8 phút đọc
Không còn dừng lại ở các video trình diễn khả năng nhào lộn hay biểu diễn trên sân khấu, những mẫu robot hình người tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang thực sự bước vào các nhà máy, kho bãi để làm việc như những công nhân thực thụ. Với khả năng hiểu chỉ dẫn, di chuyển linh hoạt trong không gian phức tạp và thực hiện các thao tác bốc xếp tự động, công nghệ này đang định hình lại ngành công nghiệp sản xuất toàn cầu. Trong làn sóng này, các doanh nghiệp Mỹ đang khẳng định vị thế dẫn đầu về mô hình AI tiên tiến cùng phần cứng tinh vi, trong khi Trung Quốc nhanh chóng thiết lập lợi thế vượt trội về quy mô sản xuất.
Những cuộc thử nghiệm thực tế với hiệu suất ấn tượng
Trong số các startup Mỹ, Figure AI là cái tên nổi bật khi đưa công nghệ của mình thử nghiệm trực tiếp trên dây chuyền sản xuất thực tế thay vì chỉ trình diễn kỹ thuật. Robot thế hệ thứ hai của hãng, Figure 02, đã hoàn thành đợt làm việc kéo dài khoảng 11 tháng tại nhà máy của hãng xe BMW ở Spartanburg. Tại đây, Figure 02 đã tích lũy hơn 1.250 giờ làm việc, di chuyển khoảng 320 km bên trong cơ sở, tham gia hỗ trợ sản xuất hơn 30.000 chiếc xe BMW X3 và bốc xếp hơn 90.000 tấm kim loại.
Kinh nghiệm thực tế từ Figure 02 đã giúp các kỹ sư điều chỉnh và hoàn thiện dòng Figure 03 thế hệ tiếp theo. Được trang bị hệ thống AI Helix 02, Figure 03 có khả năng chuyển đổi thông tin hình ảnh và ngôn ngữ tự nhiên trực tiếp thành hành động. Tại buổi phát trực tiếp vào tháng 5, một nhóm robot Figure 03 đã chứng tỏ khả năng phối hợp nhịp nhàng trên băng chuyền với tốc độ tương đương con người. Chúng tự động phát hiện mã vạch trên bao bì, nhặt gói hàng và úp mặt in mã vạch xuống băng chuyền, đồng thời tự động thay phiên nhau vận hành để đảm bảo công việc diễn ra liên tục 24/7 mà không bị gián đoạn.
Ở phía bên kia bán cầu, AgiBot (thành lập năm 2023 tại Thượng Hải) cũng nhanh chóng khẳng định vị thế. Tháng 6 vừa qua, hãng đã phát trực tiếp cảnh hơn chục robot G2 làm việc trên dây chuyền sản xuất của nhà máy Longcheer Technology ở Nam Xương. Các robot này tự động nhặt linh kiện, đặt vào giá đỡ kiểm tra và phân loại thiết bị lỗi với tỷ lệ thành công lên tới 99,95% mà không cần sự can thiệp của con người.
Sự hậu thuẫn tài chính và ứng dụng từ các tập đoàn lớn
Sự chuyển dịch của robot hình người từ phòng thí nghiệm ra thực tế được thúc đẩy mạnh mẽ bởi nguồn vốn khổng lồ từ các tập đoàn lớn. Startup Apptronik (Mỹ) đã huy động được khoảng 1 tỷ USD và được định giá hơn 5,5 tỷ USD nhờ sự đồng hành của Mercedes và Google DeepMind. Mercedes hiện sử dụng dòng robot Apollo của Apptronik trong nhà máy cho các nhiệm vụ đơn giản như thu gom linh kiện và dụng cụ lắp ráp. Trong khi đó, bộ phận DeepMind của Google cũng dùng Apollo để thử nghiệm và cải tiến mô hình AI Gemini Robotics.
Boston Dynamics, công ty thuộc sở hữu của tập đoàn Hyundai từ năm 2021, cũng đang chuẩn bị đưa robot Atlas chạy bằng điện vào hoạt động thực tế. Sở hữu các khớp nối linh hoạt, bàn tay chuyên dụng cho môi trường công nghiệp và khả năng tự thay pin, Atlas được thiết kế để nâng và vận chuyển vật liệu. Theo kế hoạch, mẫu robot này dự kiến bắt đầu nhiệm vụ sản xuất tại nhà máy Georgia Metaplant của Hyundai vào năm 2028, trước khi hướng tới các công đoạn lắp ráp phức tạp hơn vào năm 2030.
Bên cạnh đó, Tesla cũng đang phát triển robot đa năng Optimus nhằm thực hiện các nhiệm vụ nguy hiểm, đòi hỏi thể lực hoặc lặp đi lặp lại. Tận dụng công nghệ từ mảng xe tự lái như thị giác máy tính, mạng thần kinh nhân tạo và hệ thống định vị, Tesla có lợi thế lớn về kinh nghiệm sản xuất những cỗ máy phức tạp ở quy mô lớn. Dù CEO Elon Musk thừa nhận quá trình sản xuất ban đầu sẽ diễn ra rất chậm, Optimus đã có những hoạt động thử nghiệm thực tế như phục vụ bỏng ngô tại nhà hàng Tesla Diner vào tháng 7/2025.
Lợi thế sản lượng của Trung Quốc và giới hạn hiệu suất thực tế
Mặc dù Mỹ sở hữu nhiều công nghệ lõi và phần mềm tiên tiến, Trung Quốc lại đang áp đảo hoàn toàn về mặt sản lượng robot xuất xưởng trên toàn cầu. Theo báo cáo từ công ty nghiên cứu thị trường Smart Analytics Global (SAG), Trung Quốc chiếm tới 97% số robot hình người xuất xưởng trong nửa đầu năm nay. Trong đó, AgiBot dẫn đầu thế giới khi xuất xưởng 8.400 robot (chiếm 44% thị phần, tăng trưởng tới 562% so với cùng kỳ năm ngoái), còn Unitree Robotics xếp thứ hai với 5.900 robot (chiếm 31% thị phần).
Sản phẩm của Unitree Robotics, tiêu biểu là dòng G1 có giá khởi điểm khoảng 13.500 USD, đang được nhiều trường đại học và phòng thí nghiệm sử dụng để nghiên cứu công nghệ nhờ chuyển động linh hoạt và bộ truyền động nhỏ gọn. Dòng robot của hãng cũng được Japan Airlines thử nghiệm tại sân bay Haneda từ đầu tháng 5 để vận chuyển hành lý, nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng tại Nhật Bản.
Một tên tuổi lớn khác là UBTech Robotics cũng đang tích cực đưa robot hình người vào dây chuyền sản xuất của chính mình. Tại nhà máy mới ở Liễu Châu (Quảng Tây) với công suất 10.000 robot mỗi năm, các mẫu robot Cruzr Y1 và Cruzr S2 của hãng trực tiếp tham gia xếp dỡ và xử lý vật liệu.
Mặc dù vậy, hiệu suất thực tế vẫn là một rào cản lớn. Giám đốc thương hiệu Michael Tam của UBTech Robotics thừa nhận mẫu robot Walker S2 hiện chỉ đạt năng suất tương đương 30% đến 50% so với lao động con người và mới chỉ thực sự giỏi ở một số nhiệm vụ chuyên biệt nhất định.
Những câu hỏi lớn cần lời giải đáp trong tương lai
Dù các buổi phát trực tiếp của AgiBot hay Figure AI đã bước đầu chứng minh tính khả thi của công nghệ này, con đường thương mại hóa đại trà vẫn còn nhiều ẩn số lớn cần người dùng và giới công nghệ theo dõi trong thời gian tới:
- Hiệu suất làm việc thực tế: Liệu các nhà sản xuất có thể sớm tối ưu hóa phần cứng và phần mềm để robot đạt năng suất tương đương con người thay vì mức 30-50% như hiện tại?
- Khả năng kiểm soát chi phí sản xuất: Giá thành phần cứng cần được kéo giảm sâu hơn nữa để các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể dễ dàng tiếp cận như dòng sản phẩm giá rẻ G1 của Unitree.
- Tốc độ mở rộng quy mô lắp ráp: Việc chuyển đổi từ sản xuất thử nghiệm quy mô nhỏ sang lắp ráp công nghiệp hàng loạt (như lo ngại của Elon Musk về tiến độ ban đầu của Optimus) sẽ mất bao lâu để hoàn thiện?
Những cột mốc triển khai thực tế tiếp theo của Boston Dynamics vào năm 2028 hay các bản nâng cấp Apollo 3 của Apptronik sẽ là những lời giải đáp thực tế nhất cho tương lai của thế hệ công nhân đặc biệt này.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
