6 phút đọc
Trong đời sống văn hóa của nước Ý, bữa ăn không đơn thuần chỉ là hoạt động thưởng thức ẩm thực mà còn là không gian thiêng liêng dành cho sự gắn kết gia đình và cộng đồng. Khác với nhiều quốc gia phương Tây nơi trẻ em thường có giờ giấc đi ngủ nghiêm ngặt từ sớm, các gia đình Ý lại có xu hướng cho con trẻ tham gia vào những bữa ăn muộn tại nhà hàng, quán cà phê hay tại nhà người thân. Đây là một nét văn hóa đặc thù trên bàn ăn giúp thế hệ tương lai học cách hòa nhập xã hội ngay từ nhỏ.
Sự khác biệt thú vị trên bàn ăn giữa các nền văn hóa
Sự khác biệt trong thói quen sinh hoạt và ăn uống giữa các quốc gia đôi khi mang lại sự ngạc nhiên lớn cho những người nhập cư. Creshonda Smith, một người phụ nữ chuyển từ thành phố Cleveland (Mỹ) đến thị trấn miền núi Mormanno thuộc nước Ý, chia sẻ cô từng vô cùng ngạc nhiên khi thấy trẻ em địa phương vẫn vui chơi ngoài phố và tham gia các buổi tụ họp vào ban đêm. Tại quê hương Mỹ của cô, thời điểm này trẻ em thường đã được chuẩn bị để đi ngủ theo một thời gian biểu nghiêm ngặt.
Ở Mỹ, các gia đình thường duy trì giờ giấc ăn ngủ rất rõ ràng cho con cái. Những cuộc gặp gỡ hay ăn uống kéo dài đến đêm muộn thường là khoảng thời gian riêng dành cho người lớn. Thậm chí, nhiều cha mẹ sẵn sàng thuê người trông trẻ khi muốn ra ngoài đi ăn tối. Nếu có tham gia các buổi sum họp gia đình, trẻ em cũng thường được xếp ở một khu vực vui chơi riêng biệt chứ ít khi ngồi chung bàn trực tiếp với người lớn.
Ngược lại hoàn toàn, tại thị trấn Mormanno, buổi tối là khoảng thời gian sinh hoạt chung không thể tách rời của cả gia đình. Bố mẹ thường đưa con cái theo cùng đến các nhà hàng, quán cà phê hoặc khi tới thăm nhà người thân. Tại các địa điểm ăn uống này, trẻ em được ngồi cùng bàn ăn, lắng nghe các cuộc trò chuyện của người trưởng thành. Nếu cảm thấy mệt hoặc buồn ngủ, chúng có thể tự nằm nghỉ ngơi ngay gần đó. Thông qua những trải nghiệm thực tế này, trẻ em Ý dần học được cách thưởng thức bữa ăn và cách cư xử đúng mực ở những nơi công cộng.
Bữa tối muộn – Không gian nuôi dưỡng kỹ năng xã hội của trẻ
Mặc dù việc cho trẻ thức khuya có thể đi ngược lại với quan niệm nuôi dạy con của nhiều quốc gia khác, nhưng đối với người Ý, đây lại là một triết lý giáo dục gia đình sâu sắc. Một nghiên cứu công bố vào năm 2023, thực hiện trên hơn 4.300 trẻ em và thanh thiếu niên Ý, đã chỉ ra rằng trẻ em ở độ tuổi mầm non tại quốc gia này thường đi ngủ trong khoảng thời gian từ 21h đến 22h, thậm chí mốc thời gian này còn có thể muộn hơn vào các ngày cuối tuần.
“Nhiều gia đình tại Ý coi trọng thời gian quây quần bên nhau hơn là việc tuân thủ một lịch trình sinh hoạt cứng nhắc.”
Theo Giáo sư xã hội học Nazareno Panichella tại Đại học Milan (Ý), những bữa tối muộn không đơn thuần là thói quen ăn uống mà là một phần quan trọng trong tiến trình nuôi dạy con cái. Việc tham gia vào bữa ăn chung giúp trẻ học cách trò chuyện, giao tiếp và thích nghi tốt hơn với các tình huống xã hội khác nhau. Đồng thời, thói quen mang theo con cái trong các buổi gặp gỡ cũng giúp các bậc phụ huynh không bị tách biệt khỏi đời sống văn hóa xã hội và hoạt động chung của cộng đồng.
Sự chuyển dịch trong tư duy của các gia đình hiện đại
Dù văn hóa ăn tối muộn và quây quần bên gia đình là một nét đặc trưng lâu đời, không phải mọi gia đình tại Ý hiện nay đều duy trì tuyệt đối thói quen này. Điển hình như Valeria Quintodei, một bác sĩ đang sinh sống tại Milan cùng hai con nhỏ, đã lựa chọn một lối sinh hoạt khác biệt hơn. Cô thường chuẩn bị bữa tối cho cả gia đình vào lúc 19h và cho các con đi ngủ trong khoảng từ 20h đến 20h30. Nữ bác sĩ chia sẻ rằng việc duy trì giờ giấc ổn định giúp các con cô tránh được tình trạng cáu kỉnh, mệt mỏi vào ngày hôm sau do thiếu ngủ.
Giáo sư Panichella cũng nhận định rằng ngày càng có nhiều phụ huynh tại Ý bắt đầu quan tâm và chú trọng hơn đến việc xây dựng một nếp sinh hoạt đều đặn, khoa học cho con trẻ. Dù vậy, ông tin rằng những bữa ăn chung ấm cúng của gia đình sẽ không vì thế mà biến mất, bởi đây vẫn là sợi dây liên kết vô cùng quan trọng để duy trì tình cảm và sự gắn kết giữa các thành viên.
Sau 12 năm sinh sống tại nước Ý, Creshonda Smith chia sẻ cô đã tự tìm ra một điểm cân bằng cho gia đình mình. Cô vẫn giữ các nguyên tắc về giờ giấc đi ngủ của các con nhưng đồng thời không loại bỏ chúng ra khỏi các cuộc gặp gỡ, ăn uống của gia đình. Cô đúc kết rằng giá trị lớn nhất của nét văn hóa này không nằm ở việc khuyến khích trẻ thức khuya, mà nằm ở việc người lớn biết cách tôn trọng và dành cho con trẻ một vị trí xứng đáng trong đời sống sinh hoạt chung.
Những điều còn bỏ ngỏ về thói quen ăn tối muộn
Mặc dù văn hóa dùng bữa muộn mang lại những lợi ích rõ rệt về mặt gắn kết tình cảm và phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ em Ý, các nghiên cứu hiện tại vẫn chưa chỉ ra liệu thói quen này có gây ra những tác động tiêu cực dài hạn nào đối với sức khỏe thể chất hoặc nhịp sinh học của trẻ khi bước vào độ tuổi đi học hay không. Ngoài ra, việc các gia đình cân đối thực đơn dinh dưỡng như thế nào trong các bữa ăn tối muộn để không gây áp lực lên hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ cũng là một khía cạnh chưa được các báo cáo đề cập chi tiết.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
