7 phút đọc
Khuyến cáo: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không nhằm mục đích tự chẩn đoán hay tự điều trị. Khi xuất hiện các triệu chứng ảnh hưởng đến sức khỏe, nam giới cần đến khám tại các cơ sở y khoa chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác.
Khái niệm “hội chứng ghế xoay” phản ánh một thực trạng phổ biến ở nhiều nam giới văn phòng hiện nay: dành phần lớn thời gian trong ngày trên những chiếc ghế, từ ghế ô tô di chuyển, ghế làm việc tại công sở cho đến ghế ở bàn nhậu. Lối sống ít vận động này không chỉ khiến vòng bụng ngày càng tăng mà còn là tác nhân âm thầm làm suy giảm sức khỏe mạch máu và ảnh hưởng trực tiếp đến phong độ của phái mạnh.
Sự thật về ảnh hưởng của thói quen ngồi nhiều đến sức khỏe nam giới
Thuật ngữ “hội chứng ghế xoay” được TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, thuộc Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, gọi vui nhằm mô tả lối sống tĩnh tại, thiếu vận động của nam giới văn phòng. Chuyên gia lưu ý đây không phải là một chẩn đoán y khoa chính thức.
Nhiều người thường lầm tưởng đơn giản rằng việc ngồi nhiều chỉ gây ứ máu ở vùng kín dẫn đến suy giảm sinh lý. Tuy nhiên, cơ chế tác động thực tế phức tạp hơn. Lối sống tĩnh tại kéo dài thường đi kèm với tình trạng béo bụng, tăng cân, rối loạn đường huyết, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu. Những yếu tố này trực tiếp làm suy giảm sức khỏe của hệ mạch máu, trong khi khả năng cương dương của nam giới lại phụ thuộc rất lớn vào chức năng mạch máu hoạt động bình thường.
Một nghiên cứu của tác giả Furukawa và các cộng sự thực hiện trên nhóm nam giới Nhật Bản mắc đái tháo đường type 2 đã ghi nhận: thời gian ngồi nhiều có liên quan đến tỷ lệ rối loạn cương dương cao hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là một nghiên cứu quan sát, chưa thể khẳng định việc ngồi ghế liên tục là nguyên nhân trực tiếp gây ra rối loạn cương.
Đối với sức khỏe tuyến tiền liệt, hiện tại cũng chưa có cơ sở khoa học để khẳng định việc ngồi văn phòng 8 tiếng mỗi ngày trực tiếp gây ra bệnh lý viêm hay phì đại tuyến tiền liệt. Dù vậy, một nghiên cứu được công bố năm 2020 chỉ ra rằng nhóm nam giới tích cực hoạt động thể lực và ít ngồi tĩnh tại hơn sẽ có nguy cơ gặp các triệu chứng đường tiểu dưới thấp hơn. Do đó, các biểu hiện như tiểu khó, tiểu đêm ở người ít vận động không nên mặc nhiên quy chụp là do tuổi tác.
Tác động từ bàn nhậu và những lầm tưởng về tình trạng mãn dục nam
Bên cạnh chiếc ghế văn phòng, thói quen thường xuyên ngồi bàn nhậu cũng là tác nhân gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản. Một nghiên cứu tiến hành trên 1.221 nam giới trẻ tại Đan Mạch cho thấy, lượng rượu bia sử dụng thường xuyên càng cao thì nồng độ, tổng số lượng và tỷ lệ tinh trùng có hình dạng bình thường càng có xu hướng suy giảm rõ rệt. Cụ thể, ở nhóm uống trên 40 đơn vị rượu mỗi tuần, nồng độ tinh trùng thấp hơn khoảng 33% so với nhóm chỉ uống từ 1 đến 5 đơn vị.
Mặc dù vậy, điều này không đồng nghĩa với việc uống một ly bia sẽ ngay lập tức làm suy giảm chất lượng tinh trùng, bởi tác động của cồn còn phụ thuộc vào lượng uống, cách thức uống cùng nhiều yếu tố thể trạng khác. Tuy nhiên, đối với nam giới đang chuẩn bị có con, việc hạn chế các cuộc nhậu thường xuyên là điều cần thiết.
Hơn nữa, các cuộc nhậu thường đi kèm thực phẩm nhiều năng lượng, chất béo và thói quen ăn khuya rồi ngủ ngay, lâu dần làm tăng mỡ bụng và giảm khối cơ. Tình trạng béo bụng và rối loạn chuyển hóa này có liên quan chặt chẽ đến việc suy giảm testosterone.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy tư vấn sức khỏe cho người bệnh. Ảnh: Lâm Anh
Nhiều nam giới sau tuổi 40 khi gặp các triệu chứng như mệt mỏi, giảm ham muốn hoặc rối loạn cương thường tự ý kết luận mình bị “mãn dục nam”. Thực tế, testosterone ở nam giới không đột ngột suy giảm ở một độ tuổi nhất định và không phải ai bước qua tuổi 40 cũng bị thiếu hụt hormone này.
Nghiên cứu mang tên European Male Ageing Study thực hiện trên 3.369 nam giới từ 40 đến 79 tuổi chỉ ra rằng các triệu chứng liên quan chặt chẽ nhất với nồng độ testosterone thấp bao gồm: giảm ham muốn, giảm cương buổi sáng và rối loạn cương dương. Các biểu hiện như mệt mỏi hay giảm sức lực không mang tính đặc hiệu vì chúng có thể liên quan đến căng thẳng (stress), thiếu ngủ, trầm cảm hoặc các bệnh lý chuyển hóa khác.
Khuyến cáo thay đổi lối sống từ các tổ chức y khoa
Theo hướng dẫn từ Hiệp hội Niệu khoa châu Âu (EAU), đối với nam giới bị suy sinh dục có kèm thừa cân hoặc béo phì, việc giảm cân và thay đổi lối sống lành mạnh là bước can thiệp đầu tiên cần thực hiện. Thay vì tự ý tìm đến các loại thực phẩm được quảng cáo “bổ sung sinh lực” như hàu hay thịt đỏ, nam giới cần chủ động kiểm soát cân nặng, tăng cường vận động và đảm bảo ngủ đủ giấc.
Bên cạnh đó, Hiệp hội Niệu khoa châu Âu cũng đưa ra hai lưu ý quan trọng:
- Không khuyến cáo sử dụng liệu pháp bổ sung testosterone cho những nam giới có nồng độ hormone trong máu ở mức bình thường.
- Tuyệt đối không sử dụng testosterone ngoại sinh để cải thiện khả năng sinh sản ở những nam giới đang có kế hoạch sinh con.
Khi gặp các biểu hiện suy giảm phong độ, nam giới không nên tự ý mua các sản phẩm bổ sung nội tiết tố. Việc chẩn đoán suy sinh dục cần phải dựa trên các triệu chứng lâm sàng phù hợp và kết quả xét nghiệm testosterone thấp được xác nhận theo đúng quy trình y khoa.
Những điểm y học hiện tại chưa thể khẳng định
Dù mối liên hệ giữa lối sống ít vận động và sự suy giảm sức khỏe của nam giới đã được ghi nhận qua nhiều nghiên cứu, y học hiện vẫn chưa thể khẳng định một số khía cạnh sau:
- Chưa có bằng chứng trực tiếp chứng minh chiếc ghế văn phòng hay việc ngồi làm việc liên tục 8 tiếng là nguyên nhân trực tiếp gây ra tình trạng rối loạn cương dương hay các bệnh lý viêm, phì đại tuyến tiền liệt. Các nghiên cứu hiện tại mới chỉ dừng lại ở việc chỉ ra mối liên hệ mang tính quan sát.
- Chưa thể xác định được một ngưỡng giới hạn chung cho tất cả mọi người về việc uống bao nhiêu rượu bia thì sẽ ngay lập tức gây hại đến tinh trùng, do tác động của cồn phụ thuộc lớn vào cơ địa và lối sống riêng biệt của từng cá nhân.
Để bảo vệ sức khỏe, nam giới văn phòng được khuyên nên chủ động đứng dậy đi lại trong giờ làm việc, duy trì thói quen tập thể thao, kiểm soát số đo vòng bụng, hạn chế bia rượu và đi khám tại các cơ sở chuyên khoa nếu các triệu chứng rối loạn kéo dài.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
