6 phút đọc
Tại Thế vận hội robot hình người lần thứ hai (WHRG) diễn ra từ ngày 22 đến 26/8 tại Bắc Kinh, một khoảnh khắc công nghệ thú vị đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng mạng toàn cầu. Robot hình người Tien Kung Omni, một sản phẩm đến từ công ty công nghệ X-Humanoid của Trung Quốc, đã xuất sắc giành chức vô địch ở nội dung chạy 400m nhóm nhỏ vào ngày 23/8 với thành tích 45,66 giây. Tuy nhiên, điều khiến người xem bàn tán nhiều nhất không chỉ là chiến thắng, mà là dáng chạy vô cùng đặc biệt được ví như một “người nhút nhát” đang cố lấy tay che mặt.
Giải mã dáng chạy “nhút nhát” tối ưu hóa năng lượng của Tien Kung Omni
Thay vì sải bước và đánh tay nhịp nhàng ra trước sau như các vận động viên điền kinh thực thụ, Tien Kung Omni lại di chuyển với trọng tâm đổ dồn về phía trước. Hai cánh tay của robot đưa lên cao sát vùng mặt, vung rộng sang hai bên trong khi phần hông xoay liên tục. Dáng chạy có phần hài hước này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, làm dấy lên nhiều câu hỏi về mặt kỹ thuật.
Đáng chú ý, tư thế chạy có phần kỳ quặc này hoàn toàn nằm ngoài dự tính ban đầu của đội ngũ phát triển.
“Ban đầu, chúng tôi thiết kế dáng chạy của Tien Kung Omni theo kiểu vung tay giống người”, ông Han Gang, chuyên gia về thuật toán điều khiển chuyển động tại X-Humanoid, chia sẻ với tờ Global Times.
Tuy nhiên, trong môi trường huấn luyện mô phỏng, thuật toán liên tục đưa ra cơ chế phần thưởng dựa trên dữ liệu hiệu suất. Sau hàng loạt thử nghiệm thực tế, hệ thống tự học của robot đã tự động tinh chỉnh và giữ lại tư thế chạy hiện tại vì nhận thấy đây là phương án tối ưu nhất về mặt vật lý.
Ông Han giải thích rằng việc vung tay nhanh và mạnh theo kiểu truyền thống sẽ tạo ra tải trọng rất lớn lên khớp vai của robot. Điều này không chỉ khiến bộ phận khớp vai bị quá nhiệt nhanh chóng mà còn làm gia tăng đáng kể mức tiêu hao năng lượng, khiến robot không thể duy trì được tốc độ cao trong suốt quãng đường 400m. Việc giữ hai tay ở gần mặt giúp giảm tải trọng lên cánh tay, bảo toàn sức mạnh cho đôi chân và tối ưu hóa hiệu suất tản nhiệt.
Cột mốc mới của công nghệ: Vượt qua kỷ lục của con người
Sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ robot hình người không chỉ dừng lại ở chiếc cúp vô địch của Tien Kung Omni. Trong trận chung kết chạy 400m nhóm lớn diễn ra cùng ngày 23/8, một đại diện khác của X-Humanoid là Tien Kung Ultra đã giành huy chương vàng với thời gian ấn tượng 38,15 giây.
Thành tích này thậm chí còn nhanh hơn kỷ lục thế giới chạy 400m nam của con người (43,03 giây) do vận động viên Wayde van Niekerk người Nam Phi thiết lập tại Thế vận hội Rio 2016. Để thấy rõ tốc độ phát triển đáng kinh ngạc này, hãy nhìn vào số liệu từ kỳ thế vận hội robot đầu tiên diễn ra vào năm ngoái: khi đó, robot vô địch nội dung chạy 400m phải mất tới 1 phút 28,03 giây mới hoàn thành đường đua – chậm hơn thành tích hiện tại của dòng Tien Kung gần 50 giây.
Sự khác biệt về cự ly cũng đòi hỏi những giải pháp kỹ thuật khác nhau. Chuyên gia Han Gang cho biết, với các nội dung đòi hỏi sức bền lớn như bán marathon (21 km), các kỹ sư sẽ phải tập trung xử lý vấn đề tản nhiệt ở khớp hông sau thời gian vận hành dài. Trong khi đó, ở các cự ly ngắn như 100m hay 400m, áp lực quá nhiệt ở khớp hông lại ít đáng lo ngại hơn so với khớp vai.
Sự trỗi dậy mạnh mẽ và thế độc tôn của ngành robot Trung Quốc
Những thành tích ấn tượng tại thế vận hội robot một lần nữa khẳng định vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ này. Số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Smart Analytics Global (SAG) cho thấy, trong nửa đầu năm nay, Trung Quốc chiếm tới 97% lượng robot hình người được xuất xưởng trên toàn cầu.
Cụ thể, tổng sản lượng robot hình người toàn cầu tính đến hết tháng 6 đạt 19.100 sản phẩm, ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ 272% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, cả 5 doanh nghiệp dẫn đầu thị trường này đều là các đại diện đến từ Trung Quốc. Quốc gia này đang sở hữu một chuỗi cung ứng cực kỳ mạnh mẽ và có mức độ tự chủ rất cao. Điển hình như công ty Unitree đã đạt tỷ lệ nội địa hóa lên đến 90%, tự nghiên cứu và phát triển hoàn toàn các linh kiện cốt lõi.
Lý giải về sự phát triển thần tốc này, ông Zhang Xiaorong, Giám đốc Viện Nghiên cứu Công nghệ tiên tiến Trung Quốc, nhận định:
Sự phát triển toàn diện của ngành robot Trung Quốc bắt nguồn từ sự kết hợp đồng bộ giữa các chính sách khuyến khích từ chính phủ, lợi thế tích hợp sâu rộng của chuỗi sản xuất hoàn chỉnh, định hướng thể chế dài hạn và đặc biệt là khả năng thử nghiệm, ứng dụng thực tế trên quy mô cực kỳ rộng lớn.
Chặng đường phía trước: Những ẩn số chưa có lời giải
Dù đã chứng minh được tốc độ vượt trội trên đường chạy điền kinh tiêu chuẩn, các dòng robot hình người vẫn còn nhiều thách thức lớn cần vượt qua trước khi đi vào cuộc sống thực tế. Theo ông Han Gang, giới hạn tiếp theo nằm ở khả năng tương tác với môi trường phức tạp và xử lý các tác động ngoại lực không dự báo trước. Giới quan sát công nghệ hiện vẫn đang theo dõi liệu các kỹ sư sẽ giải quyết bài toán giữ thăng bằng và phản xạ thực tế như thế nào khi robot không còn chạy trên đường đua bằng phẳng, và những ứng dụng thực tiễn đầu tiên ngoài đời thực sẽ xuất hiện trong lĩnh vực nào trong tương lai gần.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
