6 phút đọc
Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ với chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ đang tạo ra những rung lắc mạnh mẽ đối với giới công nghệ. Sự bất bình của cử tri xung quanh tình trạng giá cả leo thang, chi phí năng lượng tăng cao cùng sự bùng nổ ồ ạt của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành động lực chính làm thay đổi cục diện chính trị và chính sách quản lý công nghệ trong thời gian tới.
Sự giận dữ của cử tri và bài toán trung tâm dữ liệu
Trọng tâm của cuộc bầu cử vừa qua ghi nhận sự chuyển dịch rõ rệt trong thái độ của cử tri đối với hạ tầng AI. Tại bang Texas – nơi chiếm tới gần 1/3 số lượng trung tâm dữ liệu đang được xây dựng trên toàn nước Mỹ, ứng viên đảng Dân chủ James Talarico đã giành ghế Thượng viện bang đầu tiên cho đảng này sau gần 4 thập kỷ. Cùng lúc, bà Gina Hinojosa đánh bại ông Greg Abbott để trở thành nữ thống đốc đầu tiên của đảng Dân chủ tại Texas kể từ năm 1995.
Chiến thắng này xuất phát từ việc phản đối sự phát triển tràn lan của các trung tâm dữ liệu. Các dự án này gây áp lực khổng lồ lên nguồn cung năng lượng và nguồn nước, từ đó đẩy hóa đơn điện nước của các hộ gia đình lên mức cao kỷ lục.
Mức độ ảnh hưởng của vấn đề này được thể hiện rõ qua các con số thống kê thực tế:
- 23% cử tri tham gia cuộc khảo sát nhanh của NBC tại 45 bang khẳng định trung tâm dữ liệu là yếu tố then chốt quyết định lá phiếu của họ.
- 64% cử tri đánh giá đây là nhân tố có ảnh hưởng ở mức độ lớn hoặc nhỏ tới quyết định bầu cử.
- 43 trên tổng số 44 đề xuất lập pháp địa phương nhằm siết chặt quản lý trung tâm dữ liệu đã được thông qua, nhiều nơi đạt tỷ lệ tán thành trên 70%.
Trước áp lực từ cử tri, ngay cả những chính khách như cựu Thống đốc Texas Greg Abbott hay Thống đốc Josh Shapiro của Pennsylvania cũng phải thay đổi lập trường, rút lại sự ủng hộ vô điều kiện hoặc tạm dừng cấp phép dự án mới để rà soát tác động lên mạng lưới điện.
Siết chặt quản lý AI và áp lực lên các sếp lớn công nghệ
Chiến thắng của đảng Dân chủ tại Quốc hội mở ra khả năng thông qua các đạo luật quản lý AI toàn diện. Ông Brad Carson, người đứng đầu tổ chức Public First Action, nhận định một dự luật siết chặt kiểm soát các mô hình AI tiên tiến (tương tự đề xuất của hai hạ nghị sĩ Sara Jacobs và Don Beyer) có thể sẽ được thông qua vào mùa xuân năm sau. Thậm chí, các nhà lập pháp có thể thúc đẩy thành lập một cơ quan quản lý mới để giám sát toàn bộ ngành AI thay vì chỉ dừng lại ở các tổ chức kiểm định độc lập.
Cựu thư ký báo chí Nhà Trắng Jay Carney cho biết lợi thế của đảng Dân chủ hiện tại có thể giúp đạt được tỷ lệ phiếu áp đảo 2/3 tại cả Hạ viện và Thượng viện để thông qua luật lưỡng đảng, loại bỏ nguy cơ bị tổng thống phủ quyết. Trong khi đó, thượng nghị sĩ bang Michigan Abdul El-Sayed còn đề xuất giải pháp gay gắt hơn: tạm dừng hoàn toàn việc phát triển các hệ thống AI mạnh nhất và thúc đẩy hiệp ước Mỹ – Trung để cấm siêu trí tuệ.
Sự thay đổi này dội một gáo nước lạnh vào các lãnh đạo công nghệ từng công khai ủng hộ Tổng thống Donald Trump như Elon Musk, Mark Zuckerberg và Jeff Bezos. Elon Musk đã chi hơn 250 triệu USD giúp ông Trump đắc cử năm 2024 và gần nửa tỷ USD cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của phe Cộng hòa. Giới phân tích dự báo các CEO như Elon Musk, Sam Altman (OpenAI) hay Jensen Huang (Nvidia) có thể sẽ phải đối mặt với các phiên chất vấn gắt gao trước Quốc hội giống như làn sóng điều tra độc quyền năm 2020.
Cổ phiếu công nghệ phân hóa: Phe phần cứng chao đảo
Phản ứng của thị trường tài chính nhanh chóng phản ánh những lo ngại về việc trì hoãn hạ tầng AI. Giá cổ phiếu của các công ty sản xuất chip và hạ tầng dữ liệu đồng loạt lao dốc:
- Nvidia: Giảm khoảng 9%
- AMD: Giảm 17%
- Micron: Giảm 17%
- CoreWeave: Giảm hơn 9%
Nhà phân tích thị trường Dan Ives ước tính khoảng 10% trong tổng số 800 đến 1.000 trung tâm dữ liệu mới dự kiến xây dựng tại Mỹ có nguy cơ bị hủy bỏ hoặc không thể triển khai thực tế. Nhiều nhà phát triển có thể phải chuyển dịch sang các bang có chính sách cởi mở hơn như Louisiana và Oklahoma.
Trái ngược với đà giảm của nhóm phần cứng, các tập đoàn điện toán đám mây có danh mục kinh doanh đa dạng như Amazon, Microsoft và Google lại ghi nhận giá cổ phiếu tăng lần lượt hơn 7%, 6% và 4%. Theo đánh giá từ The Information, sự phân hóa này phản ánh thực tế rằng các công ty thuần cung cấp hạ tầng như CoreWeave hay hãng chip Nvidia sẽ chịu thiệt hại trực tiếp khi tiến độ xây trung tâm dữ liệu bị ngưng trệ, trong khi các gã khổng lồ công nghệ có nhiều mảng kinh doanh khác để bù đắp.
Điều người dùng và giới đầu tư cần theo dõi
Dù làn sóng phản đối trung tâm dữ liệu và yêu cầu siết quản lý AI đang dâng cao, bối cảnh chính trị Mỹ vẫn tồn tại những rào cản lớn. Tổng thống Donald Trump vẫn nắm quyền đến tháng 1/2029 và sở hữu quyền phủ quyết đối với các luật mới, trừ khi phe Dân chủ huy động đủ 2/3 số phiếu bầu lưỡng đảng để bác bỏ quyền này.
Trong thời gian tới, người dùng và giới quan sát cần tiếp tục theo dõi tiến trình phê duyệt các dự án trung tâm dữ liệu tại địa phương, biến động giá điện sinh hoạt, cũng như khả năng xuất hiện các lệnh tạm dừng xây dựng hạ tầng AI trên diện rộng tại Mỹ.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
