6 phút đọc
Bước chân sang nước Đức với ước mơ thay đổi cuộc sống, nhiều học viên Việt Nam đã phải đối mặt với những thử thách khắc nghiệt ngay từ những ngày đầu. Từ các công việc chân tay trong ngành dịch vụ khách sạn cho đến áp lực chuyên môn nghẹt thở nơi bệnh viện, hành trình của họ không chỉ là câu chuyện mưu sinh, mà còn là quá trình tự trang bị ngoại ngữ và kiến thức pháp luật để hòa nhập sâu rộng vào văn hóa bản địa, tự quyết định tương lai của chính mình.
Trải nghiệm thực tế trong ngành dịch vụ và ẩm thực khách sạn tại Đức
Đối với nhiều du học sinh nghề tại Đức, những ngày đầu làm việc thường gắn liền với sự bỡ ngỡ và những công việc không tên. Cách đây 7 năm, Nguyễn Văn Báu (khi đó 19 tuổi) bước vào một khách sạn ở thành phố Bad Windsheim, bang Bayern. Thay vì được đào tạo các nghiệp vụ lễ tân chuyên nghiệp như mong đợi, công việc thực tế của anh lại là mang bánh mì đến nhà riêng của ông chủ hay dọn dẹp gạch vỡ tại các căn hộ nghỉ dưỡng trong giai đoạn dịch bệnh. Với mức thù lao dưới 5 euro một giờ – chỉ bằng một nửa mức lương tối thiểu quy định – cùng sự mắng nhiếc thường xuyên, Báu cảm thấy bản thân không khác gì một lao động giá rẻ.
Quyết tâm thay đổi hoàn cảnh, Báu đã tự tìm hiểu luật pháp. Thông qua công đoàn ngành nhà hàng, anh nộp đơn khởi kiện cơ sở cũ vì ép học viên làm bù quá tải vào mùa cao điểm và giành chiến thắng. Đến năm 2022, anh chuyển sang một khách sạn mới để tiếp tục chương trình học nghề chuẩn hóa. Nỗ lực này mang lại quả ngọt khi một năm sau, anh tốt nghiệp xuất sắc, được bổ nhiệm làm trưởng ca với mức thu nhập tăng gấp ba lần, khẳng định tư thế chủ động của một người lao động có năng lực thực sự.
Nỗ lực vượt qua rào cản ngôn ngữ và hòa nhập văn hóa đời sống
Không chỉ trong ngành dịch vụ khách sạn, các học viên trong ngành y tế và chăm sóc sức khỏe cũng đối mặt với những áp lực khổng lồ về mặt ngôn ngữ và văn hóa giao tiếp. Thu Trang (23 tuổi), sinh viên Việt Nam duy nhất trong lớp điều dưỡng tại Bệnh viện Đại học Leipzig nhập học tháng 6/2024, từng trải qua giai đoạn đầu vô cùng khó khăn khi bị đồng nghiệp đùn đẩy công việc sai chuyên môn và hạn chế cơ hội học tập.
Để theo kịp chương trình đào tạo khắc nghiệt – nơi mà một nửa số học viên trong lớp bị đào thải chỉ sau một kỳ học – Trang đã áp dụng những phương pháp học tập chủ động:
- Ghi chép mọi thuật ngữ chuyên ngành và tên máy móc lạ vào một cuốn sổ tay luôn mang theo bên mình.
- Tra cứu tài liệu học thuật bằng tiếng Việt trước rồi dịch ngược sang tiếng Đức để chuẩn bị bài học.
- Học cách giao tiếp chuẩn mực, dám nói “không” trước các yêu cầu sai quy định khi vốn ngoại ngữ đã đủ vững vàng.
Trải nghiệm tương tự cũng được chia sẻ bởi chị Nguyễn Thị Loan (hơn 30 tuổi), hiện là người hướng dẫn thực hành (Praxisanleiterin) tại bốn cơ sở chăm sóc người cao tuổi ở bang Nordrhein-Westfalen. Từng chịu đựng sự nghi ngờ về năng lực từ cấp trên do hạn chế tiếng Đức thời gian đầu, bước ngoặt giúp chị vượt qua rào cản là việc chủ động giao tiếp nhiều hơn với gia đình chồng, phụ huynh và người bản xứ, từ đó đưa tiếng Đức hòa nhập vào đời sống thực tế thay vì chỉ coi đó là một môn học học thuật.
Tự chủ tương lai và hỗ trợ cộng đồng thực tập sinh
Khi đã có được chỗ đứng vững chắc, những người trẻ này không chỉ làm chủ cuộc sống của mình mà còn quay lại hỗ trợ thế hệ đi sau. Vào năm 2024, Nguyễn Văn Báu cùng hai đồng nghiệp đã thành lập một công ty hỗ trợ học viên sang Đức học nghề miễn phí môi giới, hoạt động dựa trên kinh phí tuyển dụng từ các doanh nghiệp Đức. Họ tập trung đánh giá năng lực giao tiếp thực tế và khả năng xử lý tình huống của ứng viên thay vì chỉ nhìn vào bằng cấp.
Song song đó, chị Nguyễn Thị Loan cùng chồng cũng điều hành đường dây SOS để hỗ trợ và tư vấn cho các học viên Việt Nam khi gặp khó khăn trong học tập hay hòa nhập cuộc sống tại Đức. Theo chuyên gia Christopher Gnadt – người có hơn 10 năm điều hành và tuyển dụng nhân sự tại Đức, để không biến mình thành lao động yếu thế, người trẻ Việt cần thay đổi tư duy thụ động, chủ động đặt câu hỏi và nâng cao năng lực ngoại ngữ để nhận được sự tôn trọng xứng đáng trong môi trường làm việc quốc tế.
Kết luận
Hành trình tự khẳng định mình của các bạn trẻ tại Đức cho thấy ngoại ngữ và sự hiểu biết pháp luật là chìa khóa then chốt để xóa bỏ định kiến về lao động giá rẻ. Mặc dù câu chuyện phản ánh rõ nét bối cảnh sinh hoạt và làm việc của người Việt tại nước ngoài, song các thông tin chi tiết về văn hóa ẩm thực đặc trưng, thực đơn hay các kỹ thuật chế biến món ăn cụ thể tại các nhà hàng, khách sạn nơi các học viên từng làm việc vẫn chưa được đề cập chi tiết trong nguồn tài liệu này.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
