7 phút đọc
Việc duy trì một chế độ ăn kiêng quá khắt khe, tự ý loại bỏ hoàn toàn các nhóm chất quan trọng như chất béo và chất đạm trong thời gian dài có thể để lại những hệ lụy khôn lường đối với sức khỏe. Mới đây, trường hợp một người phụ nữ chưa tròn 60 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc) phải đối mặt với tình trạng thể trạng suy kiệt tương đương người 80 tuổi là một minh chứng điển hình cho hậu quả của việc ăn uống thiếu cân đối kéo dài suốt hai thập kỷ.
Thể trạng lão hóa sớm do chế độ ăn kiêng cực đoan
Theo thông tin ghi nhận, một người phụ nữ tại Đài Loan (Trung Quốc) dù chưa bước sang tuổi 60 nhưng đã rơi vào trạng thái cơ thể gầy gò, yếu ớt và suy kiệt nghiêm trọng. Các đánh giá y khoa cho thấy thể chất của bà đã lão hóa nhanh chóng, tương đương với những người ở độ tuổi từ 70 đến 80. Sau khi tiến hành thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán bà đang đối mặt với nguy cơ cao mắc chứng teo cơ (sarcopenia).
Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ thói quen ăn uống suốt gần 20 năm qua của bệnh nhân. Với mong muốn bảo vệ sức khỏe, bà đã chủ động cắt bỏ hoàn toàn thịt đỏ và chất béo ra khỏi thực đơn hằng ngày. Tuy nhiên, sự kiêng khem quá mức này đã phản tác dụng, khiến cơ thể không được cung cấp đủ các dưỡng chất thiết yếu để duy trì các hoạt động sinh học bình thường.
Giải thích cụ thể hơn về trường hợp này, bác sĩ Li cho biết việc duy trì một chế độ ăn quá nghèo nàn chất béo và chất đạm trong gần hai thập kỷ đã khiến lượng cơ bắp của người phụ nữ bị sụt giảm nghiêm trọng. Hệ quả là hệ miễn dịch của bà bị suy yếu, thể lực sa sút rõ rệt, da dẻ mất đi độ đàn hồi tự nhiên và chỉ có thể bước đi một cách rất chậm chạp.
Diễn tiến âm thầm của chứng teo cơ và những nguy cơ đi kèm
Chứng teo cơ là một tình trạng suy giảm khối lượng và chức năng cơ bắp mang tính hệ thống. Theo Bác sĩ chuyên khoa Phục hồi chức năng Chien Tzu-hsuan, khối lượng cơ bắp của cơ thể con người không duy trì vĩnh viễn mà bắt đầu suy giảm tự nhiên từ khoảng tuổi 40. Trung bình cứ mỗi 10 năm trôi qua, cơ thể sẽ mất đi khoảng 8% khối lượng cơ. Đáng chú ý, sau khi bước qua tuổi 70, tốc độ suy giảm này sẽ tăng lên gấp đôi, trong đó cơ đùi là vùng cơ bị mất đi nhanh nhất.
Tại Đài Loan, số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ mắc chứng teo cơ ở nhóm người từ 65 tuổi trở lên rơi vào khoảng 6,8%, tương đương với gần 300.000 người đang phải chịu ảnh hưởng từ hội chứng này. Điều đáng lo ngại là có tới 80% bệnh nhân không hề nhận thức được bản thân đã mắc bệnh do các triệu chứng biểu hiện ban đầu thường diễn ra âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với sự mệt mỏi thông thường do tuổi tác.
Bác sĩ Chien Tzu-hsuan cũng nhấn mạnh rằng chứng teo cơ không đơn thuần chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động hằng ngày hay làm tăng nguy cơ té ngã, gãy xương ở người lớn tuổi. Khi lượng cơ bắp suy giảm quá sâu, quá trình trao đổi chất trong cơ thể sẽ bị chậm lại đáng kể, từ đó kéo theo sự suy giảm của hệ miễn dịch và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch nguy hiểm.
Bằng chứng khoa học về vai trò của đạm và chất béo lành mạnh
Nhiều phụ nữ ở độ tuổi trung niên thường gặp phải tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng do xu hướng nạp không đủ chất béo và đạm. Chuyên gia y tế ví von rằng khi cơ thể thiếu hụt hai nhóm chất này, kết hợp với việc lười vận động, hệ cơ xương khớp sẽ rơi vào trạng thái “không có vật liệu xây dựng và cũng không có công nhân làm việc”. Kết quả trực tiếp là hiện tượng teo cơ diễn ra nhanh chóng, hệ miễn dịch suy yếu, mật độ xương sụt giảm và làn da mất đi sự đàn hồi.
Để minh chứng cho điều này, bác sĩ Li đã dẫn chứng các nghiên cứu y khoa từ các tổ chức uy tín hàng đầu thế giới:
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Viện Quốc gia về Lão hóa Mỹ (NIA): Các nghiên cứu từ hai tổ chức này chỉ ra rằng việc cơ thể thiếu hụt chất đạm (protein) sẽ đẩy nhanh tốc độ thoái hóa của các sợi cơ bắp.
- Vai trò của chất béo: Việc thiếu hụt các chất béo lành mạnh gây ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp đến quá trình tiết hormone trong cơ thể, gây hại cho hệ tim mạch cũng như hệ miễn dịch. Sự thiếu hụt này khiến cho quá trình suy thoái thể chất sau tuổi 50 diễn ra nhanh hơn gấp nhiều lần so với tốc độ lão hóa tự nhiên.
Khuyến nghị từ chuyên gia để bảo vệ sức khỏe cơ xương khớp
Để ngăn ngừa chứng teo cơ và duy trì một thể trạng khỏe mạnh, dẻo dai sau tuổi trung niên, các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên thực hiện các chế độ ăn kiêng cực đoan. Thay vào đó, chế độ dinh dưỡng hằng ngày cần được thiết kế cân đối và đảm bảo các yếu tố sau:
- Bổ sung đầy đủ chất đạm: Cung cấp đủ nguồn đạm cần thiết cho cơ thể để làm nguyên liệu xây dựng và tái tạo cơ bắp.
- Nạp chất béo lành mạnh: Thay vì cắt bỏ hoàn toàn chất béo, hãy lựa chọn các nguồn chất béo có lợi từ các loại hạt, quả bơ, dầu ô liu hoặc từ các loại cá biển sâu.
- Cân đối các nhóm chất khác: Kết hợp lượng carbohydrate (tinh bột) ở mức vừa đủ, bổ sung rau củ quả đa dạng màu sắc để tăng cường vitamin, khoáng chất và uống đủ nước mỗi ngày.
- Rèn luyện thể thao đều đặn: Thường xuyên tập thể dục giúp cơ thể chuyển hóa hiệu quả các nguồn dinh dưỡng đã nạp vào thành cơ bắp và duy trì hệ xương khớp chắc khỏe.
Cảnh báo sức khỏe từ chuyên mục: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, được tổng hợp từ các chia sẻ chuyên môn và nghiên cứu được công bố. Người đọc tuyệt đối không tự ý chẩn đoán bệnh lý hoặc tự thiết lập các chế độ ăn kiêng khắt khe mà không có sự tư vấn, kiểm tra lâm sàng từ các bác sĩ chuyên khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng có chứng chỉ hành nghề.
Hiện nay, các nghiên cứu và nguồn tin hiện tại vẫn chưa công bố chi tiết về định lượng cụ thể của từng loại dưỡng chất cần nạp đối với từng nhóm thể trạng cá nhân, cũng như lộ trình tập luyện phục hồi chi tiết cho bệnh nhân trong ca lâm sàng nêu trên. Do đó, việc xây dựng thực đơn cá nhân hóa vẫn cần dựa trên sự theo dõi sát sao của các chuyên gia y tế chuyên biệt.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
