6 phút đọc
Trong bối cảnh nhu cầu tính toán trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng trưởng với tốc độ chóng mặt, các giới hạn vật lý trên mặt đất như quỹ đất và năng lượng đang trở thành rào cản lớn. Để giải quyết thách thức này, một hướng đi mang tính đột phá đang được triển khai: đưa toàn bộ hạ tầng xử lý AI lên không gian. Mới đây, startup công nghệ Starcloud của Mỹ đã công bố kế hoạch đầy tham vọng nhằm xây dựng một siêu hệ thống trung tâm dữ liệu có tổng công suất lên tới 20 GW vận hành trực tiếp trên quỹ đạo Trái Đất.
Hành trình gọi vốn thần tốc và sự hậu thuẫn từ các ông lớn công nghệ
Theo thông tin từ Interesting Engineering, Starcloud – công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Washington, Mỹ – vừa huy động thành công thêm 250 triệu USD trong đợt gọi vốn bổ sung. Vòng gọi vốn mới này đã nâng giá trị định giá của công ty lên mức 2,3 tỷ USD. Đây là một con số vô cùng ấn tượng đối với một doanh nghiệp mới được thành lập vào năm 2024.
Tính đến thời điểm hiện tại, tổng số vốn mà Starcloud huy động được đã đạt 450 triệu USD. Đáng chú ý, danh sách các nhà đầu tư mới của startup này có sự xuất hiện của những tên tuổi hàng đầu trong ngành công nghệ toàn cầu, bao gồm tập đoàn chip Nvidia và Cisco Investments. Nguồn lực tài chính dồi dào này sẽ được Starcloud tập trung đầu tư cho việc sản xuất tàu vũ trụ, phát triển kỹ thuật và chuẩn bị cho các hoạt động phóng trong tương lai nhằm hiện thực hóa mạng lưới tính toán quỹ đạo quy mô lớn.
Thử nghiệm thực tế: Vận hành GPU Nvidia và Google Gemini trên quỹ đạo
Giải pháp cốt lõi của Starcloud là chuyển dịch phần cứng của các trung tâm dữ liệu truyền thống từ mặt đất lên không gian bằng cách tích hợp các bộ xử lý đồ họa (GPU) hiệu suất cao trực tiếp lên các vệ tinh. Khác với các trung tâm dữ liệu trên mặt đất vốn sử dụng không khí hoặc chất lỏng để làm mát, hệ thống trong không gian của Starcloud phải sử dụng các bộ tản nhiệt chuyên dụng để truyền nhiệt, đồng thời tích hợp các giải pháp bảo vệ linh kiện máy tính nhạy cảm khỏi bức xạ vũ trụ khắc nghiệt.
Cột mốc quan trọng đầu tiên trong lộ trình này là thử nghiệm của vệ tinh Starcloud-1 vào tháng 11/2025. Trong nhiệm vụ này, vệ tinh đã mang theo chip xử lý AI Nvidia H100 vào không gian. Theo công bố từ phía Starcloud, thử nghiệm này đã chứng minh thành công rằng phần cứng máy tính cấp trung tâm dữ liệu hoàn toàn có thể hoạt động ổn định trên quỹ đạo mà không gặp phải các sự cố về hệ thống làm mát, quản lý năng lượng hay ảnh hưởng từ bức xạ.
Kể từ sau thử nghiệm đó, Starcloud thậm chí đã tiến hành huấn luyện mô hình AI ngay trong không gian và chạy thử nghiệm một phiên bản của Google Gemini trên quỹ đạo. Thử nghiệm này đã chứng minh khả năng tinh chỉnh cũng như thực hiện các tác vụ suy luận AI hiệu suất cao ngay bên ngoài bầu khí quyển Trái Đất.
Hiện tại, Starcloud đang hợp tác chặt chẽ với Nvidia để phát triển mô-đun siêu máy tính AI chuyên dụng mang tên Space-1 Vera Rubin. Được thiết kế riêng biệt để chống chịu các điều kiện khắc nghiệt ngoài không gian, mô-đun này được kỳ vọng sẽ cung cấp hiệu suất tính toán AI vượt trội, cao gấp 25 lần so với dòng chip H100 khi vận hành ngoài vũ trụ.
Kế hoạch xây dựng siêu chòm 88.000 vệ tinh công suất 20 GW
Để đáp ứng nhu cầu tính toán khổng lồ của thế giới, Starcloud không dừng lại ở các thử nghiệm đơn lẻ. Theo báo cáo từ W Media, công ty đang nộp hồ sơ xin cấp phép lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) để vận hành một siêu chòm vệ tinh khổng lồ bao gồm 88.000 vệ tinh. Khi hoàn thành, mạng lưới này sẽ cung cấp tổng công suất điện toán lên đến 20 GW, phục vụ chuyên biệt cho các tác vụ AI và hàng loạt ứng dụng công nghệ cao khác.
Để chuẩn bị cho việc sản xuất hàng loạt thiết bị này, Starcloud đang triển khai xây dựng một cơ sở sản xuất có diện tích rộng tới 9.290 m2. Đây sẽ là nơi lắp ráp và chế tạo thế hệ tàu vũ trụ tiếp theo của công ty mang tên Starcloud-3.
Những câu hỏi lớn cần thời gian trả lời
Mặc dù mở ra một triển vọng vô cùng hứa hẹn cho ngành công nghiệp bán dẫn và điện toán đám mây, dự án của Starcloud vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng mà giới công nghệ cần tiếp tục theo dõi:
- Khả năng phê duyệt của cơ quan quản lý: Liệu FCC có đồng ý cấp phép cho một siêu chòm vệ tinh với số lượng lên tới 88.000 chiếc hay không, trong bối cảnh rác thải vũ trụ và mật độ quỹ đạo đang là vấn đề gây tranh cãi gay gắt?
- Độ bền lâu dài của phần cứng: Mặc dù thử nghiệm ban đầu của Starcloud-1 cho kết quả khả quan, nhưng khả năng duy trì hoạt động ổn định của các chip bán dẫn tinh vi trong hàng năm trời dưới tác động liên tục của bức xạ vũ trụ vẫn là một dấu hỏi lớn.
- Hiệu quả kinh tế và độ trễ truyền tải dữ liệu: Chi phí phóng và duy trì một mạng lưới vệ tinh khổng lồ như vậy so với việc xây dựng trung tâm dữ liệu trên mặt đất sẽ được tối ưu hóa ra sao, và tốc độ truyền tải dữ liệu giữa không gian và Trái Đất liệu có đáp ứng được yêu cầu thời gian thực của các ứng dụng AI hiện nay?
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
