6 phút đọc
Trong sự kiện nhật thực vừa qua, nhiều người dùng smartphone Xiaomi đã gặp phải một tình huống vô cùng hy hữu khi sử dụng chế độ chụp siêu trăng (Supermoon). Thay vì ghi lại hình ảnh thực tế của hiện tượng thiên văn này, camera của máy lại tự động “vẽ” thêm các chi tiết đặc trưng của bề mặt Mặt Trăng lên quầng sáng của Mặt Trời. Sự cố này không chỉ gây ngỡ ngàng cho người dùng mà còn làm bùng lên những tranh luận nảy lửa về ranh giới giữa việc tối ưu hóa ảnh chụp và việc “làm giả” thực tế bằng trí tuệ nhân tạo (AI) trên các thiết bị di động hiện nay.
Thuật toán AI nhận diện nhầm khi chụp nhật thực
Theo các thông tin được ghi nhận, nguyên nhân của sự cố này bắt nguồn từ cách thức hoạt động của chế độ chụp siêu trăng (Supermoon) trên một số dòng điện thoại Xiaomi. Đây là tính năng được hãng thiết kế chuyên biệt nhằm tối ưu hóa các bức ảnh chụp Mặt Trăng ở mức zoom cao, có thể lên tới 60x. Khi chế độ này hoạt động, camera sẽ quét và tự động xử lý hình ảnh để cho ra kết quả sắc nét nhất.
Tuy nhiên, khi hiện tượng nhật thực diễn ra, thuật toán AI trên camera đã bị đánh lừa. Khi phát hiện một vật thể hình tròn và phát sáng rực rỡ trên bầu trời, AI lập tức nhận diện nhầm đó chính là Mặt Trăng. Hệ thống sau đó tự động kích hoạt quá trình xử lý theo thiết lập sẵn, tiến hành “đắp” thêm các chi tiết bề mặt giả lập của Mặt Trăng lên vật thể đang chụp.
Sự nhầm lẫn này tạo ra một nghịch lý lớn về mặt khoa học. Trong hiện tượng nhật thực, thực chất hình tròn tối đen mới là Mặt Trăng, trong khi vật thể sáng rực rỡ phát ra quầng sáng lại chính là Mặt Trời. Việc AI tự ý thêm các chi tiết địa hình của Mặt Trăng vào quầng sáng của Mặt Trời đã tạo ra một bức ảnh hoàn toàn sai lệch so với thực tế diễn ra trước ống kính.
Để khắc phục lỗi này, người dùng bắt buộc phải tắt hoàn toàn chế độ Supermoon khi chụp ảnh. Mặc dù vậy, do những hạn chế về mặt vật lý của camera điện thoại, việc tắt tính năng này sẽ khiến bức ảnh rất dễ bị cháy sáng và mất hết các chi tiết xung quanh khi chụp trực tiếp một nguồn sáng mạnh như Mặt Trời.
Ranh giới mong manh giữa nâng cấp ảnh và “làm giả” thực tế
Hiện tượng nhầm lẫn quầng sáng thành Mặt Trăng không phải là câu chuyện quá mới, nhưng lỗi thuật toán lần này của Xiaomi đã một lần nữa thổi bùng lên tranh luận về giới hạn của AI trong nhiếp ảnh di động. Người dùng công nghệ đang đặt ra câu hỏi lớn: Đâu là giới hạn của việc nâng cấp hình ảnh và đâu là hành vi tự ý làm giả bức ảnh?
Thực tế, từ lâu người dùng đã quen thuộc và chấp nhận các thuật toán AI thông thường nhằm bù đắp cho những hạn chế vật lý của cảm biến và ống kính nhỏ trên điện thoại di động, bao gồm:
- Công nghệ HDR: Kết hợp nhiều bức ảnh ở các mức phơi sáng khác nhau để làm rõ chi tiết ở cả vùng tối và vùng sáng.
- Chế độ chụp đêm (Night Mode): Giúp làm sáng khung hình trong điều kiện môi trường thiếu sáng.
- Thuật toán khử nhiễu: Giúp hình ảnh mịn màng và rõ nét hơn.
Tuy nhiên, việc phần mềm tự ý chèn thêm các họa tiết, chi tiết hoàn toàn không hề tồn tại trong bối cảnh thực tế lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Theo trang tin Gizchina, bước đi này của Xiaomi đã vượt qua ranh giới của việc xử lý ảnh thông thường. Thiết bị lúc này đang tự quyết định xem bức ảnh trông như thế nào, thay vì ghi nhận một cách trung thực những gì đang diễn ra trước ống kính của người dùng.
Xu hướng lạm dụng AI của các hãng smartphone hiện nay
Trong thời gian qua, các hãng smartphone Trung Quốc đang tận dụng tối đa sức mạnh của AI trong việc xử lý các bức ảnh chụp ở mức zoom lớn. Do giới hạn vật lý của cảm biến và ống kính, các chi tiết vật thể hay chữ viết ở khoảng cách quá xa thường bị mờ nhòe. Để giải quyết vấn đề này, thuật toán của máy sẽ tự động “vẽ” lại các chi tiết và tạo cảm giác sắc nét giả lập cho bức ảnh.
Tuy nhiên, giải pháp này thường xuyên gặp lỗi, đặc biệt là đối với các ngôn ngữ không phải tiếng Anh và tiếng Trung. Khi chụp zoom xa, thuật toán AI thường xuyên mắc lỗi tự ý “bịa” ra các nét chữ viết hoàn toàn sai so với thực tế.
Trước Xiaomi, hãng công nghệ Hàn Quốc Samsung cũng từng vấp phải làn sóng chỉ trích tương tự từ dư luận trong nhiều năm qua. Các dòng điện thoại Galaxy cao cấp của hãng bị phát hiện đã can thiệp sâu, tự động xử lý và “vẽ” thêm các chi tiết bề mặt giả lập cho ảnh chụp Mặt Trăng của người dùng.
Kết luận
Sự cố điện thoại Xiaomi tự động biến Mặt Trời thành Mặt Trăng trong dịp nhật thực vừa qua đã chỉ ra mặt trái của việc lạm dụng AI trong nhiếp ảnh di động. Dù mang lại những bức ảnh nịnh mắt, việc thuật toán tự ý thay đổi bản chất của đối tượng chụp đang làm mất đi tính chân thực vốn có của nhiếp ảnh.
Hiện tại, người dùng vẫn chưa biết liệu Xiaomi có kế hoạch tung ra bản cập nhật phần mềm nào để khắc phục lỗi nhận diện nhầm này hay không. Đồng thời, câu hỏi về việc liệu các nhà sản xuất smartphone có thiết lập lại một ranh giới rõ ràng hơn cho các thuật toán AI nhằm tôn trọng tính chân thực của khoảnh khắc vẫn còn là một điều chưa được giải đáp.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
