7 phút đọc
Cơ quan quản lý và các nhà mạng di động tại Việt Nam đang đẩy nhanh lộ trình dừng hoàn toàn công nghệ GSM (2G) nhằm tối ưu hóa tài nguyên tần số cho các thế hệ mạng mới như 5G và 6G. Theo kế hoạch, hệ thống mạng 2G sẽ chính thức ngừng hoạt động hoàn toàn trên phạm vi toàn quốc từ giữa tháng 9/2026.
Lộ trình tắt sóng 2G: Cột mốc ngày 15/9/2026 và bước chuẩn bị dài hơi
Quyết định dừng phát sóng mạng di động thế hệ thứ hai (2G) là bước đi tiếp theo trong lộ trình tắt sóng tại Việt Nam nhằm ưu tiên tần số cho các thế hệ mạng di động đời mới, được cơ quan quản lý đưa ra từ năm 2024. Theo đó, hệ thống thông tin di động GSM, thường gọi là mạng di động thế hệ thứ hai (2G), sẽ chính thức ngừng hoạt động hoàn toàn vào ngày 15/9/2026. Đây là thời điểm đánh dấu sự kết thúc của công nghệ kết nối cũ sau gần hai năm các nhà mạng duy trì hạ tầng để hỗ trợ người dùng chuyển đổi thiết bị.
Trước đó, từ tháng 10/2024, các nhà mạng đã ngừng cung cấp dịch vụ cho nhóm khách hàng sử dụng điện thoại chỉ hỗ trợ kết nối 2G. Dẫu vậy, một phần mạng 2G vẫn được tiếp tục duy trì để phục vụ cho các thiết bị 3G hoặc 4G đời đầu chưa tích hợp công nghệ VoLTE (công nghệ truyền tải âm thanh cuộc gọi chất lượng cao), đồng thời đảm bảo thông tin liên lạc tại một số khu vực đặc thù như quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và nhà giàn DK.
Thực tế cho thấy, trong vài tháng gần đây, một số nhà mạng đã chủ động tắt sóng 2G dần dần tại các khu vực đủ điều kiện kỹ thuật thay vì đợi đến đúng thời điểm hạn chót. Sau khi dừng phát sóng, các khối băng tần vốn dùng cho mạng 2G hiện nay như 900 MHz và 1.800 MHz sẽ được đưa ra đấu giá, hướng tới mục đích sử dụng cho các thế hệ mạng di động tiếp theo như 5G và 6G.
Tại sao điện thoại 4G đời đầu vẫn có nguy cơ bị gián đoạn liên lạc?
Nhiều người dùng cho rằng việc tắt sóng 2G chỉ ảnh hưởng đến các thiết bị điện thoại phổ thông “cục gạch”. Tuy nhiên, các dòng điện thoại 4G đời cũ cũng đứng trước rủi ro lớn bị mất khả năng liên lạc thông thường.
Khi mạng 2G còn hoạt động, một số dòng điện thoại 4G không hỗ trợ VoLTE vẫn có thể tự động chuyển xuống sử dụng hạ tầng mạng 2G để thực hiện các cuộc gọi thoại thông thường. Khi mạng này chính thức bị tắt hoàn toàn, tính năng chuyển vùng xuống 2G không còn khả dụng. Điều này dẫn đến tình huống máy vẫn có thể kết nối mạng Internet thông qua sóng 4G nhưng hoàn toàn không thể thực hiện hay tiếp nhận cuộc gọi thoại thông thường.
Để giải quyết vấn đề này, công nghệ VoLTE cho phép thực hiện cuộc gọi thoại trực tiếp ngay trên hạ tầng mạng 4G với chất lượng truyền tải âm thanh cao hơn, giúp cuộc gọi thông suốt mà không cần đến sự trợ giúp của mạng 2G cũ.
Khuyến nghị và các phương án hỗ trợ người dùng từ nhà mạng
Nhằm đảm bảo quá trình chuyển dịch diễn ra thuận lợi và tránh tình trạng gián đoạn thông tin liên lạc đột ngột, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp viễn thông đã đưa ra những khuyến nghị cụ thể:
- Chủ động kiểm tra thiết bị: Người dùng đang sở hữu các dòng điện thoại 4G cần kiểm tra xem thiết bị của mình có hỗ trợ công nghệ VoLTE hay không và tiến hành bật tính năng này trong phần cài đặt nếu được hỗ trợ.
- Thay đổi thiết bị chỉ hỗ trợ 2G: Những khách hàng đang sử dụng điện thoại chỉ hỗ trợ mạng 2G bắt buộc phải thay thế bằng các thiết bị di động thế hệ mới có khả năng tương thích với mạng 4G, 5G.
- Tận dụng sự hỗ trợ từ nhà mạng: Các nhà mạng lớn tại Việt Nam cho biết sẽ triển khai hệ thống rà quét tự động để chủ động kích hoạt dịch vụ VoLTE cho khách hàng. Đồng thời, người dân cũng có thể chủ động liên hệ hoặc đến các điểm bán, cửa hàng và điểm hỗ trợ của nhà mạng để kiểm tra.
Đại diện nhà mạng Viettel chia sẻ về chính sách hỗ trợ: “Tùy từng trường hợp, khách hàng được đổi SIM và tiếp cận chương trình hỗ trợ thiết bị phù hợp để duy trì liên lạc”.
Sứ mệnh lịch sử hơn 30 năm của thế hệ mạng di động đời đầu
Mạng di động 2G lần đầu tiên được thương mại hóa trên thị trường thế giới vào năm 1991. Tại Việt Nam, công nghệ này chính thức xuất hiện vào năm 1993, đánh dấu bằng sự khởi đầu hoạt động của nhà mạng MobiFone. Sau hơn 30 năm đồng hành cùng sự phát triển của ngành viễn thông trong nước, thế hệ mạng di động này được giới chuyên môn đánh giá là đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của mình.
Việc dừng phát sóng 2G không chỉ là xu thế tất yếu mà còn giúp các nhà mạng giải phóng và tái sử dụng hiệu quả tài nguyên tần số cho các công nghệ di động tiên tiến hơn. Điều này giúp tối ưu năng lực mạng lưới, mở rộng chất lượng vùng phủ sóng và tập trung nguồn lực phát triển 5G, 6G. Theo lộ trình tiếp theo, sau khi dừng hoàn toàn 2G, mạng di động thế hệ thứ ba (3G) cũng dự kiến sẽ tiếp tục được dừng hoạt động từ tháng 9/2028.
Những vấn đề người dùng cần tiếp tục theo dõi trong thời gian tới
Dù các mốc thời gian và giải pháp kỹ thuật đã được vạch ra rõ ràng, người dùng di động vẫn cần chú ý theo dõi một số nội dung sau:
- Các chương trình ưu đãi, chính sách trợ giá cụ thể từ các nhà mạng viễn thông dành cho từng nhóm đối tượng khách hàng khi thực hiện đổi máy 2G lên 4G/5G.
- Tiến độ đấu giá các khối băng tần 900 MHz và 1.800 MHz sau khi được thu hồi từ mạng 2G và kế hoạch phủ sóng mạng 5G thực tế tại địa phương mình sinh sống.
- Lộ trình chuẩn bị chuyển đổi thiết bị của các thuê bao đang sử dụng mạng 3G trước khi công nghệ này chính thức dừng hoạt động vào tháng 9/2028.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
