5 phút đọc
Thói quen mang vớ (tất) sạch và thoáng khí khi đi ngủ không chỉ giữ ấm đôi chân mà còn hỗ trợ quá trình tản nhiệt của cơ thể, giúp chìm vào giấc ngủ nhanh hơn. Tuy nhiên, việc lựa chọn sai loại vớ hoặc áp dụng không đúng đối tượng có thể dẫn đến một số tác dụng không mong muốn.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo, không dùng để tự chẩn đoán hay thay thế cho các biện pháp điều trị y khoa chuyên sâu.
Cơ chế tản nhiệt và các lợi ích sức khỏe đã ghi nhận
Việc giữ ấm bàn chân vào ban đêm nghe có vẻ ngược đời, nhưng theo các chuyên gia y tế, đây là thao tác kích hoạt quá trình hạ nhiệt tự nhiên của cơ thể. Bác sĩ Craig Zebuda, Giám đốc Y khoa tại Yunara Life (Mỹ), giải thích rằng mang vớ giúp cơ thể chuẩn bị tốt hơn trước khi bước vào giấc ngủ.
Khi bàn chân được làm ấm, các mạch máu giãn ra, giúp phần lõi cơ thể tản nhiệt hiệu quả hơn. Sự sụt giảm nhiệt độ lõi này chính là tín hiệu sinh học thông báo đã đến lúc cơ thể cần nghỉ ngơi.
Bên cạnh cơ chế sinh lý chung, thói quen này đem lại một số lợi ích cụ thể dựa trên ghi nhận thực tế và nghiên cứu:
- Hỗ trợ dỗ giấc ngủ: Bác sĩ Monika Mathur, chuyên gia thần kinh và y học giấc ngủ tại Kaiser Permanente (Nam California), cho biết một số nghiên cứu quy mô nhỏ ghi nhận việc làm ấm chân giúp rút ngắn thời gian chìm vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Hiệu quả này thể hiện rõ nhất ở những người hay bị lạnh chân.
- Giảm cảm giác bốc hỏa ở giai đoạn tiền mãn kinh: Sự thay đổi nội tiết tố ở giai đoạn này làm ngưỡng chịu nhiệt của cơ thể thu hẹp, dễ gây phản ứng hạ nhiệt quá mức như toát mồ hôi, đỏ bừng mặt hay bốc hỏa. Giữ ấm bàn chân giúp quá trình giải phóng nhiệt diễn ra nhịp nhàng hơn.
- Khóa ẩm cho da chân: Những người bị khô ráp hoặc nứt nẻ gót chân có thể thoa kem dưỡng ẩm rồi mang vớ trước khi ngủ. Cách này giúp giữ độ ẩm hiệu quả và tránh làm bẩn ga trải giường.
Những nguy cơ cần tránh và cảnh báo cho nhóm đối tượng đặc biệt
Mặc dù việc mang vớ khi ngủ an toàn với hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh, các chuyên gia cảnh báo một số rủi ro nếu người dùng chọn vớ không phù hợp hoặc có nền tảng bệnh lý riêng.
Các điểm cần đặc biệt lưu ý bao gồm:
- Cản trở lưu thông máu: Tránh dùng vớ quá chật vì có thể gây khó chịu, để lại vết hằn trên da và ảnh hưởng tiêu cực đến sự tuần hoàn máu.
- Nguy cơ viêm nhiễm nấm: Người có cơ địa hay đổ mồ hôi chân cần cẩn trọng. Vớ ẩm ướt dễ gây bí da, ngứa ngáy hoặc tạo điều kiện cho nấm phát triển.
- Cảnh báo bệnh lý: Bệnh nhân tiểu đường, viêm dây thần kinh ngoại biên hoặc mắc các vấn đề về tuần hoàn máu cần tuyệt đối tránh các loại vớ bó sát hoặc vớ tạo ma sát mạnh lên da.
Hướng dẫn chọn vớ phù hợp từ chuyên gia giấc ngủ
Để đảm bảo thói quen mang vớ mang lại sự thoải mái và phát huy hiệu quả tốt nhất, Bác sĩ Monika Mathur khuyến nghị người tiêu dùng nên tuân thủ các tiêu chí sau:
- Chất liệu: Ưu tiên loại vớ làm từ chất liệu mềm mại, thoáng khí và thấm hút mồ hôi tốt như sợi tre.
- Kiểu dáng và độ co giãn: Chọn phom dáng rộng rãi, cổ vớ có độ co giãn vừa phải, không thắt chặt để mạch máu lưu thông dễ dàng. Các mẫu vớ cổ ngắn hoặc ngang bắp chân là lựa chọn thích hợp.
- Vệ sinh: Luôn thay vớ sạch và khô ráo mỗi đêm. Đôi vớ lý tưởng là đôi vớ khiến bạn hầu như không cảm thấy vướng víu khi nằm ngủ.
Những vấn đề chưa được làm sáng tỏ và kết luận
Hiện tại, các bằng chứng về việc làm ấm chân giúp cải thiện giấc ngủ chủ yếu đến từ các nghiên cứu quy mô nhỏ. Do đó, thói quen mang vớ chỉ nên xem là một mẹo hỗ trợ an toàn trong sinh hoạt hàng ngày, không phải là biện pháp điều trị dứt điểm các bệnh lý mất ngủ hay rối loạn mạch máu.
Các tác động dài hạn trên những nhóm đối tượng bệnh lý khác nhau vẫn cần thêm những nghiên cứu khoa học chuyên sâu và quy mô lớn hơn để tiếp tục chứng minh.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
