7 phút đọc
Mưa lớn kéo dài khiến nhiều tuyến phố bị ngập sâu, buộc người dân phải di chuyển trong điều kiện lội nước hoặc ngâm chân trong giày, tất ẩm ướt suốt nhiều giờ liền. Đây là nguyên nhân hàng đầu làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của da, dẫn đến các tổn thương như ngứa, đỏ, bong tróc hoặc loét da. Dưới đây là những lý giải chuyên môn từ bác sĩ da liễu cùng hướng dẫn chăm sóc đúng cách để bảo vệ sức khỏe làn da trong mùa mưa lũ.
Hàng rào bảo vệ tự nhiên của da bị suy yếu do ngâm nước kéo dài
Khi bàn chân bị ngâm trong nước ngập hoặc ở trong giày, tất ướt suốt nhiều giờ, lớp sừng của da sẽ ngậm nước và trở nên trắng, mềm, nhũn ra. Hiện tượng này xuất hiện rõ rệt nhất ở các vùng kẽ ngón chân. Trạng thái ngậm nước quá mức làm suy giảm nghiêm trọng chức năng của hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến làn da dễ bị xây xước, nứt nẻ và kích ứng.
Những tổn thương nhỏ xuất hiện trên bề mặt da dù đôi khi rất khó nhận biết bằng mắt thường, nhưng lại có thể trở thành đường vào cho vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh khác xâm nhập vào cơ thể.
Đáng chú ý, nguồn nước ngập sau mưa lớn tiềm ẩn rất nhiều mối nguy hại khó lường. Theo Bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam:
“Rất khó xác định trong nước ngập chứa những chất bẩn gì, có thể lẫn nước thải, chất thải, hóa chất và vi sinh vật gây bệnh, cũng có thể có mảnh kính, kim loại hoặc vật sắc nhọn”
. Việc da tiếp xúc lâu với nguồn nước ô nhiễm này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý da liễu phức tạp.
Các bệnh lý da liễu thường gặp và cảnh báo tự chẩn đoán sai lầm
Sự kết hợp giữa hàng rào da bị suy yếu và các tác nhân độc hại trong nguồn nước bẩn dễ dẫn đến các tình trạng bệnh lý điển hình sau:
1. Viêm da tiếp xúc kích ứng
Đây là biểu hiện thường gặp nhất khi lội nước bẩn. Người bệnh sẽ thấy vùng da bàn chân và cẳng chân có dấu hiệu đỏ, ngứa ngáy, nóng rát hoặc nổi ban. Tình trạng này đặc biệt dễ xảy ra ở những người có làn da nhạy cảm hoặc đã mắc các bệnh lý về da từ trước đó.
2. Bệnh nấm chân tiến triển
Bàn chân bị ẩm ướt kéo dài, kết hợp với việc tiếp tục mang giày và tất ẩm tạo nên môi trường cực kỳ thuận lợi cho nấm ký sinh phát triển hoặc làm nghiêm trọng hơn tình trạng nhiễm nấm sẵn có. Các triệu chứng thường gặp bao gồm ngứa ngáy ở các kẽ ngón chân, bong vảy, nứt da, nóng rát, vùng da giữa các ngón trở nên trắng, mềm và nhũn.
Cảnh báo quan trọng từ biên tập viên: Tổn thương da do ngâm nước kéo dài, viêm da tiếp xúc kích ứng và nhiễm nấm có thể có các biểu hiện ban đầu tương đối giống nhau (đều gây ngứa, đỏ hoặc bong da). Do đó, người dân tuyệt đối không nên tự ý chẩn đoán hoặc tự ý sử dụng các loại thuốc bôi phối hợp nhiều thành phần kéo dài khi chưa xác định rõ nguyên nhân gây bệnh từ bác sĩ chuyên khoa.
Nguy cơ từ các vết thương hở và nhóm đối tượng cần thận trọng
Khi di chuyển trong nước ngập, bàn chân có thể va phải đá, mảnh kính, mảnh kim loại hoặc các vật sắc nhọn ẩn khuất dưới nước. Do da ngâm nước lâu ngày trở nên mềm và rất dễ tổn thương, một số vết xước hoặc vết đâm rất nhỏ có thể xuất hiện mà bạn không nhận ra ngay lập tức.
Các vết nứt ở gót chân, kẽ ngón hoặc các vùng da đang trầy xước sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập vào sâu bên trong. Đối với các vết đâm sâu, vết thương nhiễm bẩn hoặc do vật sắc nhọn gây ra, người bệnh cần được làm sạch, kiểm tra dị vật và đánh giá tình trạng để tiêm ngừa uốn ván kịp thời.
Đặc biệt, người mắc bệnh đái tháo đường, bệnh mạch máu ngoại biên, suy giảm miễn dịch hoặc đang sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch cần cực kỳ thận trọng, tuyệt đối không được chủ quan khi có vết thương hở ở chân tiếp xúc với nước ngập.
Quy trình 3 bước xử lý da sau khi lội nước ngập
Để hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh da liễu, bác sĩ khuyến cáo người dân ngay sau khi lội qua khu vực ngập nước cần thực hiện nghiêm túc quy trình 3 bước sau:
- Bước 1: Rửa sạch: Ngay lập tức cởi bỏ quần áo, giày và tất ướt. Làm sạch vùng da tiếp xúc với nước ngập bằng xà phòng và nước sạch càng sớm càng tốt.
- Bước 2: Lau thật khô: Sau khi rửa sạch, cần dùng khăn sạch lau khô kỹ lưỡng toàn bộ chân, đặc biệt chú ý đến vùng các kẽ ngón chân.
- Bước 3: Kiểm tra kỹ lưỡng: Kiểm tra kỹ bàn chân và cẳng chân để phát hiện các vết xây xước, vết thương hở hoặc dị vật để có biện pháp xử lý kịp thời.
Ngoài ra, giày và tất đã ngấm nước tuyệt đối không nên tiếp tục sử dụng khi còn ẩm. Nếu tính chất công việc hoặc lộ trình di chuyển bắt buộc phải thường xuyên đi qua các khu vực ngập, bạn nên chuẩn bị sẵn giày dép và tất khô để thay thế ngay khi có thể. Người đang có sẵn vết thương hở ở chân cần hạn chế tối đa việc để vùng tổn thương tiếp xúc trực tiếp với nước ngập.
Khuyến cáo chung và những giới hạn y học chưa xác định
Mỗi khu vực ngập nước có mức độ ô nhiễm, thành phần hóa học và hệ vi sinh vật hoàn toàn khác nhau mà mắt thường không thể phân tích được. Do đó, mức độ kích ứng và tổn thương da thực tế sẽ tùy thuộc vào cơ địa cá nhân cũng như tính chất đặc thù của nguồn nước tiếp xúc tại khu vực đó.
Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thể thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa chuyên nghiệp. Khi có các dấu hiệu bất thường về da kéo dài hoặc xuất hiện vết thương hở sau khi lội nước, người dân cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được khám, tư vấn và điều trị đúng phác đồ của bác sĩ.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
