6 phút đọc
Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) vừa quyết định tạm hoãn nhiệm vụ của tàu thăm dò Hằng Nga 7. Đây là bước đi quan trọng của quốc gia này trong nỗ lực tìm kiếm nguồn tài nguyên quý giá tại cực nam Mặt Trăng và cạnh tranh vị thế dẫn đầu với Mỹ trong việc xây dựng căn cứ định cư dài hạn ngoài Trái Đất.
Lý do trì hoãn và tác động từ điều kiện thời tiết tại bãi phóng
Theo thông tin từ cơ quan truyền thông quốc gia Xinhua dẫn tuyên bố của CMSA vào ngày 23/8, sau khi tiến hành một cuộc đánh giá toàn diện nhằm tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc về an toàn và độ tin cậy, tàu Hằng Nga 7 đã được xác định là không đáp ứng đủ các điều kiện phóng cần thiết. Do đó, nhiệm vụ này không thể tiến hành trong khung thời gian dự kiến của năm nay.
Theo kế hoạch ban đầu, tàu Hằng Nga 7 dự kiến được đưa lên quỹ đạo bằng tên lửa đẩy Trường Chinh 5 từ trung tâm phóng tàu vũ trụ Văn Xương trên đảo Hải Nam sớm nhất là ngày 24/8. Tuy nhiên, Viện Nghiên cứu Thiên văn Quốc gia Thái Lan (Narit) – đơn vị chịu trách nhiệm phát triển thiết bị khoa học trên tàu – cho biết sự cố hoãn phóng có liên quan trực tiếp đến bão Narra ở Biển Đông. Cơn bão này đã hoạt động tại khu vực vịnh Bắc Bộ nằm giữa Việt Nam, khu tự trị Quảng Tây (Trung Quốc) và đảo Hải Nam trong nhiều ngày qua, khiến cơ quan khí tượng Hải Nam phải đưa ra cảnh báo xanh (mức thấp nhất trong thang cảnh báo bão gồm 4 cấp của nước này).
Trang bị công nghệ hiện đại và mục tiêu đổ bộ cực nam Mặt Trăng
Sứ mệnh Hằng Nga 7 được thiết kế với một tổ hợp thiết bị vô cùng phức tạp và đồng bộ nhằm tối ưu hóa khả năng thăm dò thực địa, bao gồm:
- Tàu quỹ đạo: Đảm nhiệm việc khảo sát từ xa và duy trì liên lạc truyền tín hiệu về Trái Đất.
- Tàu đổ bộ: Thực hiện nhiệm vụ hạ cánh an toàn xuống bề mặt Mặt Trăng.
- Xe tự hành và robot nhảy: Di chuyển trên địa hình phức tạp để trực tiếp lấy mẫu và phân tích.
Theo chuyên trang Space, lộ trình di chuyển của tàu Hằng Nga 7 sau khi phóng dự kiến mất khoảng 5 ngày để tiếp cận quỹ đạo Mặt Trăng. Tại đây, tàu sẽ mất vài tuần để lập bản đồ chi tiết vị trí hạ cánh trước khi đưa tàu đổ bộ xuống bề mặt. Điểm đến được lựa chọn là vành miệng núi lửa Shackleton rộng khoảng 21 km ở khu vực cực nam.
Khu vực đáy của miệng hố Shackleton bị chìm trong bóng tối vĩnh cửu suốt hàng tỷ năm qua, tạo điều kiện cho một lượng lớn băng nước tích tụ và bảo tồn. Sự xuất hiện của robot nhảy và xe tự hành được kỳ vọng sẽ giúp tiếp cận sâu vào các vùng khuất bóng này để tiến hành các thử nghiệm khoan tìm thực tế.
Cuộc chạy đua khai thác nguồn băng nước giữa Trung Quốc và Mỹ
Băng nước được đánh giá là nguồn tài nguyên có giá trị chiến lược cực kỳ lớn đối với công cuộc khám phá vũ trụ sâu. Việc khai thác thành công băng nước tại chỗ cho phép chuyển hóa thành không khí để phi hành gia hít thở, nước uống sinh hoạt, hoặc điện phân thành oxy và hydro để làm nhiên liệu đẩy cho tên lửa, giảm thiểu chi phí vận chuyển tốn kém từ Trái Đất.
“Giới nghiên cứu vẫn chưa thể xác định rõ ràng liệu số lượng băng nước ở cực nam Mặt Trăng có thực sự đủ lớn để phục vụ cho các mục tiêu xây dựng căn cứ dài hạn hay không. Nhiệm vụ của tàu Hằng Nga 7 được kỳ vọng sẽ giải đáp câu hỏi lớn này thông qua các thí nghiệm thăm dò trực tiếp.” – Giáo sư danh dự James Head tại Đại học Brown, người từng tham gia chương trình Apollo của NASA, nhận định.
Theo CNN, cả Trung Quốc và Mỹ đều đang đẩy mạnh cuộc đua xây dựng căn cứ tại cực nam Mặt Trăng. Dù phía Mỹ đã sớm phát hiện và ước tính quy mô nguồn băng nước bằng các cảm biến đo đạc từ xa trên các vệ tinh quay quanh quỹ đạo, quốc gia này vẫn chưa phóng thành công tàu thăm dò nào xuống bề mặt để trực tiếp khoan tìm tài nguyên.
Mỹ hiện cũng đang lên kế hoạch cho một số sứ mệnh tiếp cận vùng cực nam Mặt Trăng trong tương lai gần. Doanh nghiệp tư nhân Astrobotic Technologies có thể phóng tàu đổ bộ Griffin sớm nhất vào cuối năm 2026. Trong khi đó, công ty Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos cũng dự kiến đưa hai tàu đổ bộ robot lên Mặt Trăng vào năm sau, một trong số đó có khả năng mang theo xe tự hành VIPER – mẫu robot do NASA thiết kế đặc biệt để dò tìm băng nước và tài nguyên.
Những điều cần theo dõi tiếp theo
Quyết định trì hoãn sứ mệnh Hằng Nga 7 của Trung Quốc mở ra những vấn đề lớn cần tiếp tục theo dõi sát sao:
- Khung thời gian phóng mới: CMSA hiện chưa công bố lịch trình phóng cụ thể tiếp theo sau khi bỏ lỡ cơ hội trong năm nay. Việc lùi lịch trình này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến lộ trình xây dựng căn cứ Mặt Trăng của Trung Quốc?
- Lợi thế của đối thủ: Liệu sự chậm trễ này có tạo cơ hội cho các sứ mệnh của Mỹ, đặc biệt là các dự án phối hợp với tư nhân như của Blue Origin hay Astrobotic, bứt phá để tiếp cận nguồn tài nguyên băng nước trước Trung Quốc?
Thông tin chi tiết về tiến độ khắc phục và lịch trình điều chỉnh của sứ mệnh Hằng Nga 7 sẽ tiếp tục được chuyên mục Tin tức Công nghệ của NsN cập nhật tới độc giả.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
