6 phút đọc
Trong những trận thiên tai khốc liệt, ranh giới giữa sự sống và cái chết đôi khi chỉ phụ thuộc vào sự vững chãi của một công trình. Sự việc xảy ra vào ngày 26/8 tại huyện Nuwakot, tỉnh Bagmati, Nepal là một minh chứng điển hình. Khi một khối băng lớn ở vùng Himalaya đổ sụp, kéo theo lượng nước, đá, băng và bùn khổng lồ tàn phá gần như toàn bộ ngôi làng, một căn nhà hai tầng sơn xanh vẫn kiên cường đứng vững giữa dòng nước xiết. Sự tồn tại kỳ diệu của công trình này không chỉ cứu mạng cả một gia đình đang mắc kẹt trên ban công mà còn trở thành một đề tài phân tích thú vị dưới góc nhìn khoa học xây dựng và địa lý.
Hệ khung bê tông cốt thép – Lá chắn vững chắc trước sức mạnh của thiên tai
Theo các thông tin ghi nhận từ hiện trường, trận lũ quét bắt nguồn từ việc sụp đổ của một khối băng lớn tại vùng núi Himalaya. Lượng nước khổng lồ trộn lẫn với đá, băng và bùn đất tràn qua nhiều khu dân cư miền trung Nepal, phá hủy nhà cửa, cầu đường và các công trình thủy điện trên đường đi. Giữa khung cảnh hoang tàn tại huyện Nuwakot, hình ảnh một gia đình mắc kẹt trên ban công ngôi nhà hai tầng sơn xanh, đứng sát nhau nhìn dòng nước đục ngầu cuồn cuộn chảy xiết cắt đứt mọi lối thoát, đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội.
Lý giải về việc ngôi nhà có thể trụ vững trước dòng nước hung hãn mang theo cả đá lớn, cây bật gốc và các mảng đổ nát của những công trình xung quanh, tài khoản chuyên trang kiến trúc Architecture Presentation trên nền tảng X nhận định rằng, yếu tố mấu chốt nằm ở bộ khung bê tông cốt thép của công trình. Hệ thống cột, dầm và phần móng của ngôi nhà được liên kết chặt chẽ với nhau bằng thép liên tục, tạo thành một khối thống nhất. Khi dòng lũ đập mạnh vào tường, lực tác động không bị dồn cục bộ vào một mảng tường đơn lẻ gây đổ sụp, mà được truyền dẫn qua dầm, cột rồi phân tán đều xuống móng.
Giả thuyết kỹ thuật này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu khoa học thực tiễn về thiệt hại do lũ bùn đá gây ra. Cụ thể, vào năm 2012, một nhóm các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã tiến hành khảo sát chi tiết 8 công trình sau thảm họa lũ quét tại Chu Khúc, tỉnh Cam Túc. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Natural Hazards and Earth System Sciences đã chỉ ra rằng, những ngôi nhà sở hữu khung bê tông cốt thép có khả năng chịu đựng lực va đập lớn hơn đáng kể so với nhà xây gạch thông thường hoặc các công trình bê tông không có hệ khung tương đương.
Sự kết hợp hoàn hảo giữa vị trí địa lý và hình dáng công trình
Bên cạnh yếu tố cốt lõi về vật liệu và kỹ thuật xây dựng, nghiên cứu tại Chu Khúc cũng nhấn mạnh rằng mức độ hư hại của nhà cửa trước lũ quét còn phụ thuộc lớn vào các yếu tố như tốc độ dòng chảy, độ sâu của dòng lũ, hướng nhà và hình dáng hình học của bản thân công trình.
Khi phân tích hình ảnh thực tế của ngôi nhà sơn xanh tại Nepal, các chuyên gia nhận thấy vị trí tọa lạc của công trình đóng vai trò vô cùng quan trọng. Ngôi nhà nằm lệch khỏi luồng chảy chính của dòng lũ quét và ở vị trí cao hơn so với khu vực xung quanh. Việc xây dựng trên thế đất cao này đã giúp cho phần móng của ngôi nhà tránh được sự va đập trực tiếp từ những tảng đá lớn – vốn là những tác nhân có sức hủy diệt mạnh nhất thường di chuyển ở vùng nước sâu và chảy xiết nhất.
Thêm vào đó, thiết kế hình dáng nhỏ gọn của ngôi nhà cũng là một yếu tố giúp giảm thiểu sức ép dồn vào mặt tiền, khiến dòng nước dễ dàng tách sang hai bên. Đặc biệt, quá trình bùn đất tích tụ quanh chân nhà ngay trong những đợt nước lũ đầu tiên đã vô tình tạo thành một bờ dốc tự nhiên. Chiếc bờ dốc này hoạt động như một tấm chắn, đẩy các đợt lũ phía sau đi vòng qua công trình thay vì trực tiếp va đập vào móng. Nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố này, khi dòng nước rút đi, dù bùn đất phủ kín xung quanh nhưng ngôi nhà vẫn không đổ, giúp gia đình mắc kẹt bên trong sống sót an toàn.
Kết luận
Sự việc ngôi nhà hai tầng tại Nuwakot đứng vững trước thiên tai là bài học thực tế sâu sắc về việc áp dụng các tiêu chuẩn xây dựng bền vững và lựa chọn vị trí địa hình an toàn. Tuy nhiên, các thông tin chi tiết về độ bền lâu dài của hệ thống móng sau khi ngâm nước lũ, cũng như các thông số kỹ thuật cụ thể về mác bê tông hay mật độ thép được sử dụng cho công trình này vẫn chưa được công bố chi tiết.
Bài viết tổng hợp thông tin dựa trên các báo cáo của NDTV, Indian Express và phân tích từ các chuyên gia kiến trúc trên nền tảng X.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
