5 phút đọc
Hãng công nghệ vũ trụ SpaceX đang chuẩn bị cho một trong những thử thách kỹ thuật táo bạo nhất từ trước đến nay: thu hồi tầng trên của siêu tên lửa Starship ngay tại bệ phóng bằng cặp cánh tay cơ khí khổng lồ được gọi là “đũa gắp” (chopsticks). Bước đi này, dự kiến diễn ra trong vài tháng tới, đánh dấu cột mốc quan trọng hướng tới mục tiêu tối thượng của Elon Musk là tái sử dụng hoàn toàn và nhanh chóng siêu tên lửa mạnh nhất hành tinh.
Sự khác biệt giữa Super Heavy và tầng trên ‘Ship’
Siêu tên lửa Starship được thiết kế gồm hai phần chính: tầng đẩy Super Heavy bên dưới và tàu vũ trụ ở tầng trên, còn được gọi tắt là Ship. Cho đến nay, SpaceX đã đạt được những thành công đáng ghi nhận với tầng đẩy Super Heavy khi thu hồi thành công bộ phận này trong 3 trên tổng số 13 chuyến bay thử nghiệm cận quỹ đạo.
Trong số các nhiệm vụ này, SpaceX thậm chí đã thực hiện tái sử dụng tầng đẩy Super Heavy hai lần: chuyến bay thứ 9 sử dụng lại bộ phận từ chuyến bay 7, và chuyến bay 11 cất cánh với bộ phận từ chuyến bay 8.
Tuy nhiên, việc thu hồi tàu Ship ở tầng trên lại là một bài toán hoàn toàn khác và có độ khó lớn hơn rất nhiều. Tàu Ship quay trở lại Trái Đất từ độ cao lớn hơn và với tốc độ nhanh hơn hẳn so với tầng đẩy Super Heavy. Do mức độ phức tạp cực kỳ lớn, SpaceX chưa từng thử nghiệm thu hồi bộ phận này bằng đũa gắp trước đây.
Bước đệm vững chắc từ chuyến bay thử thứ 13
Dù thử thách rất lớn, SpaceX gần đây đã đạt được bước tiến công nghệ quan trọng để hiện thực hóa tham vọng thu hồi tầng trên. Trong chuyến bay thử thứ 13 diễn ra vào ngày 24/7, tàu Ship đã thể hiện độ bền đáng kinh ngạc khi vượt qua bầu khí quyển Trái Đất mà vẫn giữ nguyên vẹn cấu trúc.
Thay vì bị vỡ sau khi đổ nhào như trong các nhiệm vụ trước, tàu Ship đã hạ cánh an toàn xuống khu vực định sẵn trên Ấn Độ Dương, ngoài khơi Tây Australia. Sau đó, SpaceX đã kéo con tàu về đảo Giáng sinh để tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm cải tiến các phiên bản tương lai. Đây chính là tiền đề kỹ thuật vững chắc để công ty tự tin tiến tới thử nghiệm thu hồi trực tiếp tại tháp phóng.
‘Đũa gắp’ Mechazilla và mục tiêu cắt giảm chi phí 100 lần
Hệ thống “đũa gắp” thực chất là một cặp cánh tay cơ khí khổng lồ được gắn trên tháp phóng Mechazilla cao hơn 130 mét. Nhiệm vụ của hệ thống này là đón bắt các tầng tên lửa ngay giữa không trung khi chúng quay trở về bệ phóng, giúp tiết kiệm thời gian và tái sử dụng nhanh chóng.
Theo phân tích từ giới chuyên môn, việc bắt thành công tàu Ship tại bệ phóng mang lại lợi ích vận hành khổng lồ. SpaceX sẽ không còn phải hạ cánh phương tiện xuống đại dương, loại bỏ hoàn toàn các quy trình tốn kém như cử đội cứu hộ ra khơi để thu hồi. Thay vào đó, con tàu sẽ quay trở lại thẳng tháp phóng để các kỹ sư kiểm tra, bảo trì và chuẩn bị cho nhiệm vụ tiếp theo ngay lập tức.
“Việc tái sử dụng hoàn toàn Starship có thể giảm chi phí phóng xuống 100 lần hoặc hơn.” – Elon Musk, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành SpaceX.
Mức chi phí siêu rẻ này sẽ mở đường cho SpaceX triển khai mạng lưới vệ tinh Starlink với tần suất dày đặc hơn, đồng thời hỗ trợ đắc lực cho các sứ mệnh chinh phục Mặt Trăng và vận chuyển hàng hóa quy mô lớn lên Sao Hỏa trong tương lai.
Những rào cản pháp lý và điều người dùng cần theo dõi
Mặc dù kế hoạch ban đầu được dự kiến diễn ra vào cuối tháng 8, Elon Musk cho biết nhiều khả năng cuộc thử nghiệm thu hồi tầng trên bằng đũa gắp sẽ lùi lại trong vài tháng nữa.
Trở ngại lớn nhất hiện tại của SpaceX liên quan đến vấn đề pháp lý. Để tiến hành hoạt động thu hồi tàu Ship bằng đũa gắp, công ty cần có sự phê duyệt chính thức từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). Do thời gian phê duyệt có thể kéo dài, nhiều khả năng SpaceX chưa kịp nhận được giấy phép cho chuyến bay thử thứ 14 sắp tới. Vì vậy, thời gian thử nghiệm thực tế có thể phải điều chỉnh dựa trên tiến độ cấp phép.
Dù vậy, chuyến bay thử thứ 14 vẫn rất đáng mong đợi đối với những người yêu công nghệ vũ trụ vì đây sẽ là lần đầu tiên siêu tên lửa Starship thử nghiệm bay lên quỹ đạo. Hiện tại, giới quan sát vẫn đang chờ đợi xem liệu SpaceX có kịp giải quyết các thủ tục pháp lý với FAA để thực hiện cú bắt lịch sử này ngay trong chuyến bay 14 hay không, hoặc họ sẽ phải chờ đợi thêm một thời gian nữa để chứng kiến màn trình diễn công nghệ vô tiền khoáng hậu này.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
