5 phút đọc
Căn biệt thự cổ rộng hơn 800 m2 nằm trên phố Hàng Bè, thuộc phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), là một trong những di sản kiến trúc 100 năm tuổi vẫn được các thế hệ con cháu bảo tồn. Không chỉ sở hữu nét đẹp mỹ thuật độc đáo, công trình còn là bối cảnh văn hóa hoài cổ từng xuất hiện trong nhiều bộ phim nổi tiếng, trong đó có tác phẩm về đề tài ẩm thực Hà Thành – Mùi phở.
Công trình chữ ‘Khẩu’ trăm tuổi của thương gia Hà Nội xưa
Ngôi biệt thự được xây dựng từ năm 1926 bởi cụ Trương Trọng Vọng, một thương gia sở hữu hàng trăm chiếc xe xích lô cho thuê tại Hà Nội vào đầu thế kỷ 20. Để kiến tạo nên công trình này, gia chủ đã mời kiến trúc sư người Pháp thiết kế và huy động lực lượng thi công gần 100 người.
Lối vào căn nhà mang đậm nét kiến trúc Việt truyền thống với hệ cổng tò vò. Tổng thể ngôi nhà được quy hoạch theo hình chữ “Khẩu”, gồm các dãy nhà khép kín bao quanh một khoảng sân trung tâm. Cấu trúc này vừa đảm bảo yếu tố an ninh, vừa đóng vai trò như giếng trời giúp toàn bộ các phòng đều đón nhận ánh sáng tự nhiên.
Theo dữ liệu từ HANOIDB (Cơ sở dữ liệu kiến trúc Hà Nội thuộc Đại học Kyoto, Nhật Bản), những dấu ấn đặc trưng của công trình nằm ở hàng cột đúc bằng gang chạy dọc hành lang quanh sân cùng hệ thống lan can cầu thang bằng sắt rèn ở tầng trên.
Bên cạnh đó, điểm nhấn kiến trúc nổi bật là 4 cột đá nguyên khối chạm khắc tỉ mỉ bộ họa tiết tứ quý “Đào – Cúc – Trúc – Mai”. Đây là biểu tượng cho sự luân chuyển 4 mùa trong năm, gửi gắm ước nguyện về gia đạo hòa thuận, thời tiết mưa thuận gió hòa và vạn sự như ý.
Nội thất cổ kính và không gian lưu giữ ký ức văn hóa
Hiện nay, không gian sinh hoạt chính của gia đình tập trung ở tầng hai, do bà Lê Thanh Thủy (71 tuổi), cháu ngoại của cụ Vọng, tiếp quản và gìn giữ. Cầu thang nối giữa tầng một và tầng hai được làm từ gỗ lim. Lan can gồm các con tiện gỗ tròn, trụ cái tạo hình cầu cùng các ô trang trí mang hoa văn Á Đông, vừa làm vách ngăn đón sáng vừa mang ý nghĩa phong thủy cầu bình an cho gia tộc.
Dù ra đời cách đây một thế kỷ, căn nhà đã có lối tổ chức không gian rất hiện đại với đầy đủ phòng ngủ khép kín cho từng thành viên, phòng khách, phòng ăn và phòng cho người giúp việc. Các không gian được thiết kế kết nối liên hoàn nhằm gia tăng sự gắn kết và tương trợ lẫn nhau giữa các thế hệ trong gia đình.
Bên trong biệt thự còn lưu giữ nhiều nội thất nhập khẩu từ châu Âu hoặc Hong Kong từ đầu thế kỷ 20 như sập gụ, bàn ghế, tủ, giường. Bà Thủy cho biết, thời điểm 100 năm trước, giá trị của một bộ bàn ghế hay giường ngủ nhập khẩu có thể tương đương một căn nhà nhỏ. Trong đó có chiếc giường bằng đồng được ông ngoại bà đặt mua từ năm 1926. Gia đình giữ thói quen chỉ lau sạch bụi bẩn trên bề mặt chứ không đánh bóng lại để bảo toàn nguyên vẹn nét cổ kính.
“Tất cả đồ nội thất cổ, tôi chỉ làm sạch bụi bẩn trên bề mặt, không đánh bóng lại vì muốn giữ nét cổ kính xưa.” – Bà Lê Thanh Thủy chia sẻ.
Chính nhờ không gian văn hóa nguyên bản này, ngôi biệt thự đã được nhiều đoàn làm phim chọn làm bối cảnh cho các tác phẩm như Mùi phở, Hà Nội mùa đông năm 46, Ngôi nhà cũ, Hoa sữa về trong gió và Hà Nội trong mắt em.
Sự biến chuyển diện tích và điểm đến của du khách
Năm 1960, gia đình bà Thủy đã hiến một phần căn biệt thự cho Nhà nước để làm trường học. Dãy nhà bên trái từ cổng vào trở thành trường tiểu học Bắc Sơn. Đến năm 2018, trường chuyển sang địa điểm mới nhưng lớp học cũ và một số thiết bị học tập vẫn được giữ lại làm kỷ niệm.
Hiện tại, gia đình bà Thủy quản lý diện tích hơn 200 m2 trong tổng số hơn 800 m2 ban đầu. Ngôi nhà cũng trở thành điểm đến tham quan thu hút nhiều du khách quốc tế khi ghé thăm phố cổ Hà Nội. Bà Thủy cho biết không có ý định sang nhượng hay cải tạo mà chỉ mong muốn các thế hệ con cháu tiếp tục ở lại để giữ gìn nếp nhà ông bà để lại.
Những thông tin nguồn tin chưa cung cấp
Dù căn biệt thự là bối cảnh xuất hiện trong tác phẩm điện ảnh về ẩm thực Mùi phở, dữ liệu từ nguồn tin hiện chưa đề cập đến các nội dung sau:
- Công thức, nguyên liệu hoặc kỹ thuật chế biến các món ăn truyền thống Hà Nội.
- Các dịch vụ ẩm thực hoặc hoạt động phục vụ thực khách trực tiếp tại di sản này.
- Thông tin chi tiết về giờ mở cửa hoặc chi phí tham quan dành cho du khách.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
