6 phút đọc
Sáng ngày 18/8, tại khu vực Nghĩa Trụ, Hưng Yên, Hội Hàng không Vũ trụ Việt Nam (VASA) đã tổ chức buổi thao diễn thực chiến nhằm giới thiệu các hệ thống và phương tiện máy bay không người lái (UAV). Đây là các thiết bị do chính các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp thuộc VASA tự nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và phát triển, hướng đến mục tiêu bảo đảm an ninh trên không gian tầm thấp.
Sự kiện không chỉ trưng bày những giải pháp công nghệ đơn lẻ, mà còn mô phỏng các tình huống thực tế như phát hiện phương tiện bay lạ xâm nhập khu vực bảo vệ, triển khai biện pháp kiểm soát, ngăn chặn và đánh chặn trực tiếp trên thực địa.
Hệ sinh thái UAV Việt: Từ trinh sát, tác chiến phối hợp đến tấn công mặt đất
Tại buổi thao diễn, VASA đã giới thiệu một dải sản phẩm UAV đa dạng với các vai trò và thông số kỹ thuật khác nhau, đáp ứng nhiều kịch bản tác chiến phức tạp từ tầm thấp đến tầm cao.
Điểm nhấn đầu tiên nằm ở mô hình phối hợp tác chiến giữa UAV “mẹ” và UAV “con”. Thiết bị đóng vai trò UAV “mẹ” là H-X6, có khả năng mang theo hai UAV “con” tiếp cận khu vực mục tiêu. Khi bước vào vùng đánh chặn, UAV H-X6 sẽ thực hiện nhiệm vụ khóa mục tiêu và chỉ huy hoạt động tác chiến, trong khi các UAV “con” được phóng ra để tự động tìm kiếm, bám đuổi và tiêu diệt mục tiêu.
Bên cạnh đó, các dòng UAV trinh sát và đánh chặn đơn lẻ cũng sở hữu những thông số đáng chú ý:
- H-X1: Mẫu UAV đánh chặn có phi công điều khiển, đạt tốc độ tối đa 80 km/h với tầm hoạt động 20 km. Trong kịch bản thực nghiệm, H-X1 đóng vai trò máy bay trinh sát và đánh chặn tốc độ cao, tiến hành bám đuổi sát sao các mục tiêu lạ.
- H-X2: Mẫu UAV trinh sát và đánh trả có trọng lượng cực nhẹ chỉ 500 g nhưng sở hữu tốc độ tối đa lên tới 330 km/h. Thiết bị có thời gian bay 15 phút, tầm hoạt động tối đa 10 km, hoạt động bằng 4 động cơ. H-X2 được trang bị hệ thống AI tự động săn tìm mục tiêu cùng hai camera (một phía trước, một ở cạnh bên) để thu nhận dữ liệu hình ảnh trực tiếp.
- H-X5 (và phiên bản HX-5): Đóng vai trò trinh sát tầm cao nhờ hệ thống camera nhiệt tích hợp AI có khả năng khóa mục tiêu trong cả điều kiện ngày và đêm. Ngoài ra, thiết bị còn trình diễn năng lực vận tải cứu hộ khi thực hiện thả hàng cứu trợ xuống các khu vực chỉ định.
- H-X7: Dòng UAV hạng nặng mang khí tài tấn công trên mặt đất với tải trọng tối đa lên tới 50 kg. Thiết bị đạt tốc độ giới hạn 54 km/h và tầm hoạt động trong khoảng 30 km.
Mức độ tự chủ công nghệ và cơ chế vận hành thực tế
Các sản phẩm xuất hiện tại thao trường là kết quả từ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm lâu dài, trong đó có một số cấu phần được phát triển mở rộng từ đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước do Thiếu tướng, PGS.TS Phạm Ngọc Lãng, Chủ tịch VASA, làm chủ nhiệm.
Đứng dưới góc độ làm chủ công nghệ, đại diện VASA cho biết phía Việt Nam đã tự sản xuất và kiểm soát hoàn toàn một số thành phần cốt lõi của hệ thống, bao gồm phần mềm điều khiển và thiết kế bo mạch. Tuy nhiên, tương tự như nhiều quốc gia đang phát triển công nghệ không người lái, các linh kiện phần cứng quan trọng như động cơ và chip xử lý của các mẫu UAV này hiện vẫn phải nhập khẩu từ nước ngoài.
Về cơ chế vận hành thực tế, ông Lê Quang Hưng, cán bộ tiểu ban kỹ thuật của VASA, đã trình diễn phương thức hoạt động trực quan của mẫu UAV siêu tốc H-X2 thông qua thiết bị phóng cầm tay. H-X2 được gắn trực tiếp vào một hệ thống kính ngắm chuyên dụng. Khi phát hiện mục tiêu xâm nhập cần tiêu diệt, người điều khiển chỉ cần thực hiện thao tác bóp cò. Ngay lập tức, UAV sẽ tự cất cánh từ bệ phóng, tự động nhận diện và chủ động tìm diệt mục tiêu nhờ sự hỗ trợ của thuật toán AI tích hợp sẵn.
Nhận định chuyên mục: Những điểm cần tiếp tục theo dõi
Buổi thao diễn thực chiến tại Hưng Yên đã chứng minh năng lực thiết kế hệ thống và viết phần mềm điều khiển của các kỹ sư Việt Nam, đặc biệt là việc tích hợp thành công AI vào việc nhận diện, bám đuổi tự động trên các thiết bị bay siêu tốc như H-X2 hay thiết bị phối hợp tác chiến như H-X6. Điều này mở ra khả năng bảo vệ vùng trời tầm thấp chủ động trước các nguy cơ xâm nhập trái phép của thiết bị bay lạ.
Tuy nhiên, để các dòng UAV này có thể đi vào ứng dụng thực tế trên quy mô lớn, người dùng công nghệ và giới quan sát cần tiếp tục theo dõi các yếu tố sau:
- Khả năng tự chủ chuỗi cung ứng phần cứng: Khi nào Việt Nam có thể giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn động cơ và chip nhập khẩu, vốn là những linh kiện quyết định trực tiếp đến giá thành và tính bảo mật của thiết bị quân sự – an ninh.
- Kiểm chứng trong môi trường thực tế phức tạp: Các thông số như tốc độ 330 km/h của H-X2 hay tầm hoạt động 30 km của H-X7 cần được đánh giá thêm khi hoạt động trong điều kiện thời tiết xấu, có gió lớn hoặc trong môi trường bị áp chế, gây nhiễu sóng điện từ.
- Quy trình chuyển giao và sản xuất hàng loạt: Cách thức VASA hợp tác với các doanh nghiệp để đưa các kết quả nghiên cứu cấp Nhà nước này từ quy mô thử nghiệm phòng thí nghiệm/thao trường ra dây chuyền sản xuất công nghiệp phục vụ quốc phòng và dân sự.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
