6 phút đọc
Trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều biến động, lối sống của thế hệ trẻ tại các đô thị lớn ở Trung Quốc đang có những sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ dừng lại ở việc thắt chặt hầu bao cho các hoạt động giải trí, xu hướng tự nấu ăn tại nhà và thậm chí là chia sẻ không gian sống ở mức tối đa như ‘ngủ chung giường với người lạ’ đang trở thành giải pháp sinh tồn được nhiều người lựa chọn để đối phó với làn sóng cắt giảm nhân sự và thu nhập suy giảm.
Xu hướng tự nấu ăn và thắt lưng buộc bụng của lao động trẻ
Đối với nhiều người trẻ, việc tự chuẩn bị bữa ăn hằng ngày không còn đơn thuần là sở thích cá nhân hay xu hướng ăn uống lành mạnh, mà đã trở thành một kỹ năng bắt buộc để quản lý tài chính cá nhân. Thay vì tìm kiếm các món ăn đường phố hay trải nghiệm ẩm thực tại các nhà hàng sang trọng, việc tự đi chợ và nấu nướng tại nhà giúp họ kiểm soát chặt chẽ từng khoản chi tiêu nhỏ nhất.
Câu chuyện của Winnie Zeng, 25 tuổi, đang sinh sống tại Vũ Hán là một minh chứng điển hình. Làm công việc livestream giới thiệu các mặt hàng tiêu dùng, cô phải đối mặt với thực trạng thu nhập không tăng và nỗi lo sợ mất việc luôn thường trực. Để thích ứng, Zeng đã quyết định thay đổi hoàn toàn thói quen sinh hoạt của mình: cô ngừng mua sắm những bộ quần áo đắt đỏ và tự mình xuống bếp nấu ăn mỗi ngày thay vì đặt đồ ăn ngoài.
Bên cạnh việc tự nấu ăn, cô gái trẻ này còn thực hiện một bước đi táo bạo hơn để giảm thiểu tối đa chi phí sinh hoạt là tìm người ở ghép để ngủ chung một giường. Hiện tại, Zeng đang thuê một phòng ngủ có giường lớn trong căn hộ 5 phòng ngủ và chia sẻ nó với một người phụ nữ mới quen. Trước khi đặt bút ký hợp đồng dài hạn, cả hai đã thỏa thuận sống thử cùng nhau trong vòng 8 ngày để xem có hòa hợp hay không. Nhờ sự kết hợp giữa việc tự nấu ăn và chia sẻ tiền phòng, Zeng đã tiết kiệm được thêm 66 USD mỗi tháng, giúp cô bảo toàn được khoảng 3/4 mức thu nhập khiêm tốn 590 USD của mình.
Sự trỗi dậy của làn sóng chia sẻ không gian sống trên mạng xã hội
Trào lưu ‘ngủ chung giường với người lạ’ để tiết kiệm chi phí không còn là hiện tượng đơn lẻ mà đã trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trên khắp các diễn đàn mạng xã hội tại Trung Quốc. Tính đến cuối tháng 6, từ khóa liên quan đến xu hướng này đã thu hút hơn 14 triệu lượt xem trên nền tảng Weibo và gần 40 triệu lượt xem trên Douyin. Thậm chí, mạng xã hội Xiaohongshu cũng ghi nhận hơn 37.000 bài viết tìm kiếm bạn ở ghép hoặc chia sẻ chung giường.
Dù hình thức này vẫn chưa thực sự phổ biến rộng rãi khi đặt cạnh con số 260 triệu người đang thuê nhà tại Trung Quốc, nhưng nó phản ánh chân thực áp lực đè nặng lên vai một bộ phận người lao động trẻ tại các thành phố lớn. Không chỉ có những người trẻ như Zeng, ngay cả những người ở độ tuổi trung niên cũng buộc phải tìm cách thích nghi khi gặp biến cố tài chính.
Anh Morgan Pan, 39 tuổi, đang sống tại Bắc Kinh, đã phải chuyển sang hình thức thuê chung phòng sau khi công ty nơi anh làm việc bị phá sản. Thu nhập hiện tại của Pan bị sụt giảm nghiêm trọng, chưa bằng một nửa so với mức lương trước đây. Việc chấp nhận chia sẻ không gian riêng tư đã giúp anh kéo giảm tổng chi phí thuê nhà và hóa đơn điện nước xuống còn khoảng 177 USD mỗi tháng.
‘Chẳng có gì ấm áp cả. Đó chỉ là áp lực cuộc sống’, anh Pan chia sẻ khi nói về người bạn cùng phòng của mình – một người cũng đang gánh trên vai những khoản nợ lớn sau khi dự án đầu tư mở nhà hàng bị thất bại.
Tác động đến bối cảnh tiêu dùng và băn khoăn về tương lai
Theo ông Mingwei Liu, Giám đốc Trung tâm Việc làm và Lao động toàn cầu thuộc Đại học Rutgers (Mỹ), hiện tượng người trẻ chấp nhận ngủ chung giường hoặc cắt giảm tối đa chi phí ăn uống, sinh hoạt cho thấy rào cản rất lớn để họ có thể bám trụ lâu dài tại các khu vực đô thị. Khi việc làm thiếu đi tính ổn định và nguồn thu nhập trở nên khó dự đoán, sự dè dặt trong chi tiêu là điều tất yếu xảy ra.
Chuyên gia này cũng nhận định thêm rằng, nếu tâm lý thắt chặt chi tiêu này tiếp tục lan rộng và kéo dài, nó có thể kéo theo sự sụt giảm nghiêm trọng đối với sức mua chung của thị trường, đồng thời làm giảm nhu cầu sở hữu nhà ở cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ kết hôn của giới trẻ. ‘Mức lương khởi điểm dành cho sinh viên mới tốt nghiệp hoặc lao động trẻ là khá thấp trong khi chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn lại quá cao. Điều này buộc họ phải đưa ra những thỏa hiệp khó khăn trong cuộc sống hằng ngày’, ông Liu phân tích.
Kết luận
Mặc dù các tài liệu khảo sát hiện tại chưa cung cấp chi tiết về những công thức nấu ăn tiết kiệm cụ thể hay thực đơn hằng ngày của những người trẻ đang thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng này, nhưng rõ ràng việc chuyển hướng từ ăn ngoài sang tự nấu nướng kết hợp cùng các biện pháp chia sẻ không gian sống cực đoan đang phản ánh một thực trạng đầy thử thách. Liệu xu hướng này có tiếp tục lan rộng và tạo ra những biến đổi sâu sắc hơn trong văn hóa ẩm thực gia đình cũng như lối sống của giới trẻ thành thị tại Trung Quốc hay không vẫn là một câu hỏi cần thời gian trả lời.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
