7 phút đọc
Thịt gà là một thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, đồng thời cũng được biết đến như một vị thuốc quý trong Đông y giúp bồi bổ cơ thể và phục hồi sinh lực. Tuy nhiên, việc sử dụng thịt gà để bồi bổ cần tuân thủ đúng phương pháp để mang lại hiệu quả tốt nhất và tránh những tác dụng phụ không mong muốn. Dưới đây là tổng hợp từ lời khuyên của chuyên gia Đông y về các món ăn, bài thuốc từ thịt gà thông thường và gà ác, cùng những khuyến cáo quan trọng cho sức khỏe.
Lưu ý từ Ban biên tập: Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, giúp cung cấp thêm kiến thức dinh dưỡng và y học cổ truyền. Người bệnh tuyệt đối không tự ý chẩn đoán hoặc tự ý điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ hoặc thầy thuốc có chuyên môn.
Giá trị bồi bổ của thịt gà theo Đông y
Theo Lương y Bùi Đắc Sáng thuộc Hội Đông y Hà Nội, thịt gà là nguồn thực phẩm giàu dưỡng chất, dễ tiêu hóa, rất thích hợp để bồi bổ cho những người có cơ thể bị suy kiệt. Trong Đông y, thịt gà được xếp vào nhóm thực phẩm có vị ngọt, tính ấm, mang công dụng ích khí và dưỡng tủy. Những người mới ốm dậy, phụ nữ sau sinh hoặc người có thể trạng suy nhược được khuyên nên bổ sung loại thịt này vào thực đơn dinh dưỡng hằng ngày. Trong các giống gà, gà ri bản địa và gà ác là hai loại có giá trị dinh dưỡng cao nhất.
Để hỗ trợ hồi sức nhanh chóng và cải thiện một số triệu chứng mệt mỏi, các món ăn từ thịt gà có thể được kết hợp theo những công thức cụ thể sau:
- Hồi sức nhanh: Sử dụng thịt gà mái giò kết hợp cùng hành tây, hạt sen và ý dĩ; hoặc ninh nhừ gà mái tơ với các loại đậu hạt.
- Giảm mệt mỏi, đầy trướng bụng: Hầm cách thủy một con gà nguyên con cùng với các vị thuốc gồm 10 gam nhân sâm, 10 gam tiểu hồi và 6 gam xuyên tiêu.
- Trị chứng chậm tiêu: Nấu nhừ gà trống cùng với thảo quả, nghệ tươi, vỏ quýt và hạt tiêu.
- Kích thích vị giác, giảm đau bụng: Món gà kho riềng thái miếng, bọc thảo quả và trần bì trong túi vải rồi om nhỏ lửa giúp xoa dịu các cơn đau quặn bụng và kích thích thèm ăn cho người ốm.
- Cải thiện thận yếu, hoa mắt, ù tai: Sử dụng món gà hầm với rượu trắng.
- Giảm phù nề chân tay do thiếu chất: Ninh nhừ gà mái ri lông vàng cùng với 30 gam xích tiểu đậu và một nhánh gừng tươi.
- Bồi bổ cho người già ăn uống kém, da khô ráp: Dùng bánh bao nhân thịt gà băm nhuyễn trộn gừng, tiêu, hấp chín và ăn liên tục trong vòng 10 ngày.
- Hỗ trợ người suy giảm trương lực cơ, sa tạng: Sử dụng món gà mái hấp với hoàng kỳ trong thời gian 3 tiếng.
- Phụ nữ sau sinh ít sữa, thiếu máu: Dùng món gà mái nhồi gạo trắng và bách hợp.
- Phụ nữ sau sẩy thai hoặc người viêm gan mệt mỏi: Dùng thịt gà xé hầm nhừ cùng nhân sâm và đương quy để nhanh chóng lấy lại sức lực.
Các bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh từ gà ác
Gà ác (hay còn gọi là gà đen, gà chân chì, gà ngũ trảo) là loại gà có thịt thơm ngon và chứa hàm lượng chất dinh dưỡng cao hơn so với gà thông thường. Để hỗ trợ điều trị một số chứng bệnh, Đông y thường kết hợp thịt gà ác với các vị thuốc thành các món ăn – bài thuốc dùng trong các trường hợp cụ thể:
- Bài 1 (Hỗ trợ người suy nhược, đầy bụng không tiêu): Sử dụng 1 con gà ác, kết hợp với 2 quả thảo quả, 3g bột nghệ, 6g hồ tiêu, 3g vỏ quýt. Thêm hành, dấm, nước mắm và lượng nước thích hợp để nấu nhừ, ăn khi đói.
- Bài 2 (Hỗ trợ người đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, đau lưng do can thận âm hư): Hầm nhừ 200g thịt gà ác đã chặt miếng cùng 10g kỷ tử và vài lát gừng tươi, nêm thêm gia vị và ăn khi còn nóng.
- Bài 3 (Bổ huyết, điều kinh): Hầm thật nhừ 1 con gà ác đã làm sạch với 100g hoàng kỳ cắt đoạn. Thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày. Bài thuốc này nên ăn trước kỳ kinh 3 ngày và dùng liên tục trong 5 ngày.
- Bài 4 (Hỗ trợ người bệnh thiếu máu): Chuẩn bị 1 con gà ác hầm nhừ cùng các vị thuốc gồm 15g sinh địa, 10g bạch thược và 8g xuyên khung. Các vị thuốc này cần thái nhỏ, ngâm trong nửa cốc rượu rồi mới cho vào nồi gà hầm tiếp đến khi nhừ, dùng nóng.
- Bài 5 (Bổ tinh khí, cường gân cốt cho cơ thể suy nhược, gầy yếu): Hầm nhừ 200g thịt gà ác cùng 10g đông trùng hạ thảo và 30g hoài sơn, thêm gia vị và chia ăn vài lần trong ngày.
- Bài 6 (Hỗ trợ bệnh nhân gãy xương, đau xương khớp): Cho 5g tam thất thái phiến vào trong bụng của 1 con gà ác đã làm sạch, thêm một chút rượu và gia vị rồi đem hầm cách thủy đến khi chín, ăn nóng để giúp bổ khí huyết và cường gân cốt.
- Bài 7 (Bồi bổ cho người gầy còm, huyết hư sau sinh): Sử dụng 1 con gà ác làm sạch bỏ ruột, nhét vào bụng gà 30g bách hợp rồi khâu lại. Thêm 100g gạo tẻ, nước và gia vị rồi hầm nhừ thành cháo.
Cảnh báo an toàn và những lưu ý y khoa quan trọng
Mặc dù thịt gà là nguồn dinh dưỡng quý giá, việc sử dụng thực phẩm này vẫn cần lưu ý một số cảnh báo quan trọng nhằm tránh những tác dụng phụ không mong muốn đối với sức khỏe:
- Đối với người có cơ địa mẫn cảm hoặc mắc bệnh hen phế quản: Cần tuyệt đối tránh ăn da và nội tạng gà để phòng ngừa nguy cơ xuất hiện các cơn mẩn ngứa hoặc cơn khó thở cấp tính.
- Không thay thế thuốc chuyên khoa: Các mẹo dân gian hoặc việc gia giảm thêm các gia vị như gừng cay vào món ăn chỉ có tác dụng kích thích tiêu hóa và làm ấm bụng, hoàn toàn không thể thay thế cho các loại thuốc chống dị ứng chuyên khoa khi cơ thể gặp phản ứng nghiêm trọng.
Kết luận và những điều cần lưu ý thêm
Các món ăn và bài thuốc từ thịt gà thường cũng như gà ác nêu trên là những kinh nghiệm Đông y và dân gian có giá trị tham khảo cao để nâng cao sức lực. Tuy nhiên, hiệu quả cụ thể của từng bài thuốc đối với mỗi cá nhân vẫn chưa được cá nhân hóa hoàn toàn trong các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn của y học hiện đại. Thể trạng của mỗi người là khác nhau, việc tùy tiện áp dụng các bài thuốc hầm kết hợp thảo dược liều lượng cao đôi khi có thể không phù hợp với một số bệnh lý nền sẵn có hoặc cơ địa đặc thù.
Vì vậy, người tiêu dùng không nên tự ý chẩn đoán bệnh hoặc tự ý dùng các bài thuốc này thay thế cho các phương pháp điều trị y khoa. Khi có các triệu chứng mệt mỏi kéo dài hoặc bệnh lý cụ thể, việc tham khảo ý kiến từ các bác sĩ chuyên khoa hoặc các thầy thuốc Đông y được cấp phép là vô cùng cần thiết để đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
