mà còn được sử dụng để gọi tên “thế hệ bánh mì kẹp” (Sandwich Generation) – nhóm người trưởng thành vừa gánh vác trách nhiệm nuôi con nhỏ, vừa phụng dưỡng cha mẹ già. Các khảo sát mới đây cho thấy nhóm đối tượng này đang chịu nhiều áp lực lớn về tài chính và thời gian.
Khái niệm ‘bánh mì kẹp’ dưới góc nhìn văn hóa đời sống
Mặc dù hình ảnh chiếc bánh mì kẹp là món ăn quen thuộc trong văn hóa ẩm thực hàng ngày, thuật ngữ “thế hệ bánh mì kẹp” lại được các nhà nghiên cứu dùng để ẩn dụ cho hoàn cảnh của những người bị “kẹp” ở giữa hai thế hệ cần chăm sóc. Nguồn tin không cung cấp công thức chế biến hay nguyên liệu cho món bánh mì kẹp, mà tập trung phân tích hiện tượng xã hội và bối cảnh văn hóa gia đình xoay quanh thuật ngữ này.
Một trường hợp tiêu biểu được ghi nhận vào năm 2023 là cô Allison Hale, sống tại bang Washington (Mỹ). Là một giám đốc marketing đồng thời là mẹ đơn thân nuôi 2 con ở tuổi thiếu niên, Hale nhận thấy người mẹ 67 tuổi vừa nghỉ hưu không thể tiếp tục sống độc lập. Bác sĩ chẩn đoán mẹ cô mắc hội chứng Wernicke-Korsakoff – một dạng tổn thương não gây sa sút trí tuệ và cần có người túc trực chăm sóc 24/24h.
Do mẹ không thể tự sinh hoạt, Hale phải gửi bà vào cơ sở chăm sóc chuyên biệt tại bang Oregon lân cận. Chi phí lưu trú tại đây lên tới 9.000 USD (hơn 225 triệu đồng) mỗi tháng và không thuộc phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế. Hàng tuần, cô phải di chuyển 3 tiếng cả đi lẫn về giữa hai bang, đồng thời xử lý công việc với hệ thống y tế tư nhân.
Mẹ của Hale chỉ có khoảng 60.000 USD tiền tiết kiệm hưu trí – khoản tiền cạn sạch sau chưa đầy 7 tháng đóng phí. Trong khi người em trai duy nhất sống cách đó hơn 1.900 km, toàn bộ gánh nặng dồn lên vai cô. Giải pháp của Hale là chuyển mẹ sang cơ sở dưỡng lão chấp nhận chương trình bảo hiểm y tế công Medicaid (dành cho người có thu nhập và tài sản thấp). Khi dùng hết tiền riêng, mẹ cô chuyển từ phòng riêng sang phòng tập thể nhưng vẫn được giữ lại chăm sóc, giúp cô giảm bớt áp lực tài chính hàng tháng.
Áp lực kép từ các số liệu khảo sát thực tế
Hoàn cảnh của Hale phản ánh thực trạng chung trong báo cáo “Tác động tài chính của việc chăm sóc người thân” do hãng tư vấn tài chính Edward Jones phối hợp cùng Age Wave và The Harris Poll công bố giữa tháng 10. Khảo sát trên hơn 3.000 người trưởng thành tại Mỹ cho thấy những số liệu đáng chú ý:
- 81% người tham gia chấp nhận hy sinh sự an toàn tài chính của bản thân để lo cho cha mẹ.
- 87% người hỗ trợ tài chính cho người thân từ 65 tuổi trở lên không muốn bản thân trở thành gánh nặng cho con cái khi về già.
- Có hơn 32 triệu người Mỹ đang hỗ trợ tài chính cho người thân cao tuổi, với 91% phải tự bỏ tiền túi trung bình hơn 8.700 USD mỗi năm.
- Thời gian dành cho việc chăm sóc người già trung bình là 109 giờ mỗi tháng, tương đương hơn 3,5 giờ mỗi ngày.
Gần một nửa trong số những người được khảo sát thuộc “thế hệ bánh mì kẹp”. Áp lực từ hai phía khiến khoảng 70% người phải cắt giảm hoặc ngừng hẳn việc tiết kiệm cá nhân; nhiều người khác phải vay nợ, nghỉ phép không lương, làm thêm giờ hoặc rút sớm tiền từ quỹ hưu trí.
Lời khuyên giúp các gia đình chủ động phương án tích lũy
Theo bà Vanessa Okwuraiwe, đại diện Edward Jones, chỉ có khoảng một phần ba số gia đình có sự chuẩn bị trước cho giai đoạn này. Đại diện tổ chức từng ghi nhận trường hợp một gia đình phải tự tìm kiếm thông tin tài khoản ở 10 tổ chức tài chính khác nhau sau khi cha mẹ mắc bệnh Alzheimer và mất khả năng hướng dẫn con cái tiếp cận tài sản.
Bà Vanessa Okwuraiwe khuyến nghị các gia đình nên thảo luận sớm về kế hoạch dưỡng già ngay khi cha mẹ còn minh mẫn, bao gồm việc chọn chăm sóc tại nhà hay vào viện dưỡng lão, hình thức hỗ trợ bán thời gian hay toàn thời gian, phân công người phụ trách và nguồn tiền chi trả.
Để tránh rơi vào thế bị động, Cục Bảo vệ Tài chính người tiêu dùng Mỹ khuyến cáo người lớn tuổi lập sẵn danh mục thông tin bao gồm tài khoản ngân hàng, khoản đầu tư, công nợ, hợp đồng bảo hiểm, lương hưu cùng thông tin liên hệ của bác sĩ, luật sư và cố vấn tài chính. Danh sách này cần lưu giữ an toàn và thông báo vị trí cho người thân tin cậy. Ngoài ra, cha mẹ nên lập văn bản ủy quyền quản lý tài chính riêng biệt với văn bản ủy quyền quyết định y tế đề phòng trường hợp mất năng lực hành vi dân sự.
Khía cạnh chưa được đề cập trong báo cáo
Bài viết tổng thuật dựa trên thông tin báo cáo do Ngọc Ngân diễn dịch từ Business Insider. Nguồn tin tập trung vào khía cạnh tài chính và xã hội của “thế hệ bánh mì kẹp” mà không cung cấp thông tin liên quan đến ẩm thực, công thức chế biến hay thành phần dinh dưỡng của các món ăn. Bên cạnh đó, báo cáo cũng chưa nêu chi tiết về phác đồ điều trị y khoa cụ thể cho hội chứng Wernicke-Korsakoff cũng như các tiêu chuẩn pháp lý chi tiết của chương trình Medicaid theo từng tiểu bang tại Mỹ.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
