7 phút đọc
Ngày nay, việc tiếp xúc liên tục với các thiết bị điện tử khiến đôi mắt dễ bị quá tải, dẫn đến mệt mỏi và khô rát. Để bảo vệ thị lực hiệu quả, việc kết hợp các bài tập thư giãn cơ điều tiết tức thời cùng một chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất là vô cùng cần thiết. Dưới đây là tổng hợp từ các nghiên cứu khoa học và lời khuyên chuyên môn giúp bạn chủ động chăm sóc đôi mắt của mình tại nhà. Lưu ý: Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không dùng để tự chẩn đoán hay điều trị y khoa.
Hội chứng thị giác màn hình: Con số báo động từ nghiên cứu
Nghiên cứu của tác giả Rosenfield M. được công bố trên tạp chí khoa học Ophthalmic and Physiological Optics đã chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: có khoảng 64% đến 90% những người sử dụng máy tính trong thời gian kéo dài gặp phải các triệu chứng của hội chứng thị giác màn hình.
Khi làm việc liên tục trước màn hình điện tử, đôi mắt thường rơi vào trạng thái bị khô, cộm xốn, nóng rát như có hạt cát bên trong nhãn cầu. Đi kèm với đó là các biểu hiện mệt mỏi khác như nhức đầu, mỏi mắt và căng mỏi vùng cổ vai gáy do tư thế ngồi làm việc.
Khoảng 64-90% người dùng máy tính kéo dài gặp phải các triệu chứng của hội chứng thị giác màn hình. Ảnh: Pixabay
Các phương pháp xoa dịu và phục hồi thị lực nhanh chóng
Theo hướng dẫn từ điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hằng thuộc Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3, việc thực hiện đúng cách các thao tác chăm sóc vật lý có thể hỗ trợ xoa dịu cảm giác khó chịu và phục hồi thị giác nhanh chóng:
1. Chớp mắt chủ động
Bạn nên thả lỏng toàn bộ cơ mặt, thực hiện chớp mắt một cách nhẹ nhàng và liên tục trong khoảng từ 1 đến 2 phút. Thao tác đơn giản này hỗ trợ màng phim nước mắt được dàn trải đều khắp bề mặt nhãn cầu, từ đó hạn chế đáng kể tình trạng khô rát và nhức mỏi cơ học.
2. Áp dụng quy tắc thư giãn mắt
Để giải tỏa áp lực cho cơ điều tiết sau thời gian dài nhìn gần, bạn nên xây dựng thói quen: cứ sau mỗi 20 phút tập trung làm việc trên màn hình, hãy hướng tầm nhìn ra một vật thể ở khoảng cách xa tầm 6 mét trong thời gian tối thiểu là 20 giây.
3. Thư giãn trong bóng tối (Palming) hoặc chườm ấm
- Phương pháp Palming: Đầu tiên, xoa mạnh hai lòng bàn tay vào nhau cho đến khi cảm thấy ấm nóng. Nhắm mắt lại, sau đó khum nhẹ hai bàn tay che trước mắt để tạo ra một khoảng không tối hoàn toàn. Chú ý tì nhẹ phần rìa bàn tay lên gờ xương quanh hốc mắt, tuyệt đối không được ấn đè trực tiếp lên nhãn cầu. Duy trì tư thế này kết hợp hít thở sâu và chậm trong vòng 1-2 phút.
- Chườm ấm vùng mi mắt: Sử dụng một chiếc khăn sạch nhúng vào nước ấm, vắt ráo cho đến khi khăn chỉ còn giữ độ ẩm nhẹ. Nhắm mắt lại và đắp khăn lên vùng mi mắt từ 5 đến 10 phút (có thể làm ấm lại khăn nếu bị nguội). Tránh sử dụng nước quá nóng hoặc các nguồn nhiệt trực tiếp để ngăn ngừa nguy cơ bỏng vùng da nhạy cảm quanh mắt.
4. Massage nhẹ nhàng vùng quanh mắt
Sử dụng các đầu ngón tay thực hiện xoa tròn nhẹ nhàng dọc theo các vị trí: khung xương chân mày, phần đuôi mắt, viền hốc mắt và hai bên thái dương. Người thực hiện cần đặc biệt lưu ý chỉ tác động lực lên phần cơ và xương xung quanh hốc mắt, không day ấn trực tiếp vào cầu mắt để tránh gây tổn thương.
Xây dựng chế độ dinh dưỡng tối ưu cho đôi mắt từ bên trong
Bên cạnh các bài tập giãn cơ tại chỗ, việc thiết lập chế độ ăn đa dạng dưỡng chất là yếu tố then chốt để duy trì đôi mắt khỏe mạnh lâu dài:
- Các loại rau lá xanh đậm (như cải bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh): Cung cấp hàm lượng lớn lutein và zeaxanthin, hai hoạt chất quan trọng có vai trò bảo vệ điểm vàng của mắt.
- Cá béo (như cá hồi, cá mòi, cá thu): Chứa nguồn axit béo omega-3 dồi dào, hỗ trợ hoạt động của các tuyến nhờn ở mi mắt diễn ra tốt hơn, hạn chế tình trạng mỏi và khô mắt.
- Thực phẩm màu vàng, cam (như cà rốt, khoai lang, bí đỏ): Cung cấp nguồn tiền vitamin A dồi dào cho cơ thể.
- Trái cây tươi (như cam, ổi, kiwi): Nguồn bổ sung vitamin C tự nhiên giúp tăng cường sức bền của thành mạch máu.
- Các loại hạt: Cung cấp dồi dào vitamin E cùng các nhóm chất béo có lợi cho mắt.
- Bổ sung nước đầy đủ: Duy trì thói quen uống đủ lượng nước mỗi ngày tùy thuộc vào thể trạng cá nhân và mức độ vận động nhằm hạn chế tối đa tình trạng khô niêm mạc.
Chế độ ăn phong phú các nhóm dưỡng chất giúp bảo vệ sức khỏe thị lực bền vững từ bên trong.
Khuyến cáo từ chuyên gia: Người dùng tuyệt đối không nên tự ý sử dụng các loại vitamin hoặc viên uống hỗ trợ liều cao khi chưa có sự tư vấn và chỉ định cụ thể từ các bác sĩ hoặc nhân viên y tế có chuyên môn.
Những dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay
Dù các biện pháp tự chăm sóc tại nhà có thể hỗ trợ xoa dịu các triệu chứng mệt mỏi thông thường, người bệnh không được chủ quan tự điều trị. Khi mắt xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng sau, bạn cần tới ngay cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời:
- Đau nhức mắt dữ dội.
- Đỏ mắt rõ rệt.
- Thị lực suy giảm nhanh hoặc bất thường.
- Sợ ánh sáng.
- Nhìn một thành hai (song thị).
Điều chúng ta chưa biết: Mặc dù các phương pháp cải thiện triệu chứng của hội chứng thị giác màn hình đã được chứng minh hiệu quả trên diện rộng, hiện vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể về sự khác biệt trong phản ứng điều tiết mắt đối với từng loại công nghệ màn hình thế hệ mới khác nhau, cũng như liều lượng thực phẩm bổ sung tối ưu được cá nhân hóa cho từng nhóm tuổi và thể trạng riêng biệt. Do đó, việc thăm khám định kỳ vẫn là giải pháp toàn diện nhất để theo dõi sức khỏe thị lực.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
