5 phút đọc
Nằm trên phố Hàng Bè (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), căn biệt thự cổ với tuổi đời 100 năm không chỉ là di sản kiến trúc độc đáo mà còn là bối cảnh văn hóa xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh, tiêu biểu như bộ phim “Mùi phở”. Công trình tái hiện nét sống tinh tế và không gian sinh hoạt của gia đình thương gia Hà Thành đầu thế kỷ 20.
Dấu ấn kiến trúc Á – Âu trong căn biệt thự trăm tuổi trên phố Hàng Bè
Ngôi biệt thự được cụ Trương Trọng Vọng – một thương gia kinh doanh dịch vụ cho thuê xe xích lô nổi tiếng tại Hà Nội – cho xây dựng từ năm 1926. Công trình do một kiến trúc sư người Pháp thiết kế và huy động lực lượng thi công lên tới gần 100 nhân công, với tổng diện tích ban đầu hơn 800 m2.
Biệt thự được thiết kế theo cấu trúc chữ “Khẩu” truyền thống, gồm các dãy nhà khép kín bao quanh khoảng sân ở trung tâm. Giải pháp này không chỉ đảm bảo tính an ninh mà còn tạo hệ thống giếng trời giúp mọi căn phòng trong nhà đều đón nhận ánh sáng tự nhiên. Cổng vào ngôi nhà được xây theo kiểu tò vò đặc trưng của người Việt.
Dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu kiến trúc Hà Nội (HANOIDB) thuộc Đại học Kyoto (Nhật Bản) ghi nhận điểm nhấn kiến trúc của công trình nằm ở hàng cột đúc bằng gang chạy quanh hành lang sân và lan can cầu thang tầng trên làm bằng sắt rèn. Bên cạnh đó, biệt thự còn sở hữu bốn cột đá nguyên khối chạm khắc tỉ mỉ bộ họa tiết tứ quý “Đào – Cúc – Trúc – Mai”, biểu tượng cho sự luân chuyển bốn mùa cùng lời chúc hòa thuận, bình an cho gia đạo.
Không gian sinh hoạt gia đình và bối cảnh nghệ thuật đậm chất Hà Thành
Không gian sinh hoạt chính của gia đình hiện tập trung ở tầng hai, kết nối qua cầu thang gỗ lim chắc chắn. Lan can cầu thang sử dụng con tiện gỗ tròn, trụ cái tạo hình cầu và phía trên bố trí các ô trang trí Á Đông vừa đón sáng vừa tạo vách ngăn phong thủy.
Dù đã được xây dựng cách đây một thế kỷ, ngôi nhà có công năng khá hiện đại với các phòng ngủ khép kín, phòng khách, phòng cho người giúp việc và phòng ăn – không gian gắn liền với nét văn hóa ẩm thực gia đình. Các phòng được thiết kế kết nối liên hoàn nhằm tăng sự tương trợ và gắn kết giữa các thành viên.
Nhiều nội thất cổ nhập khẩu từ châu Âu hoặc Hồng Kông từ đầu thế kỷ 20 như bàn ghế, sập gụ, tủ và chiếc giường đồng mua năm 1926 vẫn được giữ gìn nguyên bản. Chủ nhân hiện tại là bà Lê Thanh Thủy (71 tuổi, cháu ngoại cụ Vọng) chia sẻ rằng bà chỉ lau sạch bụi bẩn bề mặt chứ không đánh bóng lại để bảo tồn nét cổ kính xưa.
Với không gian mang đậm dấu ấn thời gian, căn biệt thự đã trở thành bối cảnh quay cho nhiều bộ phim truyền hình và điện ảnh như Mùi phở, Hà Nội mùa đông năm 46, Ngôi nhà cũ, Hoa sữa về trong gió và Hà Nội trong mắt em. Không gian phòng ăn và nếp nhà xưa tại đây gợi mở góc nhìn sinh động về bối cảnh sinh hoạt và thưởng thức ẩm thực của người Hà Nội qua các thời kỳ.
Bảo tồn di sản qua các thế hệ
Năm 1960, gia đình bà Thủy đã hiến một phần diện tích biệt thự cho Nhà nước để làm lớp học, sau này trở thành Trường Tiểu học Bắc Sơn (hoạt động đến năm 2018). Hiện nay, gia đình trực tiếp quản lý và sinh hoạt trên phần diện tích hơn 200 m2 còn lại.
Căn nhà hiện cũng là điểm dừng chân tham quan của nhiều khách du lịch quốc tế khi đến khám phá phố cổ Hà Nội. Bà Thủy khẳng định không có ý định sang nhượng hay cải tạo lại ngôi nhà, với mong muốn các thế hệ con cháu tiếp tục gìn giữ những giá trị văn hóa và kiến trúc mà tiền nhân để lại.
“Tôi vui vì nhà mình được nhiều người biết đến. Tôi chưa từng có ý định sang nhượng hay cải tạo nhà, chỉ mong con cháu các đời sau ở đây, giữ mãi những giá trị tốt đẹp mà ông bà để lại”, bà Lê Thanh Thủy chia sẻ.
Điều chưa được ghi nhận trong nguồn tin: Nguồn dữ liệu hiện tại tập trung vào lịch sử kiến trúc, nội thất và hiện trạng của ngôi nhà. Các thông tin chi tiết về thực đơn, nguyên liệu hay kỹ thuật chế biến các món ăn gắn liền với gia đình hoặc được thể hiện cụ thể trong bộ phim Mùi phở chưa được tài liệu nguồn cung cấp.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
