6 phút đọc
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển như vũ bão, ngành giáo dục toàn cầu đang đứng trước những thay đổi mang tính bước ngoặt. Ông Dominic Liechti, Giám đốc cấp cao phụ trách Tiếp thị sản phẩm toàn cầu của Apple – người có hơn 15 năm gắn bó với giáo dục từ vai trò giáo viên, hiệu trưởng tại Thụy Sĩ đến CEO các trường thực nghiệm danh tiếng tại Mỹ – đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về phương pháp tích hợp công nghệ vào trường học. Theo ông, công nghệ và AI chỉ là công cụ hỗ trợ, trong khi tư duy phản biện và tính nhân văn của con người mới là yếu tố quyết định tương lai của học sinh.
Công nghệ giáo dục không thay thế được tư duy phản biện và tính nhân văn
Khi nhiều phụ huynh tỏ ra thận trọng trong việc cho con trẻ tiếp cận sớm với thiết bị điện tử, thì tại các trường học, xu hướng đưa iPad, máy tính vào giảng dạy lại ngày càng phổ biến. Giải thích về sự mâu thuẫn này, ông Dominic Liechti dẫn chứng báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới, chỉ ra rằng năng lực hiểu biết về AI và công nghệ là kỹ năng hàng đầu trong những năm gần đây. Tuy nhiên, báo cáo này cũng nhấn mạnh sự sáng tạo, tính tò mò và tư duy phản biện có tầm quan trọng tương đương. Do đó, giáo dục cần tìm được sự cân bằng thay vì lạm dụng thiết bị số.
“Chúng tôi không khuyến nghị chỉ sử dụng công nghệ, giáo viên hoàn toàn có thể giảng dạy không cần công nghệ ở một mức độ nhất định. Công nghệ đơn giản là công cụ giúp kích hoạt và phát triển các kỹ năng tương lai. Vấn đề cốt lõi không phải có nên dùng hay không, mà chúng ta sử dụng công nghệ đó trong trường học thế nào” – ông Dominic Liechti chia sẻ.
Đại diện Apple tin rằng sự kết hợp giữa công nghệ và tính nhân văn sẽ mang lại những thay đổi sâu sắc cho người học. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Apple đã triển khai chương trình Học tập Chuyên nghiệp (Apple Professional Learning) nhằm hỗ trợ giáo viên cách tích hợp công nghệ vào giảng dạy một cách chủ động, có chủ đích và phù hợp với từng độ tuổi học sinh.
Sự thay đổi vai trò của người thầy trong thời đại AI
Sự xuất hiện của các thiết bị công nghệ hiện đại và công cụ AI trong lớp học đòi hỏi người làm giáo dục phải thay đổi phương pháp giảng dạy so với 5-10 năm trước. Vai trò của giáo viên đang dịch chuyển rõ rệt từ người truyền thụ kiến thức một chiều thành người điều phối (facilitator) và người hướng dẫn (coach), tập trung vào việc thúc đẩy tính tự chủ của học sinh.
Công nghệ hiện đóng vai trò trợ lý đắc lực hỗ trợ giáo viên quản lý lớp học từ 30 đến 40 học sinh. Thay vì đứng một chỗ giảng bài truyền thống, giáo viên có thể chia nhóm lớp: một nhóm tự học xoay vòng, trong khi giáo viên tập trung hướng dẫn chuyên sâu cho một vài em cần hỗ trợ. Sự thay đổi này thúc đẩy mạnh mẽ quá trình cá nhân hóa và phân hóa năng lực giảng dạy.
Đối với AI, ông Liechti đánh giá công cụ này chủ yếu giải quyết các kỹ năng tư duy bậc thấp, trong khi các kỹ năng tư duy bậc cao mới là đích đến không thể bị thế chỗ của người học. Hiện tại, Apple đang xây dựng một tài liệu hướng dẫn mới nhằm cung cấp khung làm việc sử dụng AI có trách nhiệm cho giáo viên trong trường học.
Ông gợi ý học sinh nên tự viết bản thảo đầu tiên của mình trước, sau đó mới dùng AI để phản biện, đưa ra câu hỏi gợi mở hoặc kiểm tra tính chính xác. Điển hình như Chương trình Đánh giá học sinh quốc tế (Pisa) sắp tới cũng sẽ thử nghiệm cho học sinh đối chiếu tính xác thực của văn bản do AI soạn thảo dựa trên các nguồn tài liệu tin cậy. Điều này giúp học sinh rèn luyện tư duy phản biện thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ. Ngoài ra, công nghệ cũng góp phần tạo ra sự bình đẳng, hỗ trợ đắc lực cho những học sinh khuyết tật hoặc có nhu cầu tiếp cận đặc biệt.
MacBook Neo – Bước đi phần cứng đột phá thế chỗ Chromebook
Để hỗ trợ học sinh và giáo viên trong kỷ nguyên mới, Apple đã giới thiệu dòng sản phẩm hoàn toàn mới mang tên MacBook Neo, định vị bên cạnh dòng Air (tính di động cao) và Pro (cho người dùng chuyên nghiệp).
Tại thị trường Mỹ, thiết bị này đang tạo ra xu hướng tích cực khi một số khu học chánh đã bắt đầu lựa chọn MacBook Neo để thay thế cho hệ thống Chromebook truyền thống. Dù là dòng sản phẩm hướng đến phân khúc học đường, MacBook Neo vẫn là một chiếc máy Mac thực thụ với đầy đủ tính năng nhưng sở hữu mức giá được hãng đánh giá là đột phá, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận hơn.
- Hiệu năng và độ bền: Máy được thiết kế với hiệu năng mạnh mẽ, thời lượng pin tốt và độ bền cao phù hợp với môi trường học đường.
- Vi xử lý AI Neural Engine: Điểm cốt lõi giúp máy xử lý các tác vụ trí tuệ nhân tạo (như ứng dụng AI craft) ngay trên thiết bị mà không phụ thuộc vào kết nối Internet tới máy chủ bên ngoài.
- Bảo mật tối đa: Việc xử lý dữ liệu on-device giúp bảo vệ thông tin cá nhân và quyền riêng tư của học sinh an toàn hơn.
Những điều người dùng cần tiếp tục theo dõi
Mặc dù nhận được những phản hồi rất tích cực ngay trong giai đoạn đầu triển khai, chiến lược giáo dục thời AI của Apple vẫn còn một số điểm cần thời gian trả lời:
- Mức giá cụ thể của dòng MacBook Neo tại các thị trường ngoài nước Mỹ vẫn chưa được tiết lộ chi tiết.
- Thời điểm Apple chính thức phát hành rộng rãi bộ tài liệu hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm dành cho giáo viên trên toàn cầu vẫn chưa có lộ trình cụ thể.
- Khả năng thích ứng của các trường học tại Việt Nam đối với dòng sản phẩm phần cứng mới và các chương trình đào tạo giáo viên của Apple sẽ diễn ra như thế nào trong tương lai gần.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
