8 phút đọc
Lộ trình tắt sóng 2G tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn nước rút trước thời hạn ngày 15/9. Bên cạnh các dòng điện thoại cơ bản đời cũ, một thực tế bất ngờ là nhiều người dùng sở hữu smartphone hỗ trợ kết nối 4G cũng bắt đầu gặp tình trạng không thể thực hiện hay nhận cuộc gọi. Sự cố này bắt nguồn từ việc thiết bị thiếu công nghệ VoLTE, khiến người dùng đối mặt với nguy cơ gián đoạn liên lạc dù máy vẫn truy cập Internet bình thường.
Hiện tượng smartphone 4G đột ngột mất khả năng nghe gọi
Thời gian gần đây, trên một số hội nhóm trao đổi về điện thoại cũ trên mạng xã hội Facebook, nhiều thành viên chia sẻ tình trạng thiết bị vẫn hiển thị vạch sóng và truy cập Internet bình thường nhưng hoàn toàn không thể thực hiện hay nhận cuộc gọi. Hiện tượng này xuất hiện ngày một nhiều khi các nhà mạng bắt đầu tắt dần các trạm phát sóng 2G theo từng khu vực.
Anh Phạm Vân, một người dùng đang sử dụng chiếc BlackBerry KeyOne tám năm tuổi, cho biết thiết bị của anh vẫn vào mạng và sử dụng các ứng dụng ổn định. Thế nhưng từ đầu tháng 8, anh bắt đầu gặp lỗi không thể thực hiện hay nhận bất kỳ cuộc gọi nào. Sau khi tìm hiểu, nguyên nhân được xác định là do sóng 2G tại khu vực anh sinh sống đã được tắt, trong khi chiếc điện thoại cũ này không hỗ trợ truyền tải giọng nói trên nền tảng mạng 4G. Dù đã cố gắng tìm kiếm các mẹo hướng dẫn trên mạng để kích hoạt tính năng VoLTE nhằm cứu vãn tình hình, anh Vân thừa nhận máy hoàn toàn không hỗ trợ và đã đến lúc phải cho chiếc điện thoại này “nghỉ hưu”.
Theo lộ trình từ Bộ Thông tin và Truyền thông, sóng 2G sẽ chính thức dừng hoạt động trên phạm vi cả nước từ ngày 15/9, ngoại trừ một số khu vực đặc thù. Tuy nhiên, trên thực tế, các nhà mạng đã bắt đầu triển khai tắt sóng từng bước theo từng khu vực từ trước. Đại diện Viettel cho biết doanh nghiệp đã tắt các trạm 2G tại những khu vực đáp ứng đủ điều kiện chuyển đổi. Điều này đồng nghĩa với việc một số khách hàng có thể bị ảnh hưởng đến dịch vụ thoại sớm hơn mốc thời gian giữa tháng 9 nếu thiết bị hoặc thuê bao chưa sẵn sàng thích ứng.
Vì sao điện thoại 4G vẫn bị ảnh hưởng khi sóng 2G ngừng hoạt động?
Nhiều người dùng lầm tưởng rằng chỉ cần điện thoại có kết nối 4G là sẽ an toàn sau đợt tắt sóng này. Tuy nhiên, theo lý giải từ kỹ thuật viên của nhà mạng viễn thông, cơ chế hoạt động của nhiều dòng smartphone đời cũ rất khác biệt. Dù màn hình hiển thị biểu tượng 4G và truy cập mạng bình thường, thiết bị vẫn tự động chuyển kết nối xuống băng tần 2G mỗi khi có cuộc gọi đến hoặc đi để thực hiện cuộc gọi thoại thông thường. Quá trình chuyển đổi ngầm này diễn ra hoàn toàn tự động nên người dùng thông thường khó có thể nhận biết.
Khi mạng 2G không còn tồn tại, các thiết bị này bắt buộc phải thực hiện cuộc gọi trực tiếp trên hạ tầng mạng 4G thông qua công nghệ thoại chất lượng cao VoLTE (Voice over LTE). Nếu thiết bị thuộc nhóm không hỗ trợ phần cứng VoLTE, hoặc tính năng này chưa được kích hoạt trên hệ thống của nhà mạng hay trên chính điện thoại, người dùng sẽ lập tức bị gián đoạn liên lạc hoàn toàn.
Đây cũng chính là lý do cốt lõi khiến cơ quan quản lý quyết định duy trì công nghệ mạng 2G thêm hai năm vừa qua, nhằm tạo khoảng đệm thời gian cần thiết để người dân chủ động chuyển đổi thiết bị và làm quen với công nghệ mới.
Nhóm thiết bị chịu tác động lớn nhất trong đợt chuyển đổi này chủ yếu là các dòng điện thoại thông minh đời cũ sản xuất từ nhiều năm trước, các dòng máy xách tay hoặc các thiết bị không được phân phối chính thức thông qua các kênh chính ngạch tại thị trường Việt Nam. Trước khi sóng 2G bị tắt hoàn toàn, người dùng các thiết bị này cần chủ động tự kiểm tra khả năng thực hiện cuộc gọi trên nền mạng 4G của mình.
Các bước kiểm tra và giải pháp khắc phục cho người dùng
Để không rơi vào tình trạng mất liên lạc đột ngột, người dùng được khuyến nghị cần chủ động kiểm tra khả năng tương thích của thiết bị dựa trên ba yếu tố cốt lõi: khả năng hỗ trợ VoLTE của điện thoại, phôi SIM đang dùng có phải SIM 4G/5G hay không, và trạng thái kích hoạt dịch vụ thoại trên 4G của nhà mạng.
Để kiểm tra và kích hoạt tính năng gọi trên nền mạng 4G, người dùng có thể thao tác trực tiếp trên thiết bị:
- Truy cập vào mục Cài đặt trên điện thoại.
- Tìm đến phần Mạng di động hoặc SIM và mạng di động.
- Tìm kiếm các tùy chọn có tên như VoLTE, Cuộc gọi VoLTE, Gọi 4G hoặc Thoại và dữ liệu 4G để kích hoạt. Tùy thuộc vào nhà sản xuất và phiên bản hệ điều hành, tên gọi và vị trí của tính năng này trên menu cài đặt có thể có sự khác biệt.
Để sử dụng thành công dịch vụ thoại trên mạng 4G, thuê bao cần đáp ứng đồng thời các điều kiện: dùng SIM 4G/5G, thiết bị hỗ trợ và đã bật VoLTE, đồng thời dịch vụ này đã được nhà mạng kích hoạt cho thuê bao. Hầu hết các nhà mạng hiện nay đều cung cấp dịch vụ này hoàn toàn miễn phí.
Trong trường hợp SIM chưa tương thích, người dùng cần di chuyển đến các điểm giao dịch gần nhất của nhà mạng để được hỗ trợ đổi SIM mới. Đối với các thiết bị hoàn toàn không hỗ trợ VoLTE, giải pháp duy nhất là nâng cấp sang các dòng máy 4G hoặc 5G thế hệ mới có hỗ trợ công nghệ này. Dù trên thị trường có một số ứng dụng bên thứ ba hỗ trợ nhận cuộc gọi tạm thời từ mạng viễn thông, nhưng đây chỉ được xem là giải pháp tình thế tạm thời.
Về phía các đơn vị cung cấp dịch vụ, một số nhà mạng tại Việt Nam cho biết đang triển khai quét hệ thống tự động để chủ động kích hoạt dịch vụ thoại chất lượng cao cho những khách hàng có thiết bị phù hợp. Tuy nhiên, họ vẫn khuyến nghị người dân chủ động đến trực tiếp các cửa hàng, điểm bán hoặc các điểm hỗ trợ của nhà mạng để được kiểm tra kỹ lưỡng. Đại diện nhà mạng Viettel cho biết, tùy từng trường hợp cụ thể, khách hàng sẽ được hỗ trợ đổi SIM và tiếp cận các chương trình ưu đãi thiết bị phù hợp để đảm bảo duy trì liên lạc liên tục.
Mục tiêu dài hạn và những điều cần tiếp tục theo dõi
Chủ trương dừng công nghệ mạng cũ là một bước đi tất yếu đã được chuẩn bị từ nhiều năm nay. Việc khai tử sóng 2G giúp các nhà mạng giải phóng băng tần cũ để tối ưu hóa tài nguyên tần số cho các công nghệ di động thế hệ mới tiên tiến hơn như 5G và 6G trong tương lai, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ tổng thể và thúc đẩy quá trình dịch chuyển người dùng lên môi trường số.
Dù vậy, một số khía cạnh thực tế vẫn cần được người dùng tiếp tục theo dõi sát sao từ nay đến mốc 15/9. Đó là khả năng tương thích thực tế của các dòng điện thoại xách tay quốc tế với cấu hình VoLTE của từng nhà mạng trong nước, cũng như các chương trình trợ giá thiết bị cụ thể dành cho từng nhóm đối tượng khách hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ đợt tắt sóng này.
Nguồn tham khảo: Xem bài gốc
