5 phút đọc
Tập đoàn China Energy Investment Corp vừa chính thức đưa tổ máy phát điện số 3 của nhà máy thủy điện Song Giang Khẩu vào vận hành, đánh dấu bước tiến lớn khi toàn bộ ba tổ máy thuộc giai đoạn đầu của dự án đi vào hoạt động. Với chiều cao kỷ lục 315 mét, đây hiện là đập thủy điện cao nhất thế giới, khẳng định bước tiến mới trong công nghệ xây dựng hạ tầng năng lượng tại các vùng địa hình hiểm trở.
Kỷ lục công nghệ của đập đá đổ cao 315 mét
Nhà máy thủy điện Song Giang Khẩu được xây dựng trên thượng nguồn sông Đại Độ, thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Sự kiện vận hành tổ máy số 3 vào ngày 31/8 vừa qua là cột mốc quan trọng, giúp khai thác hiệu quả con đập có chiều cao lên tới 315 mét – kỷ lục cao nhất thế giới hiện nay đối với một đập thủy điện.
Về mặt thông số kỹ thuật, dự án có tổng công suất thiết kế đạt 2 GW. Nhà máy được trang bị hệ thống gồm 4 turbine Francis với công suất mỗi turbine là 500 MW. Hồ chứa khổng lồ phía sau thân đập có khả năng lưu trữ khoảng 2,9 tỷ m³ nước. Dung tích trữ nước vượt trội này mang lại khả năng chủ động điều tiết dòng nước linh hoạt dựa trên nhu cầu phụ tải thực tế của lưới điện và sự biến động của thời tiết theo mùa.

Nhờ quy mô lưu trữ lớn, công trình không chỉ đảm nhận vai trò phát điện mà còn hỗ trợ kiểm soát lũ lụt và quản lý nguồn nước cho toàn khu vực, giúp tăng độ an toàn cho nguồn cung năng lượng và ổn định lưới điện khi phụ tải biến động.
Vượt qua những giới hạn khắc nghiệt về địa chất
Công trình khổng lồ này được xây dựng tại khu vực có độ cao lớn, nơi các kỹ sư phải đối mặt với những thách thức cực hạn về mặt địa chất và địa lý. Nhiệt độ môi trường thường xuyên ở mức thấp cùng với mùa xây dựng hiệu quả bị rút ngắn đã tạo ra áp lực rất lớn cho tiến độ thi công.
Theo các chuyên gia, việc hoàn thành và đưa vào vận hành một công trình có quy mô như Song Giang Khẩu là minh chứng cho năng lực của Trung Quốc trong việc phát triển công nghệ đập đá đổ siêu cao và các hệ thống xả lũ phức tạp trong điều kiện địa hình đặc biệt khó khăn.
Khi đi vào hoạt động ổn định, dự án sẽ tăng cường khả năng cung cấp điện cho tỉnh Tứ Xuyên và khu vực kinh tế trọng điểm Thành Đô – Trùng Khánh, đặc biệt là trong các thời điểm nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao.
Bức tranh toàn cảnh về hạ tầng thủy điện của Trung Quốc
Việc vận hành đập Song Giang Khẩu nằm trong chiến lược mở rộng quy mô thủy điện và phát triển năng lượng sạch của Trung Quốc. Theo số liệu từ Cơ quan Quản lý Năng lượng Quốc gia Trung Quốc công bố hôm 30/7, nước này đã bổ sung thêm 6,03 GW công suất thủy điện chỉ trong nửa đầu năm nay. Trong đó, thủy điện truyền thống đóng góp thêm 3,03 GW, còn các dự án thủy điện tích năng đóng góp 3 GW.
Tính đến cuối tháng 6, tổng công suất thủy điện lắp đặt của Trung Quốc đã đạt mốc 454 GW. Trong 6 tháng đầu năm, các nhà sản xuất điện lớn tại quốc gia này đã sản xuất được tổng cộng 588,6 tỷ kWh từ nguồn năng lượng thủy điện.
Những nút thắt công nghệ cần tiếp tục theo dõi
Mặc dù giai đoạn đầu của dự án đã vận hành thành công với 3 tổ máy, giới quan sát công nghệ vẫn cần theo dõi sát sao tiến trình hoàn thiện của dự án này trong thời gian tới. Với tổng công suất thiết kế là 2 GW sử dụng 4 turbine, kế hoạch lắp đặt và đưa vào vận hành turbine thứ tư còn lại vẫn là một mảnh ghép cần hoàn thiện để nhà máy đạt công suất tối đa.
Bên cạnh đó, hiệu quả vận hành thực tế của cấu trúc đập đá đổ cao 315 mét dưới tác động của thời tiết cực đoan tại vùng núi cao, cũng như khả năng phối hợp điều tiết nguồn nước của hồ chứa 2,9 tỷ m³ này với các công trình thủy điện khác trên lưu vực sông Đại Độ vẫn là những bài toán kỹ thuật cần có thời gian để kiểm chứng và đánh giá chi tiết.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc