6 phút đọc
Chiều ngày 11/11 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức công bố kết quả Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026 do Viện Phát triển quản lý quốc tế (IMD, Thụy Sĩ) thực hiện. Trong lần đầu tiên tham gia, Việt Nam đạt vị trí 37 trên tổng số 70 nền kinh tế được đánh giá, đồng thời vươn lên đứng thứ 3 tại khu vực Đông Nam Á.
Bứt phá ở nhiều chỉ số ứng dụng AI và xây dựng thể chế
Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số thế giới vốn được IMD công bố thường niên từ năm 2017. Đến năm 2026, tổ chức này đã mở rộng khung đánh giá, bổ sung thêm các tiêu chí về trí tuệ nhân tạo và đổi tên thành Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR).
Theo ông Trần Minh Tân, Phó giám đốc Học viện Chiến lược khoa học và công nghệ, WDAIR là một trong những hệ thống đánh giá quốc tế quan trọng, tạo dựng nguồn tham chiếu có giá trị phục vụ công tác hoạch định chính sách và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đánh giá về sự hiện diện của Việt Nam, Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới IMD, nhận định đây là bước tiến có “ý nghĩa quan trọng”, thể hiện tốc độ phát triển và những chuyển biến đáng chú ý của một nền kinh tế đang phát triển.
Kết quả chi tiết cho thấy Việt Nam ghi tên vào nhóm 20 nền kinh tế dẫn đầu thế giới ở nhiều tiêu chí quan trọng:
- Thứ 2 về số lượng chính sách trí tuệ nhân tạo được thông qua thành luật.
- Thứ 5 về mức độ ứng dụng AI tại các doanh nghiệp.
- Thứ 6 về khả năng thích ứng của doanh nghiệp.
- Thứ 7 về khai triển chiến lược AI quốc gia.
- Thứ 9 về niềm tin của người dân đối với trí tuệ nhân tạo.
- Thứ 13 về mức độ ứng dụng AI tổng thể.
- Thứ 15 về quản trị số và AI.
Giáo sư Arturo Bris cũng đưa ra nhận xét rằng lực lượng lao động tại Việt Nam có sự chuẩn bị tốt để tiếp thu các giải pháp công nghệ số và AI. Ông nhấn mạnh Việt Nam mang đặc điểm nổi bật của một nền kinh tế vừa đẩy mạnh ứng dụng AI, vừa tích cực xây dựng các quy định và khung chính sách liên quan.
Tín hiệu tích cực đối với các mục tiêu của Nghị quyết 57
Phát biểu tại sự kiện công bố, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định bảng xếp hạng WDAIR là căn cứ quan trọng giúp Việt Nam định vị rõ tọa độ của mình trong tương quan toàn cầu về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Trước đó, Nghị quyết 57 đã đề ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ gia nhập nhóm 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á và top 50 thế giới về năng lực cạnh tranh số cũng như chỉ số phát triển chính phủ điện tử. Đồng thời, Việt Nam hướng tới vị trí trong nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo.
“Vị trí thứ 37 thế giới và thứ 3 Đông Nam Á là tín hiệu tích cực, nhưng kết quả này không đồng nghĩa Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu. Đây mới là chỉ số đánh giá bước đầu, không phải đích đến cuối cùng.”
— Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng
Phó thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi là phải biến các kết quả về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành năng suất lao động cao hơn, sức mạnh doanh nghiệp lớn hơn, chất lượng dịch vụ công tốt hơn, từ đó cải thiện trực tiếp đời sống của người dân. Ông đề nghị các bộ, ngành, địa phương triển khai hành động quyết liệt, thực chất, có kết quả đo lường được và tập trung đầu tư vào các nền tảng chiến lược.
Chuyển hóa kết quả đánh giá thành hành động thực tế
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, các phân tích chi tiết từ IMD mang lại nguồn thông tin tham chiếu hữu ích, giúp Việt Nam nhận diện rõ nét cả thế mạnh lẫn những hạn chế cần khắc phục và các ưu tiên trọng tâm trong thời gian tới.
Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định sẽ tiếp thu các chỉ đạo của Phó thủ tướng, xem kết quả xếp hạng này là khởi đầu cho một chuỗi hành động có trách nhiệm, có trọng tâm nhằm tạo ra các chuyển biến cụ thể.
Điều người dùng và doanh nghiệp cần theo dõi
Dù đạt thứ hạng cao về thể chế (thứ 2 về luật hóa chính sách AI) và niềm tin của người dùng (thứ 9 thế giới), quá trình triển khai thực tế vẫn còn nhiều yếu tố cần tiếp tục quan sát:
- Kế hoạch hành động chi tiết: Các chương trình cải thiện cụ thể từ Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như các bộ, ngành, địa phương để khắc phục các chỉ số còn thấp.
- Tác động tới dịch vụ công và sản xuất: Mức độ chuyển hóa của các quy định pháp lý và chỉ số cạnh tranh thành chất lượng dịch vụ công trực tuyến và năng suất thực tế của doanh nghiệp.
- Tiến độ đầu tư nền tảng: Việc phân bổ nguồn lực đầu tư cho các nền tảng chiến lược về AI và hạ tầng số quốc gia trong thời gian tới.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
