7 phút đọc
Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo (AI) đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 28/8 mang lại một định hướng hoàn toàn mới cho bức tranh công nghệ nước nhà. Không còn dừng lại ở việc tích hợp AI vào các sản phẩm sẵn có, Việt Nam đang hướng tới bước chuyển dịch mạnh mẽ đưa AI trở thành năng lực cốt lõi trong mọi hoạt động vận hành, với đích đến cụ thể là hình thành 10 thương hiệu AI tầm cỡ quốc tế và tối thiểu 8 mô hình AI tiếng Việt vào năm 2030. Đây là một bước đi chiến lược nhằm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bước chuyển dịch tư duy: Đưa AI thành năng lực cốt lõi
Chiến lược quốc gia mới công bố đã chỉ rõ quan điểm chuyển đổi mạnh mẽ từ cách tiếp cận truyền thống — đưa AI vào các sản phẩm, dịch vụ, quy trình và hệ thống hiện hữu — sang việc lấy AI làm năng lực cốt lõi ngay từ những khâu đầu tiên như xác định bài toán, thiết kế, tổ chức cho đến vận hành.
Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc AI không chỉ là một công cụ bổ trợ đơn thuần mà sẽ trở thành động lực quan trọng để tái thiết kế hoàn toàn phương thức quản trị quốc gia, sản xuất, kinh doanh và cung ứng dịch vụ. Việc ứng dụng sâu AI được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, tối ưu hóa năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời mở đường cho các mô hình kinh doanh và sản phẩm dịch vụ đổi mới sáng tạo mới.
Tuần lễ số quốc tế Việt Nam 2025 diễn ra vào tháng 10/2025 sẽ lấy chủ đề “Quản trị trí tuệ nhân tạo – AI Governance”, phản ánh tầm quan trọng của việc xây dựng hành lang quản lý công nghệ này. Ảnh: Giang Huy.
Các cột mốc cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn 2045
Trong vòng bốn năm tới, Việt Nam phấn đấu vươn lên đứng trong nhóm ba nước dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển (R&D) trí tuệ nhân tạo. Đến năm 2030, quốc gia đặt mục tiêu trở thành một trong những trung tâm có năng lực nghiên cứu, ứng dụng và đồng kiến tạo giá trị về AI hàng đầu trong khu vực ASEAN và châu Á.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, chiến lược đề ra các chỉ tiêu định lượng cụ thể cho giai đoạn đến năm 2030 bao gồm:
- Hình thành 10 thương hiệu AI của Việt Nam có đủ năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế.
- Phát triển tối thiểu 8 mô hình AI tiếng Việt phục vụ nhu cầu trong nước.
- Xây dựng và vận hành thành công 5 nền tảng AI dùng chung cấp quốc gia.
- Đạt tỷ lệ 100% dịch vụ công trực tuyến và 100% hồ sơ thủ tục hành chính được tích hợp, hỗ trợ xử lý bởi công nghệ AI.
Nhìn xa hơn đến năm 2045, mục tiêu đặt ra là đưa Việt Nam lọt vào nhóm 10 quốc gia dẫn đầu châu Á về năng lực nghiên cứu, phát triển, làm chủ và chuyển đổi AI toàn diện. Lúc này, AI sẽ là động lực chiến lược đưa Việt Nam vượt qua bẫy thu nhập trung bình để trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao, đồng thời hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp AI và doanh nghiệp gốc AI (AI-native) có khả năng cung ứng dịch vụ, giải pháp công nghệ quan trọng cho thị trường toàn cầu.
9 trụ cột hành động để hiện thực hóa tham vọng
Để đạt được các mục tiêu mang tính bước ngoặt trên, chiến lược quốc gia đề ra hệ thống gồm 9 trụ cột hành động toàn diện:
Trước hết là công tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài AI và phổ cập kỹ năng AI cho toàn xã hội nhằm đảm bảo lực lượng lao động có đủ năng lực nghiên cứu, triển khai. Đặc biệt, chính sách thu hút và trọng dụng các chuyên gia AI hàng đầu thế giới, bao gồm cả các chuyên gia gốc Việt ở nước ngoài lẫn chuyên gia nước ngoài, sẽ được đẩy mạnh.
Thứ hai là việc xây dựng dữ liệu, hạ tầng dữ liệu và các mô hình AI làm nền tảng cho việc huấn luyện, kiểm thử và triển khai ứng dụng. Hạ tầng tính toán hiệu năng cao, điện toán đám mây và các trung tâm dữ liệu chuyên dụng cho AI cũng sẽ được đầu tư phát triển đồng bộ.
Bên cạnh đó, chiến lược nhấn mạnh việc thúc đẩy nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi để tạo ra các sản phẩm AI mang thương hiệu “Make in Viet Nam”. Công nghệ này sẽ được ứng dụng mạnh mẽ trong quản trị quốc gia nhằm xây dựng một nền hành chính hiện đại, thích ứng nhanh. Việc chuyển đổi AI toàn diện cũng sẽ ưu tiên một số ngành trọng điểm có tác động lớn đến an sinh xã hội và tăng trưởng kinh tế. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), hộ kinh doanh và hợp tác xã, nhà nước sẽ thúc đẩy khả năng tiếp cận, duy trì sử dụng và đo lường hiệu quả thực tế của các giải pháp AI. Cuối cùng, một hệ sinh thái doanh nghiệp AI trong nước sẽ được bồi đắp nhằm hướng tới thương mại hóa và xuất khẩu, song song với việc xây dựng hành lang quản trị AI an toàn, đáng tin cậy và có trách nhiệm.
Những vấn đề thực tế cần tiếp tục theo dõi
Mặc dù lộ trình chiến lược đã vạch ra những định hướng lớn cùng các mục tiêu định lượng cụ thể, người dùng và giới quan sát công nghệ vẫn cần theo dõi sát sao một số khía cạnh thực thi trong thời gian tới:
- Tiêu chí đánh giá các mô hình AI tiếng Việt: Quy chuẩn kỹ thuật và phương thức kiểm thử để công nhận tối thiểu 8 mô hình AI tiếng Việt đạt chất lượng thực tế hiện chưa được công bố chi tiết.
- Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh: Công cụ và phương pháp cụ thể để đo lường hiệu quả thực tế khi các mô hình kinh doanh nhỏ tiếp cận và ứng dụng AI sẽ được triển khai như thế nào để tránh lãng phí.
- Hành lang quản trị AI có trách nhiệm: Các tiêu chí cụ thể để đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin và tính chịu trách nhiệm của các hệ thống AI tại Việt Nam vẫn là một bài toán lớn cần tiếp tục xây dựng trong các bước đi tiếp theo.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
