6 phút đọc
Một bệnh nhi 7 tuổi vừa được các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) cứu sống nhờ kỹ thuật tim phổi nhân tạo (ECMO) sau khi gặp biến chứng viêm cơ tim tối cấp, phù phổi cấp chỉ sau một ngày khởi phát triệu chứng cúm A. Ca bệnh lâm sàng này là lời cảnh báo quan trọng trong bối cảnh các bệnh lý đường hô hấp ở trẻ em đang gia tăng gia tăng tại khu vực TP.HCM.
Cảnh báo từ biên tập viên: Các thông tin trong bài viết được tổng hợp từ báo cáo lâm sàng và ý kiến chuyên môn của bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1, chỉ mang tính chất tham khảo. Bài viết không có mục đích cung cấp chỉ dẫn chẩn đoán hay thay thế tư vấn y khoa chuyên nghiệp. Phụ huynh tuyệt đối không tự chẩn đoán hoặc tự mua thuốc điều trị cho trẻ tại nhà.
12 ngày nỗ lực giành giật sự sống cho bệnh nhi bị sốc tim, suy hô hấp
Theo thông tin ngày 28/10 từ PGS.TS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa Hồi sức Tích cực Chống độc (Bệnh viện Nhi đồng 1, TP.HCM), bệnh nhi 7 tuổi được chuyển đến từ Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu trong tình trạng rất nguy kịch: sốc tim, viêm phổi nặng và viêm cơ tim tối cấp.
Diễn tiến bệnh ban đầu của trẻ khá nhanh. Ngày đầu tiên, bé xuất hiện các triệu chứng như ho khan, sốt cao liên tục, sổ mũi và không đáp ứng với thuốc hạ sốt. Đến ngày thứ hai, trẻ mệt mỏi, khó thở, dần chuyển sang tím tái và trụy tim mạch. Bệnh viện tuyến trước đã tiến hành đặt nội khí quản, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc vận mạch và lập tức kích hoạt chuyển viện khẩn cấp.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, trẻ rơi vào trạng thái hôn mê, phù phổi cấp, sốc tim, chức năng co bóp của cơ tim giảm sút nghiêm trọng và đứng trước nguy cơ ngừng tim. Bệnh viện đã phát báo động đỏ và khẩn trương triển khai kỹ thuật ECMO (hệ thống tim phổi nhân tạo) nhằm hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp cho bệnh nhi.
Bên cạnh ECMO, các bác sĩ đã áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp chuyên sâu:
- Hạ thân nhiệt chỉ huy: Nhằm mục đích bảo vệ tế bào não.
- Lọc máu liên tục (CRRT): Giúp hỗ trợ chức năng các cơ quan và kiểm soát cơn bão cytokine.
- Điều trị nguyên nhân: Sử dụng thuốc kháng virus ngay sau khi kết quả xét nghiệm xác định trẻ dương tính với cúm A.
Chỉ khoảng 20 phút sau khi thiết lập hệ thống ECMO, tình trạng trụy tim mạch và tím tái của bệnh nhi đã bắt đầu cải thiện. Sau gần 12 ngày can thiệp liên tục, chức năng tim mạch, hô hấp cùng các cơ quan khác dần phục hồi. Sáng 23/10, trẻ được rút ECMO và sau đó tiếp tục cai máy thở thành công.
Sự gia tăng ca bệnh hô hấp và nguy cơ từ chủng cúm A/H1N1
Ca bệnh nguy kịch trên diễn ra trong thời điểm số lượng trẻ em mắc các bệnh đường hô hấp gia tăng tại nhiều cơ sở y tế trên địa bàn TP.HCM. Báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) trong tuần giữa tháng 10 ghi nhận 34.664 trường hợp viêm đường hô hấp cấp, tăng hơn 64% so với mức trung bình của 4 tuần trước đó. Đáng chú ý, trong số các mẫu bệnh phẩm xét nghiệm dương tính với virus cúm, chủng cúm A/H1N1 chiếm tới gần 77%.
Theo chia sẻ chuyên môn từ PGS.TS Phạm Văn Quang, cúm mùa là bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính thường do virus cúm A hoặc cúm B gây ra. Bệnh có thể khởi phát đột ngột với các biểu hiện lâm sàng như:
- Sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau mỏi cơ thể, mệt mỏi.
- Ho, đau họng, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi.
- Ở đối tượng trẻ em, bệnh có thể đi kèm triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
Mặc dù đa số người mắc cúm mùa có thể tự hồi phục sau vài ngày điều trị triệu chứng và nghỉ ngơi, một số trường hợp vẫn có thể diễn tiến nặng. Các biến chứng nguy hiểm bao gồm viêm phổi, viêm cơ tim cấp, phù phổi, trụy tim mạch, suy đa cơ quan (như gan, thận), nguy cơ tử vong cao nếu không được can thiệp y tế kịp thời.
Khuyến cáo chuyên môn: Các dấu hiệu chuyển nặng và lưu ý điều trị
Để ngăn ngừa rủi ro biến chứng nguy hiểm ở trẻ nhỏ, chuyên gia Hồi sức tích cực đưa ra các chỉ dẫn quan trọng giúp phụ huynh nhận biết sớm tình trạng suy hô hấp hoặc suy tuần hoàn.
Dấu hiệu cần đưa trẻ đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức:
- Trẻ có biểu hiện khó thở, thở nhanh bất thường, thở gắng sức hoặc phập phồng cánh mũi.
- Đau tức ngực, da tím tái, môi hoặc đầu móng tay nhạt màu/tím.
- Có dấu hiệu rối loạn tri giác: lơ mơ, mê sảng, khó đánh thức hoặc hôn mê.
- Chân tay lạnh, da nổi bông (vân tím), mạch đập nhanh và yếu.
Lưu ý quan trọng trong sử dụng thuốc:
PGS.TS Phạm Văn Quang đặc biệt lưu ý người bệnh và phụ huynh không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus (như Tamiflu) hoặc thuốc kháng sinh. Việc chỉ định thuốc phải do bác sĩ quyết định dựa trên kết quả thăm khám, xét nghiệm cận lâm sàng và đánh giá nguy cơ biến chứng của từng bệnh nhân cụ thể.
Những điều chưa được ghi nhận trong báo cáo
Dựa trên các thông tin được cung cấp từ nguồn tin chính thức, một số chi tiết chuyên sâu hiện chưa được làm rõ hoặc không được đề cập, bao gồm:
- Tiền sử tiêm chủng vắc xin cúm mùa của bệnh nhi 7 tuổi trước khi mắc bệnh.
- Tên thương mại và liều lượng cụ thể của loại thuốc kháng virus đã sử dụng trong quá trình điều trị tại bệnh viện.
- Tình trạng sức khỏe dài hạn và kế hoạch tái khám sau khi trẻ được xuất viện.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc