6 phút đọc
Ngày 19/8 vừa qua, nhà sản xuất robot Trung Quốc Unitree Robotics đã chính thức ghi nhận phiên giao dịch đầu tiên đầy ấn tượng trên sàn chứng khoán Star Market của Thượng Hải. Theo CNBC, giá cổ phiếu của công ty đã tăng vọt tới 460% ngay trong ngày đầu ra mắt, giúp doanh nghiệp huy động thành công 6,1 tỷ nhân dân tệ (tương đương 905 triệu USD). Đáng chú ý, startup trí tuệ nhân tạo đình đám DeepSeek cũng xuất hiện trong danh sách cổ đông lớn với khoản đầu tư trị giá 140,8 triệu nhân dân tệ (khoảng 21 triệu USD).
Thành công từ thương vụ IPO này không chỉ mang lại nguồn lực tài chính mạnh mẽ cho Unitree mà còn được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích lớn cho toàn bộ ngành công nghiệp robot hình người vốn đang trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ.
Bước nhảy vọt về quy mô sản xuất và hiệu ứng dây chuyền
Thành lập từ năm 2016, Unitree đã chứng minh tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc về quy mô sản xuất. Từ mức doanh số chỉ vỏn vẹn 5 robot vào năm 2023, doanh nghiệp này đã bứt phá ngoạn mục để bàn giao tới 5.215 robot trong năm 2025. Theo số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Smart Analytics Global (SAG), Unitree hiện đang giữ vị trí thứ hai trên thị trường với 5.900 robot được xuất xưởng trong nửa đầu năm 2026, chỉ xếp sau đối thủ đồng hương Agibot với 8.400 sản phẩm.
Sức nóng từ thương vụ lên sàn của Unitree đang lan tỏa nhanh chóng sang các đối thủ cạnh tranh. Chuyên trang công nghệ TechCrunch cho biết, hiện có ít nhất 6 doanh nghiệp sản xuất robot hình người khác của Trung Quốc đang rục rịch chuẩn bị thực hiện kế hoạch IPO tương tự, tiêu biểu là Deep Robotics và Leju Robotics. Điều này cho thấy làn sóng robot hóa đang thu hút dòng vốn đầu tư rất lớn.
Bài toán rời khỏi phòng thí nghiệm để thương mại hóa thực tế
Mặc dù gặt hái được những con số ấn tượng về lượng xuất xưởng và vốn hóa, Unitree vẫn phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: sản phẩm của họ chưa thực sự đi vào đời sống sản xuất công nghiệp thực tế. Phần lớn doanh số hiện tại của hãng vẫn đang phục vụ mục đích nghiên cứu học thuật thay vì ứng dụng thương mại.
“Số lượng đơn hàng lớn tạo nên câu chuyện IPO hấp dẫn cho Unitree. Dù vậy, chưa đến 10% doanh số của Unitree dành cho ứng dụng thương mại. Phần lớn sử dụng trong phòng thí nghiệm. Unitree sẽ cần chứng minh họ có thể chế tạo ra robot an toàn, đáng tin cậy, dùng trong môi trường thực tế khắc nghiệt.”
— Gavin Kenneally, CEO của Ghost Robotics chia sẻ với The Robot Report.
Các số liệu thống kê thực tế cũng củng cố nhận định này. Dữ liệu do Unitree công bố đầu năm nay chỉ ra rằng, có tới 70% số robot hình người của công ty cung cấp cho các trường đại học và viện nghiên cứu trong năm 2025. Các dòng sản phẩm của hãng vẫn chưa chứng minh được khả năng đáp ứng các điều kiện vận hành khắc nghiệt trong môi trường công nghiệp.
Đồng quan điểm, ông Nicolaus Radford, CEO của Persona AI (Mỹ) – công ty chuyên phát triển các dòng robot hình người dạng mô-đun, nhận xét: “Unitree đã bán được robot, nhưng họ vẫn chưa cho thấy sản phẩm của mình có độ bền cao khi hoạt động, cũng như tiềm năng triển khai trên quy mô lớn.”
Rào cản địa chính trị và áp lực tài chính từ các đối thủ đi trước
Bên cạnh thách thức về mặt công nghệ và tính ứng dụng, con đường mở rộng ra thị trường quốc tế của Unitree, đặc biệt là tại Mỹ, đang vấp phải trở ngại lớn. Tháng trước, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã ra lệnh hạn chế nhập khẩu đối với các dòng robot hình người và robot bốn chân sản xuất ở nước ngoài. Lệnh cấm này áp dụng trực tiếp cho các thiết bị mới, đồng nghĩa với việc Unitree sẽ gặp rất nhiều khó khăn nếu muốn tiếp cận và bán sản phẩm tại thị trường trọng điểm này trong tương lai.
Ở góc độ tài chính, nỗi lo ngại về việc đi vào “vết xe đổ” của các doanh nghiệp đi trước cũng đang hiện hữu. UBTech, công ty robot hình người đầu tiên niêm yết trên thị trường chứng khoán, đã phải gánh khoản lỗ lên tới khoảng 104 triệu USD vào năm ngoái. Unitree cũng bắt đầu cảm thấy sức ép này khi báo cáo tài chính quý I/2026 của hãng cho thấy, mặc dù doanh thu tăng trưởng ấn tượng ở mức 68,5%, nhưng lợi nhuận lại sụt giảm tới 52,6%. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí dành cho nghiên cứu phát triển (R&D) và các chiến dịch marketing tăng cao.
Người dùng và giới công nghệ cần theo dõi điều gì tiếp theo?
Nguồn vốn 6,1 tỷ nhân dân tệ huy động được sau phiên IPO thành công chắc chắn sẽ là bệ đỡ vững chắc giúp Unitree tạm thời giải quyết bài toán tài chính, nhưng nó cũng đi kèm với kỳ vọng khổng lồ từ các cổ đông. Theo CNBC, trong thời gian tới, công ty bắt buộc phải tăng tốc trên ba mặt trận chính: tối ưu hóa phần cứng, hoàn thiện công nghệ trí tuệ nhân tạo tích hợp cơ thể vật lý (Embodied AI), và nâng cao năng lực sản xuất hàng loạt.
Như hãng tin Reuters đánh giá, thách thức lớn nhất của Unitree ở thời điểm hiện tại không còn là gọi vốn, mà là làm thế nào để chuyển hóa sự kỳ vọng của giới đầu tư thành những hợp đồng thương mại thực tế có lợi nhuận. Người dùng và giới quan sát công nghệ sẽ cần theo dõi xem liệu Unitree có thể đưa những chú robot hình người của mình ra khỏi phòng thí nghiệm để thực hiện các công việc có giá trị kinh tế cao, tạo ra lợi nhuận thực tế cho khách hàng hay không.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
