6 phút đọc
Phiên phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Unitree Robotics đã tạo nên một làn sóng chấn động trong giới công nghệ toàn cầu khi ghi nhận mức tăng trưởng cổ phiếu kỷ lục. Tuy nhiên, đằng sau hào quang của sàn chứng khoán, hãng chế tạo robot Trung Quốc này đang phải đối mặt với bài toán hóc búa về khả năng thương mại hóa và những rào cản địa chính trị gay gắt.
Cú hích từ đợt phát hành cổ phiếu lịch sử và sự bùng nổ doanh số
Ngày 19/8, Unitree Robotics chính thức bước chân lên sàn chứng khoán Star Market của Thượng Hải. Ngay trong phiên giao dịch đầu tiên, giá cổ phiếu của hãng đã tăng phi mã 460%, giúp công ty huy động thành công số vốn lên tới 6,1 tỷ nhân dân tệ (tương đương 905 triệu USD). Đáng chú ý, danh sách cổ đông lớn của Unitree có sự xuất hiện của DeepSeek với khoản đầu tư trị giá 140,8 triệu nhân dân tệ (khoảng 21 triệu USD).
Sự kiện IPO thành công rực rỡ của Unitree không chỉ là tin vui riêng cho doanh nghiệp này mà còn tiếp thêm động lực cho toàn ngành. Theo báo cáo từ TechCrunch, thành công này đã kích hoạt làn sóng chuẩn bị “lên sàn” của ít nhất 6 doanh nghiệp sản xuất robot hình người khác tại Trung Quốc, bao gồm những cái tên nổi bật như Deep Robotics và Leju Robotics.
Sự bứt phá của Unitree được phản ánh rõ nét qua các con số tăng trưởng doanh số. Thành lập vào năm 2016, công ty chỉ bán được vỏn vẹn 5 robot trong năm 2023. Tuy nhiên, con số này đã tăng vọt lên 5.215 robot vào năm 2025. Theo số liệu từ tổ chức nghiên cứu thị trường Smart Analytics Global (SAG), trong nửa đầu năm 2026, Unitree đã xuất xưởng 5.900 robot, vững vàng ở vị trí thứ hai trên thị trường, chỉ xếp sau đối thủ đồng hương Agibot với doanh số 8.400 thiết bị.
“Gót chân Achilles”: Tỷ lệ ứng dụng thực tế thấp và áp lực tài chính
Mặc dù có số lượng đơn hàng ấn tượng, năng lực ứng dụng thực tế của robot Unitree vẫn đang bị đặt một dấu hỏi lớn.
Ông Gavin Kenneally, Giám đốc điều hành của Ghost Robotics, nhận định với The Robot Report:
“Số lượng đơn hàng lớn tạo nên câu chuyện IPO hấp dẫn cho Unitree. Dù vậy, chưa đến 10% doanh số của Unitree dành cho ứng dụng thương mại. Phần lớn sử dụng trong phòng thí nghiệm. Unitree sẽ cần chứng minh họ có thể chế tạo ra robot an toàn, đáng tin cậy, dùng trong môi trường thực tế khắc nghiệt.”
Các số liệu thực tế cũng củng cố cho hoài nghi này. Báo cáo do chính Unitree công bố vào đầu năm nay cho thấy, có tới 70% lượng robot hình người được bàn giao trong năm 2025 là dành cho các viện nghiên cứu và trường đại học. Các dòng sản phẩm hiện tại của hãng vẫn chưa chứng minh được khả năng vận hành bền bỉ dưới các điều kiện khắc nghiệt của môi trường công nghiệp.
Đồng quan điểm, ông Nicolaus Radford, Giám đốc điều hành của Persona AI (Mỹ) – đơn vị chuyên phát triển các dòng robot hình người dạng mô-đun, nhận xét rằng dù Unitree đã bán được sản phẩm, họ vẫn chưa thể hiện được độ bền bỉ cần thiết khi hoạt động thực tế cũng như khả năng triển khai hệ thống ở quy mô lớn.
Rào cản pháp lý tại thị trường Mỹ và gánh nặng chi phí R&D
Bên cạnh thách thức kỹ thuật, Unitree còn phải đối mặt với bài toán cân bằng tài chính và các rủi ro pháp lý quốc tế. Nhìn vào bài học từ UBTech – doanh nghiệp robot hình người đầu tiên niêm yết trên sàn chứng khoán, dù tiên phong nhưng công ty này đã phải gánh khoản lỗ lên tới 104 triệu USD vào năm ngoái.
Bản thân Unitree cũng đang bộc lộ những dấu hiệu hụt hơi về lợi nhuận. Trong báo cáo tài chính quý I/2026, mặc dù doanh thu của công ty ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 68,5%, nhưng lợi nhuận ròng lại sụt giảm mạnh 52,6%. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chi phí dành cho hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) và các chiến dịch marketing tăng cao đột biến.
Ở thị trường quốc tế, đặc biệt là Mỹ, cánh cửa phát triển đang dần hẹp lại với Unitree. Tháng trước, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã ban hành lệnh hạn chế nhập khẩu đối với các dòng robot bốn chân và robot hình người được sản xuất ở nước ngoài. Lệnh cấm này trực tiếp nhắm vào các thiết bị mới, đồng nghĩa với việc Unitree sẽ gặp vô vàn khó khăn nếu muốn thâm nhập và mở rộng thị phần tại quốc gia này trong tương lai gần.
Điều người dùng và giới đầu tư cần theo dõi trong thời gian tới
Khoản vốn 6,1 tỷ nhân dân tệ huy động được sau IPO mang lại cho Unitree một bệ đỡ tài chính vững chắc để tiếp tục cuộc đua. Tuy nhiên, áp lực và kỳ vọng từ các cổ đông cũng theo đó tăng lên gấp bội. Theo CNBC, để giữ chân nhà đầu tư, Unitree bắt buộc phải đẩy nhanh tiến trình nâng cấp phần cứng, tối ưu hóa công nghệ Embodied AI (trí tuệ nhân tạo hiện thân – tích hợp mô hình thông minh vào cơ thể vật lý của robot) và tối ưu hóa quy trình sản xuất hàng loạt.
Nhận định từ Reuters cho thấy, thách thức lớn nhất của Unitree ở thời điểm hiện tại không còn là câu chuyện gọi vốn, mà là việc hiện thực hóa các kỳ vọng của thị trường thành dòng doanh thu và lợi nhuận thực tế. Unitree đã chứng minh được năng lực sản xuất và thu hút dòng tiền. Bước đi tiếp theo – và cũng là bước đi khó khăn nhất – chính là chứng minh các robot hình người của họ có thể vận hành ổn định trên quy mô lớn, thực hiện các công việc mang lại giá trị kinh tế thực tế và giúp khách hàng tối ưu hóa chi phí.
Hiện tại, giới công nghệ vẫn đang chờ đợi xem liệu Unitree có thể vượt qua “vết xe đổ” của các doanh nghiệp đi trước để đưa robot hình người thực sự bước vào đời sống sản xuất, hay sẽ tiếp tục chịu cảnh bù lỗ cho các dự án nghiên cứu học thuật.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
